Δημοσθένης Ταμπάκος - Δέκα πολύ αγαπημένα τραγούδια

Ο χρυσός ολυμπιονίκης επιλέγει δέκα από τα αγαπημένα του τραγούδια και περιγράφει τις στιγμές με τις οποίες τα έχει συνδέσει.


Δημοσθένης ΤαμπάκοςΟ Σουν Τζου στην Τέχνη του Πολέμου γράφει "δεν υπάρχουν περισσότερες από πέντε μουσικές νότες, κι όμως οι συνδυασμοί τους γεννούν περισσότερες μελωδίες από όσες μπορεί ποτέ να ακουστούν..."*

Βιώνω τη μουσική ως έναν απέραντο κόσμο, ένα θεϊκό δώρο, κάτι που μ' έχει ακολουθήσει στη χαρά και στον πόνο, ως έμπνευση και ως δύναμη.

Τα δέκα αυτά τραγούδια από τα εκατοντάδες που μου έχουν "μιλήσει" δε σημαίνει πως είναι τα πιο σημαντικά, δε σημαίνει πως δεν είναι σημαντικά. Δεν θα έμπαινα σε διαδικασία σύγκρισης διότι υπάρχει κάποια αυτοτέλεια και μία μοναδικότητα ως προς το κάθε τραγούδι.

* η κινέζικη παραδοσιακή μουσική στηρίζεται στην πεντατονική σκάλα που αποτελείται από πέντε νότες.

1. Με τον φορητό τον ουρανό μου (Laza Ristovski - Λίνα Νικολακοπούλου)

Το πρωτoάκουσα στο γυμναστήριο της Μίκρας. Μετά από λίγο καιρό καθώς ταξίδευα μου ήρθε στο μυαλό η μελωδία του τραγουδιού την ώρα της απογείωσης μαζί με όσα λόγια μπορούσα να θυμηθώ, τα οποία με είχαν αγγίξει από το πρώτο άκουσμα.
Δύο φορές πριν από σημαντικά ταξίδια ήθελα να το ακούσω. Ήμουν στο Ολυμπιακό στάδιο και με την ελπίδα πως ίσως το ακούσω άρχισα να γυρνώ τυχαία τους σταθμούς του ραδιοφώνου. Και τις δύο φορές παίχτηκε στο ραδιόφωνο...
"θέλει Θάρρος ν' αγαπάς,
Θάρρος θέλει στ' άγνωστο να πας..."
"έχω ένα σκοπό να πω στο Χρόνο,
Όσο σ' αγαπώ σ' ελευθερώνω..."

2. The snows of New York (Chris de Burgh)

Ένα αγαπημένο τραγούδι που το έχω συνδέσει με ένα ποίημα ανωνύμου της βραζιλιάνικης παράδοσης και πιθανόν ένα μέρος του τραγουδιού να είναι εμπνευσμένο από αυτό. Με λίγα λόγια το ποίημα περιγράφει έναν άνθρωπο ο οποίος σαν φλας-μπακ βλέπει όλη του τη ζωή. Καθ' όλη την πορεία της ζωής του υπάρχουν δύο ζευγάρια πατημασιών, το δικό του και του Θεού. Παρατηρεί όμως πως στις πιο δύσκολες στιγμές του υπάρχει μόνο ένα ζευγάρι πατημασιών και ρωτάει το Θεό πως μπόρεσε και τον εγκατέλειψε στις πιο σκληρές ώρες της ζωής του. Και ο Θεός του απάντησε "παιδί μου, όταν βλέπεις ένα ζευγάρι πατημασιών είναι όταν σ' έχω πάρει στα χέρια Μου..."
Στο τραγούδι του Chris de Burgh ακούμε "and when there was just one set of prints in the sand, that was when You carried me..."

3. Αντίθετα πια (Κώστας Μπαλταζάνης - Νίκος Μωραϊτης)

Ένιωσα θαυμασμό βλέποντας ένα γλάρο στο μώλο στην Αρετσού να πετάει κόντρα στον άνεμο και να επιμένει.
Σίγουρα, συχνά ισχύει ο κανόνας κάποιων πολεμικών τεχνών ''όταν σε σπρώχνουν τράβα, όταν σε τραβούν σπρώξε''. Όμως κάποιες φορές η μόνη διέξοδος είναι κόντρα στο ρεύμα, ή αλλιώς, όπως τραγούδησε η Άλκηστις, Αντίθετα πια...


Μάλαμας - Ταμπάκος4. Σ' αυτήν την πόλη (Σταύρος Κουγιουμτζής)

Φαντάζομαι πως η πόλη είναι η Θεσσαλονίκη (καθώς κι ο κυρ-Σταύρος ήταν από την Θεσσαλονίκη) αν και θα μπορούσε να είναι και οποιαδήποτε άλλη πόλη. Βέβαια και το "μια πόλη μαγική" του Μάνου Χατζιδάκι απ' ότι ξέρω γράφτηκε για την Αθήνα (και απόλυτα δικαιολογημένα, η Αθήνα έχει μια μεγαλοπρέπεια! Προσωπικά δεν την έχω συναντήσει πουθενά αλλού, σ' ένα βαθμό μόνο στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας) το συσχετίζω όμως με τη Θεσσαλονίκη στην οποία έχω τα περισσότερα βιώματα και αναμνήσεις.
"Σ' αυτήν την πόλη", τη μαγική πόλη, την Θεσσαλονίκη. Ένα από τα λιγότερο ίσως ακουσμένα τραγούδια του Σταύρου Κουγιουμτζή. Για μένα, ένα από τα ωραιότερά του τραγούδια, ένα από τα αγαπημένα μου.

5. Τα γέλια του κόσμου (Ευανθία Ρεμπούτσικα)

Πριν χρόνια, τελειώνοντας αργά την προπόνηση στη Θεσσαλονίκη, η Βάσω Τσαβδαρίδου (πρωταθλήτρια γυμναστικής) μου δίνει να ακούσω ένα cd. Ήταν "το αστέρι κι η ευχή". Είπα να το βάλω στο αμάξι, να το ακούσω ώσπου να πάω σπίτι. Η μουσική της Ευανθίας με είχε καθηλώσει. Από τη Νέα Κρήνη στην Άνω Πόλη... Βόλτες στη Θεσσαλονίκη ακούγοντάς το. Εκείνο το βράδυ ξεχώρισα "τα γέλια του κόσμου", και για μια διαδρομή επτά λεπτών έκανα δύο με τρεις ώρες. Ήταν όμως μια υπέροχη διαδρομή...

6. Τίποτα δε χάνεται (Πέτρος Βαγιόπουλος - Μανώλης Ρασούλης)

Ήταν η περίοδος όπου ένας συναθλητής είχε σκοτωθεί σε τροχαίο. Πήγαινα με κάποιους συναθλητές από το ΟΑΚΑ στο Ηράκλειο. Ήμασταν στενοχωρημένοι και σιωπηλοί. Χωρίς να το σκεφτώ ανοίγω το ράδιο και λέω πως το πρώτο τραγούδι που θα ακούσουμε μας το στέλνει ο Χρήστος (ο φίλος μας που "έφυγε"). Και με τη φωνή της Ελένης Βιτάλη ακούμε "...όταν πεθαίνει ο άνθρωπος ποτέ του δεν πεθαίνει..."
Δεν το εκλάβαμε ως συμπτωματικό ή τυχαίο, και όσο ανατριχιαστικό μπορεί να ήταν το γεγονός, άλλο τόσο ανακουφιστικό ήταν για κείνη την ώρα.

7. Δίψα (Γιάννης Γιαννάκης)

Η πιο έξυπνη φράση που άκουσα για την ελπίδα είναι πως για τους αρχαίους έλληνες η ελπίδα ήταν το μεγαλύτερο δεινό ξεχασμένο στον πάτο του κουτιού της Πανδώρας. Όμως πιστεύω πως η ελπίδα, η αισιοδοξία και η πίστη πως όλα θα εξελιχθούν με τον ιδανικό τρόπο, είναι ουσιαστικής σημασίας ...Happy End ένα πράγμα...
Ξεκινώντας πρώτη φορά για το Batman, για να συναντήσω τον Ανδρέα Καρακότα, συναντώ τον Γιώργο (Batman) και τον Γιάννη Γιαννάκη. Ο δεύτερος μου δίνει τις "Ιχνογραφίες", τον δίσκο που πριν λίγο καιρό είχαν ολοκληρώσει με τον Ανδρέα.
Όταν το άκουσα προσεκτικά στάθηκα σε μία φράση: "όπου κι αν γύρεψα πηγή, στη δίψα μου τη βρήκα..."
Σκέφτηκα πως η δίψα είναι η αφορμή για να βρει κανείς πηγή. Η φράση ήταν ένα μήνυμα ελπίδας, μια αχτίδα φωτός εκεί όπου όλα δείχναν προ ολίγου σκοτεινά.


Μαρία Δημητριάδη8. Νύχτα στο ίδιο τραπέζι (Παναγιώτης Κωνσταντακόπουλος - Νικηφόρος Βρεττάκος)

Κρήτη, Κερατόκαμπος 2000. Η φωτογραφία του Νικηφόρου Βρεττάκου στο εξώφυλλο ενός δίσκου μου προκαλεί το ενδιαφέρον και αποκτώ τον δίσκο.
Περί χρόνου ο λόγος. Η επιμονή του χρόνου, η αυταπάτη του χρόνου, η έννοια του χρόνου, η ιερότητα του χρόνου, η σκέψη πως χαμένος χρόνος είναι χαμένη ζωή...
Η συγκλονιστική ερμηνεία της Μαίρης (Μαρίας Δημητριάδη) "μα δε βλέπεις λοιπόν πως η ώρα περνά, πως ο Θεός μου μετράει τις μέρες και βιάζομαι;..."

9. Gloomy Sunday (Rezso Serres - Laszlo Javor)

Ο παιδικός φίλος, και μουσικός, Πασχάλης Πασχαλίδης μου δίνει να ακούσω ένα τραγούδι από μία συναυλία της Diamanda Gallas. Το Gloomy Sunday. Το άκουσμά του δεν γίνεται να με αφήσει αδιάφορο. Το συναντώ ξανά με την Billie Holliday και την Sinead O'Connor. Το ότι τραγουδιέται από πολλούς αξιόλογους καλλιτέχνες με κάνει να μάθω περισσότερα γι' αυτό. Μαθαίνω την ιστορία του τραγουδιού και το βρίσκω σε δεκάδες εκτελέσεις. Αναλογίζομαι την ευθύνη που έχουν οι μουσικοί και όλοι οι άνθρωποι που μπορούν να επηρεάσουν πολύ κόσμο, αρνητικά ή θετικά...
Από όλες τις εκτελέσεις ξεχωρίζω τρεις. Από τη Lydia Lynch, τους Βόρειους Εταίρους και την Diamanda Gallas.


John Coltrane10. Ascension (John Coltrane)

Μία ακόμα διαδρομή με το αυτοκίνητο.
Ascension part I Θεσσαλονίκη - Νέα Μουδανιά,
Ascension part II η επιστροφή.

Χρώματα που εναλλάσσονται συνεχώς, μια αναζήτηση, μια εσωτερική πάλη, μια προσπάθεια για υπέρβαση... Αυτά ένιωσα ακούγοντάς το.

Ελάχιστες φορές μπόρεσα να το ξανακούσω. Ίσως και σε μια ακόμη διαδρομή, Μονεβασιά - Πειραιάς.

Αυτό που έμεινε είναι ένας θαυμασμός για τον Sir Coltrane ή αλλιώς Saint John Coltrane.