Μούντυ Άλιεν

10 προσωπικότητες της Τέχνης που αξίζουν όλο το χρόνο που μπορείς να τους αφιερώσεις

Ο moody alien (Μούντυ Άλιεν ελληνιστί) είναι ένας καλλιτέχνης που ζει στη Θεσσαλονίκη. Άρχισε να φτιάχνει μουσική το 2001, χωρίς προηγουμένως να φροντίσει να διδαχθεί πώς θα έπρεπε να φτιάχνεται αυτή και στη διάρκεια αυτών των ετών επιμένει κιόλας να μη μαθαίνει πράγματα παρά μόνο μέσω της πειραματικής μεθόδου και της επακόλουθης ακρόασης των αποτελεσμάτων. Η προσέγγισή του θα μπορούσε να συνοψιστεί στο "αν ακούγεται καλό, τότε είναι καλό". Ο Μούντυ Άλιεν δεν επιθυμεί να μοιραστεί προσωπικά του δεδομένα με άτομα που δεν έχει γνωρίσει, αλλά μπορεί ν' αποκαλύψει πως βρίσκει το να μιλάει για τον εαυτό του στο γ' πρόσωπο εξαιρετικά διασκεδαστικό.

Raymond Queneau1. Raymond Queneau
Πραγματικός homo universalis, η κεντρική φιγούρα της OuLiPo καταπιάστηκε σχεδόν με τα πάντα. Προσωπικά είμαι περισσότερο εξοικειωμένος με το έργο του ως πεζογράφου, το οποίο καθιστούν ξεχωριστό η ικανότητά του αφενός να ξαφνιάζει και να πρωτοτυπεί χωρίς να γίνεται απρόσιτος και αφετέρου η προσαρμοστικότητά του χωρίς να χάνει το προσωπικό του ύφος. Ο λόγος όμως που ήταν ο 1oς που σκέφτηκα είναι η μοναδική του συνέπεια: έχω διαβάσει τα περισσότερα πεζά του και δεν υπάρχει ούτε ένα ανάμεσά τους που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί "ελάσσον" ή "μέτριο" -και μιλάμε για μία διαδρομή 40 ετών!

2. Boris Vian
Προστατευόμενος κατά κάποιο τρόπο του προηγούμενου και ίσως ένα σκαλί πιο κάτω, αλλά ξεχωριστός: ένας τυπάκος που γνώριζε από πολύ νωρίς πως δεν έχει πολλά χρόνια ζωής και φρόντισε να αξιοποιήσει όσα του απέμεναν παίζοντας τρομπέτα σε τζαζ μπάντες, γράφοντας ασταμάτητα πεζά, ποίηση, θεατρικά, άρθρα, μεταφράζοντας, συνθέτοντας και τραγουδώντας... και διοργανώνοντας κοκτέιλ πάρτι, κάνοντας 2-3 γάμους, κλπ, κλπ... Έγραψε το γνωστό (αλλά όχι απ' τα καλύτερά του) Θα Φτύσω Στους Τάφους Σας λόγω στοιχήματος ότι μπορεί να γράψει "σαν τους Αμερικάνους" που μετέφραζε και πέθανε, κατά τα θρυλούμενα, μετά την 1η προβολή της κινηματογραφικής μεταφοράς του -και μάλλον εξαιτίας της! Μιλώντας και πάλι με βάση περισσότερο τα πεζά του, είναι αξεπέραστη η ικανότητά του να βάζει στην ίδια σελίδα την ακραία παρωδία και τη φιλοσοφία με απολαυστικά αποτελέσματα και δυσδιάκριτη διαχωριστική γραμμή.

Richard Brautigan3. Richard Brautigan
Στην αρχή θεωρήθηκε μετά-μπητ, αργότερα εξέχων χίπης και τελικά απλώς έπαψαν να του δίνουν σημασία. Αυτοί έχασαν, αυτός αυτοκτόνησε. Όσοι έχουν διαβάσει Το Ψάρεμα Της Πέστροφας Στην Αμερική σίγουρα υποψιάστηκαν ότι ήταν κάτι παραπάνω απ' τους χαρακτηρισμούς που του αποδόθηκαν. Αυτοί που διάβασαν και τα λιγότερο γνωστά του πεζά, ιδίως εκείνα μετά το '70, είχαν την ευκαιρία ν' αντιληφθούν πως βρίσκονταν μπροστά σε μία τεράστια και περίπλοκη προσωπικότητα, με την αμίμητη ικανότητα να βλέπει (και να σχολιάζει) τα πάντα σα να είχε μόλις κατεβεί σ' αυτόν τον πλανήτη και να τα έβλεπε για πρώτη φορά.
Άσχετο: αναρωτιέμαι εδώ και χρόνια αν οι αφοί Κοέν υπήρξαν φαν του.

4. Kurt Vonnegut
Η 1η μου επαφή μαζί του έγινε μέσω της Φωλιάς της Γάτας σε μια ολίγον τι ψυχεδελική μετάφραση και έκδοση, που συνέβαλε στην ανεξίτηλη εντύπωση που μου έκανε η ανακάλυψη ενός ατόμου ικανού να συμπυκνώσει σ' ένα μικρό βιβλιαράκι γεμάτο χιουμοριστικά υπονοούμενα ολόκληρη την ανθρώπινη εμπειρία. Αργότερα διαπίστωσα ότι περιέργως δεν αρκέστηκε σ' αυτό το επίτευγμα, αλλά έγραψε κι ένα σωρό ακόμη, εκ των οποίων αρκετά είναι αριστουργήματα και σε μια ιδανική κοινωνία θα διδάσκονταν στα σχολεία.
Σημείωση: στο wikipedia παρατίθεται μια λίστα των βιβλίων του βαθμολογημένων από τον ίδιο. Εγώ την εμπιστεύτηκα και απέκτησα έναν επιπλέον λόγο να τον θαυμάζω: δεν έχω ξανασυναντήσει παρόμοια αντικειμενικότητα.

Akira5. Akira Kurosawa
Σε μια πρόσφατη συζήτηση άκουσα πως ο Takeshi Kitano ερωτηθείς για τον Kurosawa απάντησε "ο Kurosawa είναι ο κινηματογράφος". Δε γνωρίζω αν αληθεύει, αλλά συμφωνώ απόλυτα -παρότι η επιμονή κάποιου τηλεοπτικού σταθμού να παίζει το Ran κάθε Μεγάλη Εβδομάδα (?) μού είχε δημιουργήσει ψυχικά τραύματα σε τρυφερή ηλικία και καθυστέρησε σημαντικά τη "γνωριμία" μας. Δε θα πω περισσότερα, απλώς θα προσθέσω δίπλα στ' όνομά του κι εκείνο του Toshiro Mifune, του σπουδαιότερου κινηματογραφικού ηθοποιού που έχω θαυμάσει ποτέ, και θα τονίσω στους δύσπιστους ότι κάθε άλλο παρά είμαι φαν των "πολύ αργών ταινιών".

6. Orson Welles
Ο άνθρωπος υποχρέωσε το Χόλυγουντ να τον προσκυνήσει σε τρομακτικά νεαρή ηλικία. Κλήθηκε να σκηνοθετήσει ταινία με πρωταγωνιστή τον Τσάρλτον Χέστον στο ρόλο Μεξικάνου και παρέδωσε αριστούργημα. Μετέφερε στην οθόνη Σαίξπηρ, όπως δεν είχε γίνει και μάλλον δεν πρόκειται να ξαναγίνει ποτέ, με μηδαμινό μπάτζετ. Πέτυχε με ευκολία αυτό που ο Γκοντάρ και πλείστοι άλλοι μάταια προσπαθούσαν επί χρόνια: να μεταφέρει τη λογοτεχνία στον κινηματογράφο. Και μετά, αντί να περιοριστεί στο να τρώει και να χαριεντίζεται (που τ' αγαπούσε εμφανώς αμφότερα), γύρισε το F is for Fake. Χωρίς περαιτέρω σχόλια.

Keaton7. Buster Keaton
Ιδιοφυής. Καινοτόμος. Πολυτάλαντος. Δουλευταράς. Και μόνο η ιδέα να κάνει κωμωδίες με πρωταγωνιστή έναν αγέλαστο, μελαγχολικό τύπο θα αρκούσε για να δικαιολογήσει την παρουσία του στο πάνθεον του κινηματογράφου, αλλά υπάρχουν πάρα πολλά ακόμη ν' ανακαλύψει κανείς. Τις ταινίες του μπορείς να τις δεις άπειρες φορές, ακόμα και μετά από 90 χρόνια, χωρίς να σε κουράζουν.

8. Charles Chaplin
Διαχώρισε τον κινηματογράφο από το θέατρο απαιτώντας 2ο γύρισμα (και όσα ακόμη χρειάζονταν). Έβαλε κοινωνικοπολιτικά θέματα στο επίκεντρο εμπορικών ταινιών μικρού μήκους. Έκανε τα πάντα, όχι από ανάγκη, αλλά γιατί ήθελε και μπορούσε. Και το κυριότερο: παρότι ο μεγαλύτερος σταρ του βωβού, έκανε τις καλύτερες ταινίες του στην εποχή του ομιλούντος (ο Κύριος Βερντού είναι η αγαπημένη μου).

9. Miles Davis
Διαβάζοντας την αυτοβιογραφία του -κάτι που δε συνηθίζω- διαπίστωσα ότι επρόκειτο για έναν απίστευτα ναρκισσιστή, ψωνισμένο και μάλλον κακεντρεχή τύπο. Οι περιγραφές των κοστουμιών και των αυτοκινήτων που αγόραζε ενδεχομένως να ξεπερνούν σε σελίδες τις αναφορές στη μουσική. Σ' ένα ογκώδες βιβλίο γεμάτο ονόματα, ζήτημα να υπάρχουν 2-3 άτομα στα οποία δεν έχει να προσάψει κάτι. Επιπλέον, φαίνεται πως εκμεταλλευόταν τους πάντες και τα πάντα. Κι όμως: (πέρα απ' το ότι έχει τις περισσότερες φορές δίκιο σ' αυτά που λέει, είτε μιλάει για μουσική είτε για συμπεριφορές,) αυτός ο τύπος υπήρξε κατά τη γνώμη μου ο μεγαλύτερος band leader γιατί κυρίως ήξερε να αναγνωρίζει ποιοι είχαν κάτι το ξεχωριστό (...και φρόντιζε να τους προσλαμβάνει) και γιατί είχε το θάρρος να κάνει ό,τι γούσταρε, όπως το γούσταρε, όταν το γούσταρε. Και, τέλος, δεν είχε αυτό το βίτσιο να σολάρει σώνει και καλά, μόνο και μόνο επειδή μπορούσε.

10. Rob Mazurek
Εντάξει, είπα να βάλω κι έναν ζωντανό. Σίγουρα είναι άδικη η σύγκριση με τους υπόλοιπους, γιατί η πορεία του δεν έχει ολοκληρωθεί και γιατί δεν είναι και κανένα ιδιαίτερα μεγάλο όνομα. Μπαίνει σ' αυτή τη λίστα όμως γιατί, παρότι δε μ' αρέσουν το ίδιο όλες οι δουλειές του, έχει στιλ, άποψη και συνέπεια. Δε φοβάται ν' αλλάξει και να δοκιμάσει. Έχει και φρέσκες ιδέες. Κι επίσης έχει βγάλει τον πιο αγαπημένο μου δίσκο της νέας χιλιετίας: το Calma Gente του 2010. Νά 'ναι καλά (...να μη με λένε και γκαντέμη).

moody-alien.weebly.com