Τα χαϊκού του ύπνου

Οι μεταμορφώσεις του πρωτοπόρου Λουκιανού και του διαδόχου Οβίδιου και η ιεροτελεστία του έαρος ανθοφορούν και καρπίζουν γόνιμα σε αυτό το μικρό απόσταγμα-βιβλίο που απλώνεται παραβατικά και στις τέσσερις εποχές. Η προσωπική πορεία του Χρήστου Τζιώκου, ο ζωμός της ζωής, η νέα άνοιξη του βίου, το μέλι του έρωτα... όλα τα ωραία του πράματα και θάματα αποτυπώνονται εδώ.

υγρά τα μάτια | στη χαραυγή του κόσμου | το πρώτο φιλί

Όμως, παράλληλα, ο ποιητής είναι άνθρωπος του διαολεμένου κόσμου μας κι ανησυχεί για τον ζοφερό μας περίγυρο, για τον συλλογικό μας ύπνο. Μπορεί η ποίησή του να μην ακούγεται ως οργή, ως μένος, όπως ίσως παλιότερα, εκφράζεται όμως ως διά-μαρτυρία και δημόσια διά-δήλωση και ενέχει θέση-άρση ενεργού πολίτη δίχως μικροπολιτικές, μικροπωλητές, καιροσκόπους και σκοπιμότητες. Το πρώτο σχέδιο που αντικρίζουμε πριν το πρώτο χαϊκού είναι ένα γαϊδουράγκαθο:

άνθος έγινε | στα χέρια σου η πέτρα | σκληρός ο κόσμος

Στα ενύπνια και Τα χαϊκού του ύπνου ο Χρήστος Τζιώκος μεταμορφώνεται συνεχώς και αλλάζει μορφή ταξιδεύοντας ωσάν σε αστρική προβολή.

βλέπω όνειρα | σε σκοτεινές οθόνες | με υπότιτλους

Δίνει ψυχή και σώμα του στα στοιχεία, τις έννοιες και τα όντα· γίνεται ψάρι, πουλί πουλάκι πετάμενο, χρυσόψαρο, δέρμα, άλογο, σαύρα, λαγός, χελιδονάκι, σπουργίτι, φτερά, πούπουλα, σκυλί, κουτάβι, γάτα, ράμφος, δόντια, ανάσα, αστέρια, γλώσσα, μάτια, φιλί. άνθος, φύλλο, δέντρο, αμυγδαλιά, κερασιά, ίριδα, κλαδί, λουλούδι, τοπίο, κλωνάρι, βροχούλα, σύννεφα, πέτρα, σίδερο, χρώμα, βράχος, άνεμος, αύρα, λίμνη, νερό, αγκίστρι, χαρτί, λέξεις, γλώσσα, δικαιοσύνη, φως.

Οι στίχοι του στέκονται αυτόνομοι, είναι δίφοροι και φυσικά διφορούμενοι. Ανάλογα με τον συλλαβισμό τους και την ή τις ενδιάμεσες παύσεις, το νόημά τους και το ειδικό τους βάρος μετατοπίζεται.

μαζί και μαζί μόνοι

Συλλαβίζει ενίοτε και τα γράμματα, προσιδιάζοντας τα συλλαβογράμματα και τα συλλαβοδίφθογγα του ιαπωνικού τρόπου γραφής ή και προφοράς. Εξάλλου η παράβαση είναι μέρος του αρχαίου δράματος, στην πιο ελεύθερη σύνθεση και μορφή του.

φ-ρ-ο-υ-υ | πότε ήρθες έφυγες | φ-ρ-ο-υ-υ

Εν ολίγοις και εν συντομία, κρατάμε ανά χείρας έναν καθρέφτη και διαβάζουμε κάτι από μας, από μέσα μας· χαρά, λύπη, μελαγχολία, ανάταση, ένταση, ψυχική ανθεκτικότητα και η ζωή που κοιτάει μπροστά και συνεχίζεται ακάθεκτη. Κάποιο σχόλιο για όλ’ αυτά; Το κάνω, αυθαιρετώντας κινηματογραφικά μετά μουσικής:

τα ό-νει-ρα μου | που-λιά τα-ξι-διά-ρι-κα | γη μή-τρα γεν-νούν

=======

Τα χαϊκού του ύπνου παρουσιάζονται ζωντανά στο In Situ Stage [Κασσάνδρου 42, Θεσσαλονίκη] το Σάββατο 28 Μαρτίου, 20:00, από τους Μαρία Λούβαρη [εικαστικό, βιντεοκαλλιτέχνιδα], Χρήστο Τζιώκο [ποιητή], Ιωάννα Τσολερίδου [ηθοποιό, δημοσιογράφο] και Δημήτρη Δαλέζη [μουσικό, περφόρμερ].