101 ταινίες με μυστικούς πράκτορες

Το 101 είναι σημαδιακό νούμερο στο κινηματογράφο, κυρίως γιατί παραπέμπει στο κινούμενο σχέδιο του Ντίσνεϊ Τα 101 σκυλιά της Δαλματίας [1961], στο ομώνυμο μεταγενέστερο ζωντανό ριμέικ [1996] με Κρουέλα την Γκλεν Κλόουζ, αλλά και στις μετέπειτα συνέχειες / μεταστάσεις αυτών. Στο περιθώριο της εποποιίας αυτής, σε ενδιάμεσο κι ίσως ανύποπτο στους πολλούς χρόνο, αναδύθηκε ένα νέο σκηνοθετικό άστρο από την Ισλανδία, ο Μπαλτάσαρ Κορμακούρ, ο οποίος καθιερώθηκε παγκοσμίως με την αναρχική κωμωδία 101 Ρέικιαβικ [2000].

Αυτή, ίσως, η δύναμη του καρκινικού 101 ενέπνευσε τον ακάματο ερευνητή συγγραφέα, σεναριογράφο και κριτικό κινηματογράφου Δημήτρη Κολιοδήμο να συνδυάσει τις εμβριθείς έρευνές του περί του ελληνικού σινεμά με δυο μνημειώδεις στα εγχώρια [και παγκόσμια] χρονικά εκδόσεις: 101 ελληνικές ταινίες που πρέπει να πεθάνεις πριν τις δεις [οξύ 2021, 216 σελ], 101 ελληνικές ταινίες που πρέπει να τις δεις πριν πεθάνεις [οξύ 2023, 232 σελ].

Το πρώτο πόνημα αναφέρεται διαχρονικά στον «πάτο» της ελληνικής παραγωγής ενώ το δεύτερο μνημονεύει τον «αφρό» καλύπτοντας ερευνητικά διάστημα 90 ετών [1931-2020]. Το πιο κρίσιμο κι ενδιαφέρον στοιχείο αυτών των βιβλίων είναι το προσωπικό κριτήριο του συγγραφέα και τα αναλυτικά κριτικά σχόλια και επιχειρήματα που καταθέτει για να στηρίξει τις επιλογές του. Φυσικά, υπάρχουν διαθέσιμα και τα εγκυκλοπαιδικά στοιχεία που συνοδεύουν την κάθε ταινία και το απαραίτητο γαργαλιστικό οπτικό υλικό.

Πριν προλάβουμε να «συνέλθουμε» από αυτό το διπλό χτύπημα έρχεται σε παράλληλο μήκος κύματος ένα τρίτο βιβλίο να ταράξει τα ήρεμα ύδατα της τρέχουσας εκδοτικής δραστηριότητας, οι 101 ταινίες με μυστικούς πράκτορες. Είναι αποτέλεσμα κοπιώδους έρευνας που αφορά το σύνολο της παγκόσμιας παραγωγής, με έμφαση στις ταινίες που κυκλοφόρησαν στη χώρα μας μέσα από διάφορα κανάλια και μέσα, συνοδευμένες με όλο το απαραίτητο διεθνές κι ελληνικό πληροφοριακό υλικό.

Από τον εσωτερικό τίτλο του προλόγου [δια χειρός Χρήστου Μήτση], «το ξύλο δεν βγήκε από τον Παράδεισο, αλλά από τον Τζέιμς Μποντ», αντιλαμβανόμαστε ότι η απαρχή αυτής της έρευνας είναι η τζεϊμσμποντομανία των 60ς στην οποία εδράζεται και η ανάπτυξη του είδους των ταινιών με ήρωες μυστικούς πράκτορες. Η έρευνα καλύπτει την περίοδο 1936-2022 και αφορά πολλά είδη: περιπέτεια, κωμωδία, παρωδία, φάρσα, κινούμενο σχέδιο, καράτε, γουέστερν, ήστερν, επιστημονική φαντασία, πολεμική, ψυχροπολεμική, ερωτική, τζάλο, νουάρ, παιδική, ριμέικ, παλαιστική, αυτοκινητιστική, σούπερ-ηρωική, πορνό, θρίλερ, εξωτική και φυσικά... τις ελληνικές εκδοχές και παραφυάδες.

Οι τίτλοι και μόνον των ταινιών, ιδιαίτερα οι ελληνικοί, αποτελούν προϊόντα ζωηρής φαντασίας, προκαλούν ενίοτε μειδιάματα και φτιάχνουν τη διάθεσή μας. Πολλοί περιστρέφονται γύρω από την απειλητική ντιρεκτίβα προς όλα τα στούντιο παραγωγής ότι: Μόνο ο Τζέιμς Μποντ, ο ήρωας των μυθιστορημάτων του Φλέμινγκ, μπορεί να λέγεται πράκτωρ 007... Οπότε στήνεται ένα πανηγύρι παράφρασης γύρω από αυτή την οδηγία που εξελίσσεται σε... όργιο. Κάθε πράκτωρ εκπροσωπείται με μια και μόνη ταινία ασχέτως συνεχειών, με εξαίρεση τον Μποντ που έχει δύο, για λόγους που εξηγούν αυτήν την επιλογή.

Την μερίδα του λέοντα κατέχει δικαιωματικά η δεκαετία της φρενίτιδας [του ’60] με 56 τίτλους. «Τιμάται» ακόμη και το αδερφάκι του Σον Κόνερι, με την ταινία Στα ίχνη του αδελφού του [O.K. Connery / Operation Kid Brother]. Το οπτικό υλικό που τις συνοδεύει είναι εξίσου πιπεράτο και άξιο μελέτης. Ιδίως οι ελληνικές αφίσες που προσπαθούν να έλξουν την προσοχή του θεατή με βαρύγδουπες τραγελαφικές εκφράσεις του τύπου λαίλαψ!.. κατασκοπευτικής δράσεως, Η ταινία-τυφώνας που θα σαρώση τα πάντα!, Με δράση που ηλεκτρίζει Με αγωνία που συντρίβει Με πλοκή που καθηλώνει κ.ά. Η ελληνική παραγωγή εκπροσωπείται εξίσου επάξια, από το κωμικό [ΘΒ] μέχρι το τραγικό [ΣυνωμοCIA στη Μεσόγειο].

Η αποθησαύριση των βιβλίων και ιδιαίτερα του τελευταίου δεν γίνεται εν μία νυκτί αφού αποτελούν πολύτιμους οδηγούς στους οποίους μπορεί να ανατρέχει ο σινεφίλ και να αντλεί ιδέες και γνώση. Υπάρχουν ακόμη και οδηγίες περί του πού μπορεί κάποιος ενδιαφερόμενος να βρει αυτές τις ταινίες και να έχει ιδία αντίληψη και απόλαυση, μόνος ή με κατάλληλη παρέα.

Καλή μας διασκέδαση λοιπόν.