11 Ταινίες # 5
11 Tαινίες βασισμένες σε βιβλία του Stephen King
του Βασίλη Παυλίδη
Ο κινηματογράφος δεν είναι το φόρτε μου. Αυτό είναι λογικό καθώς αφιερώνω τον περισσότερο χρόνο μου στις δυο άλλες πιο αγαπημένες μου μορφές τέχνης, τα βιβλία και τη μουσική. Γι' αυτό το λόγο διαλέγω ένα θέμα εύκολο και δημοφιλές. Από το μεγάλο πλήθος ταινιών που βασίζονται σε ογκώδη μυθιστορήματα, νουβέλες ή διηγήματα του Stephen King (συνολικά πάνω από 100 κινηματογραφικά ή τηλεοπτικά φιλμ), επιλέγω έντεκα τις οποίες έχω δει και θυμάμαι, ανεξαρτήτως αν ήταν καλές ή όχι. Ομολογώ (γκλουπ) ότι ήμουν (είμαι;) μανιακός αναγνώστης και συλλέκτης του King γιατί τον θεωρώ τον Ντοστογιέφσκι του είδους πεζογραφίας που ο ίδιος εισήγαγε τη δεκαετία του '70: το λαϊκό μυθιστόρημα τρόμου. Παραθέτω λοιπόν την ποπ λίστα μου χρονολογικά, προσθέτοντας μόνο ότι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, καμιά από τις ταινίες αυτές δεν μπόρεσαν να αναπαράγουν πιστά τους έντονους χαρακτήρες και τη αγωνιώδη ατμόσφαιρα των βιβλίων στα οποία βασίζονται.
Carrie
Έτος κυκλοφορίας: 1976, United Artists
Σκηνοθεσία: Brian De Palma
Παίζουν: Sissy Spacek, Piper Laurie, John Travolta, Amy Irving, William Katt κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα Carrie του 1974, το πρώτο βιβλίο του King. Πολύ καλή νεανική ταινία εποχής που τσιτάρει τα νεύρα. Η εκδικητική μανία στο τέλος είναι λυτρωτική.
The Shining
Ελληνικός τίτλος: Η Λάμψη
Έτος κυκλοφορίας: 1980, Warner Bros
Σκηνοθεσία: Stanley Kubrick
Παίζουν: Jack Nicholson, Shelley Duvall, Danny Lloyd, Scatman Crothers, Barry Nelson κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στο μυθιστόρημα The Shining του 1977. Κορυφαίος ο Jack Nicholson στο ρόλο του επιστάτη. Πολύ τρομακτική ατμόσφαιρα και φινάλε που διαφοροποιείται από αυτό του βιβλίου.
Christine
Έτος κυκλοφορίας: 1983, Columbia Pictures
Σκηνοθεσία: John Carpenter
Παίζουν: Keith Gordon, John Stockwell, Alexandra Paul, Robert Prosky, Harry Dean Stanton κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα Christine του 1983. Υπερβολικά νεανική περιπέτεια με κεντρικό ήρωα ένα στοιχειωμένο αυτοκίνητο.
The Dead Zone
Έτος κυκλοφορίας: 1983, Paramount Pictures
Σκηνοθεσία: David Cronenberg
Παίζουν: Christopher Walken, Brooke Adams, Tom Skerritt, Herbert Lom, Anthony Zerbe
κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στο μυθιστόρημα The Dead Zone του 1979. Πολύ καλή ταινία, πολύ καλές ερμηνείες.
Stand By Me
Έτος κυκλοφορίας: 1986, Columbia Pictures
Σκηνοθεσία: Rob Reiner
Παίζουν: Wil Wheaton, River Phoenix, Corey Feldman, Jerry O'Connell, Richard Dreyfuss, Kiefer Sutherland, John Cusack κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα The Body από τη συλλογή Different Seasons (περιλαμβάνει 4 νουβέλες) του 1982. Πολύ καλή ρομαντική ταινία που δεν έχει σχέση με τρόμο. Πολλοί γνωστοί ηθοποιοί, καλή μεταφορά.
The Running Man
Έτος κυκλοφορίας: 1987, TriStar
Σκηνοθεσία: Paul Michael Glaser
Παίζουν: Arnold Schwarzenegger, Maria Conchita Alonso, Richard Dawson, Yaphet Kotto, Jim Brown κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα The Running Man (την οποία κυκλοφορήσε ο King με το ψευδώνυμο Richard Bachman) του 1982. Ταινία επιστημονικής φαντασίας με καλό στόρι. Εξοντωτική φουτουριστική καταδίωξη και happy end.
Misery
Έτος κυκλοφορίας: 1990, Columbia Pictures
Σκηνοθεσία: Rob Reiner
Παίζουν: James Caan, Kathy Bates, Frances Sternhagen, Richard Farnsworth, Richard Farnsworth κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα Misery του 1987. Δυνατή ταινία και καλή μεταφορά. Πολύ καλή η ερμηνεία της Kathy Bates, για την οποία κέρδισε το Όσκαρ.
Needful Things
Ελληνικός τίτλος: Χρήσιμα αντικείμενα
Έτος κυκλοφορίας: 1993, Columbia Pictures
Σκηνοθεσία: Fraser C. Heston
Παίζουν: Max Von Sydow, Ed Harris, Bonnie Bedelia, Amanda Plummer, J.T. Walsh κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στο μυθιστόρημα Needful Things του 1991. Απογοήτευση. Η ερμηνεία του Max Von Sydow στο ρόλο του διαβόλου δεν σώζει την κατάσταση. Αποτυχία να αναπαρασταθεί το πολύ τρομακτικό κλίμα του βιβλίου.
The Shawshank Redemption
Ελληνικός τίτλος: Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ
Έτος κυκλοφορίας: 1994, Columbia Pictures
Σκηνοθεσία: Frank Darabont
Παίζουν: Tim Robbins, Morgan Freeman, Bob Gunton, Bill Sadler, Clancy Brown κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα The Shawshank Redemption από τη συλλογή Different Seasons (περιλαμβάνει 4 νουβέλες) του 1982. Κορυφαία ταινία, μια από τις καλύτερες αποδράσεις φυλακισμένου στην ιστορία του κινηματογράφου. Πολύ καλές ερμηνείες από τον Morgan Freeman και τον Tim Robbins.
The Langoliers
Έτος κυκλοφορίας: 1995, Republic Pictures
Σκηνοθεσία: Tom Holland
Παίζουν: Patricia Wettig, Bronson Pinchot, Dean Stockwell, Mark Lindsay Chapman, Kate Maberly κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στη νουβέλα The Langoliers από τη συλλογή Four Past Midnight
(περιλαμβάνει 4 νουβέλες) του 1990. Στα ελληνικά η νουβέλα έχει μεταφραστεί ως Νυχτερινή πτήση 29. Πιστή αλλά σχετικά αποτυχημένη μεταφορά μιας πολύ καλής ιστορίας. Δύσκολο να αναπαρασταθούν τα διαολάκια που τρώνε την πραγματικότητα.
The Green Mile
Ελληνικός τίτλος: Το πράσινο μίλι
Έτος κυκλοφορίας: 1999, Warner Bros
Σκηνοθεσία: Frank Darabont
Παίζουν: Tom Hanks, David Morse, Bonnie Hunt, Michael Clarke Duncan, James Cromwell κ.ά.
Σχόλια: Βασισμένη στο μυθιστόρημα The Green Mile του 1996. Από τις καλές εμπορικές ταινίες του φανταστικού της τελευταίας δεκαετίας, με εξαιρετικό στόρι αλλά υπερβολικά τονισμένο το συγκινησιακό στοιχείο.
* * * *
11 Road movies
του Θανάση Παπαδόπουλου
Υποτίθεται ότι ένας από τους στόχους του κινηματογράφου είναι να μας «ταξιδεύει». Πώς ξεχνιόμαστε με τα Άρλεκιν ας πούμε; Υποτίθεται ακόμη ότι οι «και καλά» ροκάδες είχαν μια τάση για φυγή, ταξίδι κλπ κλπ (απομεινάρια των beatnicks ίσως). Ορίστε λοιπόν 11 αγαπημένες μου "road movies" (κατά κάποιον έστω τρόπο). Όχι, το "Easy Rider" δεν είναι ανάμεσά τους.
1. Stranger Than Paradise - Jim Jarmousch (1983)
Willie (John Lurie): Here, let me tell you a joke, all right? There's three guys, and they're walking down the street. One guy says to the other one, "Hey, your shoe's untied." He says, "I know that." And they walk... No... There's two guys, they're walking down the street, and one of them says to the other one, "Your shoe's untied." And the other guy says, "I know that." And they walk a couple blocks further, and they see a third friend, and he comes up and says, "Your shoe's untied." "Your shoe's un--" Aaah, I can't remember this joke. But it's good.
Ανακαλύψτε πώς γίνεται να είναι τόσο ελκυστική μια ταινία στην οποία ουσιαστικά δεν συμβαίνει τίποτε. Δυο τύποι και μια γυναίκα (ξαδέρφη του ενός από την Ουγγαρία), ταξιδεύουν στις Η.Π.Α. Τελείωσα με την πλοκή. Ο Jarmousch σε μια low budget ασπρόμαυρη ταινία, περιγράφει το συνδυασμό ανίας και Αμερικάνικης κουλτούρας. Τελικά απαραίτητη προϋπόθεση για να είναι κάτι αριστούργημα είναι η απλότητα. Βλέπε το Help των Beatles, to "Stranger Than Paradise" του Jim Jarmousch...
2. The Straight Story - David Lynch (1999)
Ένας ξεροκέφαλος παππούς αποφασίζει να επισκεφτεί τον άρρωστο αδελφό του, με τον οποίο είναι χρόνια μαλωμένοι και κάνει ολόκληρο ταξίδι με τη μηχανή που κόβει το γκαζόν.
3. Convoy - Sam Peckinpah (1978)
Λίγο λιγότερο ξύλο από όσο σε άλλες ταινίες του Peckinpah, και λίγο περισσότερο country-and-western στιλ. Φορτηγατζήδες που επαναστατούν κατά των μπάτσων. Αρχηγός ο Kristofferson, ζευγάρι με την MacGraw, και με μιλιούνια νταλίκες να τον ακολουθούν.
4. Something Wild - Jonathan Demme (1986)
Η Melanie Griffith, στον καλύτερο ρόλο της ζωής της, απαγάγει τον γιάπη Jeff Daniels. Τον πηγαίνει στο πατρικό της, τον παρουσιάζει ως άντρα της... Μετά γίνεται της κακομοίρας. Παρόλα όσα συμβαίνουν ο Daniels μάλλον το ευχαριστήθηκε τελικά. Μεγάλο προσόν της ταινίας: Εμφανίζονται οι θρυλικοί Feelies.
5. O Brother, Where Art Thou? - Joel Coen (2000)
Ένα μίγμα road movie, musical και κωμωδίας τύπου παλιού καλού (αμερικάνικου) καιρού. Πρέπει να έχω δει όλες τις ταινίες των αδελφών Coen. Και όλες μου άρεσαν. Τι θυμάμαι καλύτερα απ' αυτήν εδώ; Ότι την είδα σε DVD, και πρέπει να με απορρόφησε για τα καλά, γιατί μόλις τελείωσε ξεκίνησα να την επιστρέψω και κλείστηκα έξω από το σπίτι χωρίς κλειδιά.
6. Thelma & Louise - Ridley Scott (1991)
Αν ήταν μουσική θα ήταν κάτι ανάμεσα σε riot girls και Americana. Η Thelma και η Louise διαπιστώνουν ότι η ζωή τους βρίσκεται σε τέλμα κι αποφασίζουν να το σκάσουν από τους άντρες και τις δουλειές τους (έστω για λίγο). Διαπιστώνουν ότι είναι πολύ πιο cool να είσαι παράνομος από το να είσαι σερβιτόρα ή σύζυγος. Δυστυχώς όμως δεν είναι δυνατόν να κερδίσουν με τους δικούς τους όρους. Το τέλος το ξέρετε.
7. The Sure Thing - Rob Reiner (1985)
Το αγαπημένο μου κινηματογραφικό είδος πρέπει να είναι η "Romantic Comedy". Τόσο το καλύτερο αν είναι και teenager. Και σχεδόν τέλεια αν παίζει κι ο John Cusack. Εδώ ταξιδεύει τη μισή Αμερική για να συναντήσει το «σίγουρο κρεβάτι». Ταξιδεύει με μια συμφοιτήτριά του, με την οποία αρχικά δείχνει να μην έχει τίποτε κοινό αλλά τελικά... Τα καταλάβατε όλα, μπράβο. Όλα καλά αλλά το soundtrack μπουρούχα.
8. Alice in den Stadten - Wim Wenders (1974)
... ή η Αλίκη στις πόλεις (και όχι στο ναυτικό). Θυμάμαι ότι την είδα πολλά χρόνια πριν, ότι είναι ασπρόμαυρη, ότι κάποιος περιπλανιόταν με ένα κοριτσάκι και όπως και στο Paris Texas του Wenders, κάποια ασάφεια αιωρούνταν ως προς το ποιος είναι, τι πραγματικά ψάχνει, κάτι τέτοιο τελοσπάντων. Μου άρεσε περισσότερο από το Paris Texas γιατί το τελευταίο μου είχε δώσει μια εντύπωση γλυκερού στιγμές-στιγμές (είπε ο οπαδός των teeneager comedies...)
9. Paper Moon - Peter Bogdanovich (1973)
Η γλυκύτερη "road movie" που έχω δει, μαζί με το "Straight Story". Ένας απατεώνας παίρνει υπό την προστασία του μια ορφανή πιτσιρίκα, η οποία τελικά αποδεικνύεται ακόμη πιο μούτρο. Συνεργάζονται, δηλαδή κάνουν διάφορες κομπίνες, ταξιδεύοντας από πόλη σε πόλη στην Αμερικάνικη Δύση, την περίοδο της μεγάλης κρίσης.
10. The Adventures Of Priscilla, Queen of the Desert - Stephan Elliott (1994)
Πρόκειται για την περιπέτεια τριών drag queens από το Sydney. Στο δρόμο για κάποια show στο εσωτερικό της Αυστραλίας με το φανταχτερά βαμμένο λεωφορειάκι (Priscilla είναι το όνομα του λεωφορείου αν θυμάμαι καλά) μεθάνε, δίνουν αυτοσχέδιες παραστάσεις, τους κυνηγάνε διάφοροι κλπ. Όλα είναι πολύ πιο αστεία από όσο τα περιέγραψα.
11. Βαλκανιζατέρ - Σωτήρης Γκορίτσας (1998)
Δυο φίλοι, ο Μάινας κι ο Σκιαδαρέσσης μπλέκουν σε μια κομπίνα ανταλλαγής χρημάτων. Δολάρια, δραχμές και βουλγαρικά λέβα, ταξίδι σε Ελλάδα, Βουλγαρία και Ελβετία. Όχι ιδιαίτερα πρωτότυπο, ξέρετε προβλήματα συνεννόησης λόγω άγνοιας ξένων γλωσσών, διαφοράς νοοτροπίας ανάμεσα σε Έλληνες, Ανατολικοευρωπαίους και Δυτικοευρωπαίους και τέτοια. Πάντως φρέσκο και με καλές ερμηνείες.
* * * *
11 (ή και περισσότερες) ξεθωριασμένες ταινίες
του Στέργιου Μακαβαίου
Πιτσιρικάς, προ αμνημονεύτων χρόνων δηλαδή, παρακολουθούσα με την υπόλοιπη οικογένεια κινηματογράφο σε εβδομαδιαία βάση. Ήταν η προ τηλεόρασης εποχή, οπότε «τα έργα» διαμόρφωναν και πρόσφεραν μαζική κουλτούρα και λαϊκή διασκέδαση. Η εποχή, που η προβολή περιλάμβανε δύο ταινίες. Συνηθισμένα στέκια η ΑΙΓΛΗ (νυν χώρος κοινωνικών δραστηριοτήτων), το ΑΧΙΛΛΕΙΟ (το σημερινό ομότιτλο θέατρο) και η ΚΑΤΕΡΙΝΑ (κρίκος πια, αλυσίδας S/M).
Το καλύτερό μου ήταν ταινίες που συμπτωματικά γεννιόταν στην ταινιομάνα Ιταλία. Έργα-χλαμύδα από τη φάμπρικα της Τσινετσιτά και ταινίες με το ντουέτο Φράνκο Φράνκι και Τσίτσο Ινγκράτσια.
Όσον αφορά την πρώτη κατηγορία, τζιτζιριάζω όταν θυμάμαι τους ήρωες που ήταν τα κεντρικά πρόσωπα του σεναρίου. Ο Μασίστας, ο Ούρσος (ο ποιός;), ο Σαμψών, ο Ηρακλής που είχε κολλητούς τον Θησέα, τον Αχιλλέα και τα άλλα τα παλιόπαιδα (πόσο ανιστόρητοι ήταν οι σεναριογράφοι εκείνης της εποχής! Σχεδόν όσο και οι σημερινοί του Hollywood!), και όλοι ενσαρκωμένοι από φουσκωτούς που μόλις άρθρωναν τις ατάκες.
Το τι ξύλο έπεφτε είναι απερίγραπτο. Οι δε πρωταγωνίστριες, ακόμη και όταν ήταν φυλακισμένες για βδομάδες, είχαν βλεφαρίδα κάγκελο, μπλε ή μωβ σκιά στο μάτι και χειλάκι πετροκέρασο.
Οι ταινίες με τον Τσίτσο και τον Φράνκο, ουσιαστικά ήταν κακέκτυπο ταινιών Χοντρού - Λιγνού. Παρ' όλα αυτά πρόσφεραν ατέλειωτο γέλιο με τις χοντροκομμένες πλάκες τους.
Θάθελα να τις ξαναδώ αυτές τις ταινίες. Είμαι περίεργος για τα απρόβλεπτα συναισθήματα που θα γεννήσουν. Ταυτόχρονα φοβάμαι. Φοβάμαι ότι για μία ακόμη φορά, θα αποδειχθεί η μη αναστρέψιμη απώλεια της ικανότητας που δεν έχω πια εγώ ο γέρος και έχουν τα παιδιά: Να μένουν συνεχώς έκπληκτα και ν' ανακαλύπτουν το αχαλίνωτο μεγαλείο του κόσμου. Κάτι που καθώς ενηλικιώνεσαι, σ' εγκαταλείπει άσπλαχνα και σ' αφήνει με την ηλίθια αίσθηση ότι όλα είναι γνωστά και προβλέψιμα.
