27o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Για μια ακόμη χρονιά η προεπισκόπηση (ή και προακρόαση) του ακάματου Κώστα Καρδερίνη
Η τεχνητή ευφυΐα, όπως ήδη ξέρουμε, έχει εισβάλλει καθοριστικά και στον κινηματογράφο. Το ντοκιμαντέρ όμως που είναι σινεμά της πραγματικότητας πώς συνεργάζεται/συμβιβάζεται με τη δήθεν εικονικότητα και την πλαστή εικόνα της; Πώς ξεχωρίζουμε σε ένα ντοκιμαντέρ τι είναι πραγματικό και τι φτιαχτό ή φυτεμένο; Είναι όντως ντοκιμαντέρ αυτό το κατασκεύασμα; Ερωτήματα που δεν έχουν εύκολες απαντήσεις. Έχω την αίσθηση ότι το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης [όπως και πολλά άλλα ακόμη φεστιβάλ] αγκαλιάζει ό,τι δεν μπορεί να πολεμήσει.
Κι αυτό απεικονίζεται στις αφίσες του. Στην πρώτη ένα παιδάκι φτάνει στη θερινή πόλη από το χωριό του. Στη δεύτερη δυο άνθρωποι βαδίζουν σε απόσταση σε ένα φθινοπωρινό αστικό περιβάλλον. Στην τρίτη έχουμε περάσει πια στην εποχή της χειμωνιάτικης εικονικής πραγματικότητας. Οι εποχές διαδέχονται η μια την άλλη από αφίσα σε αφίσα. Όλοι οι άνθρωποι των αφισών κρατούν βαλίτσες. Όλοι βαδίζουν μόνοι, ακόμη κι όταν συμβαδίζουν πλάι-πλάι είναι χαρακτηριστικά μόνοι. Η μοναξιά του φεστιβαλικού θεατή γίνεται σύμβολο και σημαία. Είναι μια πραγματικότητα. Ή μήπως όχι;
Ας έρθω όμως στο θέμα μας. Προσωπογραφίες μουσικές και ευρύτερα καλλιτεχνικές είναι το κύριο θέμα των μουσικών ταινιών για ακόμη μια χρονιά [με σημαία A Complete Unknown Μπομπ Ντίλαν]. Το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης [06-16/03/2025] πατάει γερά πάνω σε αυτά τα πορτρέτα.
Μιλάμε για διεθνείς εμβληματικές προσωπικότητες: το μοντέλο-ηθοποιός-τραγουδίστρια Τουίγκι Λόσον [Τουίγκι], την «καμπαρετζού» αρτίστα Λάιζα Μινέλι [Λάιζα: Μια στ’ αλήθεια απίστευτη αληθινή ιστορία], την πολυσχιδή πειραματίστρια Μέρεντιθ Μονκ [Κομμάτια της Μονκ], τον σκοτεινό υψίφωνο τιγρέ κρίνο Μάρτιν Ζακ [Alone with the Moon – The Tiger Lillies Live at Olympion SKG], τους 90ς Pavement του Στίβεν Μάλκμους, που επανενώθηκαν και έσκισαν και μετασχηματίστηκαν σε υβριδικό ντοκιμαντέρ [Pavements]. Εναλλακτικά όμως... Εδώ μιλάνε για λατρεία – Η ιστορία των ΚΟΡΕ.ΥΔΡΟ. περί του κεκορεσμένου υδρογονάνθρακα Παντελή Ε. Δημητριάδη.
Είτε μιλάμε για άτομα που επανεφευρίσκουν εαυτόν/ην/ο: η ηλεκτροπάνκ Μέριλ Μπεθ Νίσκερ [Peaches Goes Bananas], η τρανς αρ’ν’μπι Τζάκι Σέιν [Με κάθε τρόπο: Η ιστορία της Τζάκι Σέιν], ο ρομά σαξοφωνίστας Μπίκο Αγκούσεφ [Ο Μπίκο και η ορχήστρα του], ο ράπερ C. Tangana [Αντόν Άλβαρεθ] που έπαθε ζαβλαμά με την Φλαμένκο κιθάρα του Γεράι Κορτές, τα κουίρ φάδο Λίλα και Ζουάου [Τα Fado Bicha]. Είτε, ακόμη, μιλάμε για τον εκ Λευκότοπου Σερρών Βασίλη Λαζαρίδη που φτιάχνει φλαμένκο κιθάρες [Ο οργανοποιός] και εμπνέει φεστιβάλ, είτε για τον ανατροπέα τσελίστα Νίκο Βελιώτη που συνδιαλέγεται οπτικοακουστικά με τον ταξιδιάρη Μισουρίδη [Εκδοχές (με τον Νίκο)].
Δευτερεύουσα κατηγορία τα ντοκιμαντέρ που σκύβουν ερευνητικά και αναδιφούν στο παρελθόν. Μεταξύ τουίστ και Σκαθαριών [Twst - Things We Said Today] ή μεταξύ σόουλ και χάους [Move ya body: Η γένεση της χάουζ]. Στα μεσοδιαστήματα, στέκει το αφιέρωμα στη φημισμένη φωτογράφο-ντοκιμαντερίστρια Λόρεν Γκρίνφιλντ [Επίδειξη μόδας, Η νύχτα της ζωής μου, Magic City] μεταξύ ντισκ-τζόκεϊ και Fol Chen [The Longer You Wait] αλλά και η σχέση του ελληνικού τοπίου με την μουσική αντίστιξη [Θηραϊκός όρθρος, Πρέσπες, Γάζωρος Σερρών] με προεξάρχοντα τον Τάκη Κανελλόπουλο [Μακεδονικός γάμος].
Τρίτη κατηγορία οι ταινίες που ατενίζουν με αισιοδοξία το μέλλον στον ΑΗΣ Αλιβερίου [Το φως επιστρέφει / Κύματα φωτός] ή στο μικρό αιγυπτιακό χωριό Μπάρσα [Στις παρυφές του ονείρου] είτε προοιωνίζουν κάτι δυσάρεστο και διηνεκές με εφαλτήριο την υπόγεια μουσική επένδυση του Κωστή Δρυγιανάκη [Επιστροφή στην πατρίδα]. Μουσική επαναφορά αυτή του Μάριου Ασλαμά, του Νίκου Καββαδία [ποιο είναι κείνο το στρατί;] και του Δημήτρη Τασούδη [Επιστροφή στο Ντεπώ].
Μετά την τελετή και την ταινία έναρξης [Σχετικά μ’ έναν ήρωα, του Πιοτρ Βίνιεβιτς] ακολουθεί ζωντανό πάρτι στην Αποθήκη Γ με τους υβριδικούς Turboflow 3000, ενώ στα ντεκ υποδοχής θα βρίσκεται ο DJ Bellas. Μετά την προβολή της ταινίας λήξης [Μάρλι Μάτλιν: Όχι πια μόνη, της Σοσάνα Στερν] θα μας περιμένει στην ίδια Αποθήκη Γ o ΜΕΤΑΜΑΝ, με σπέσιαλ καλεσμένη την Αλεξάνδρα Επιθέτη.
Πρέσπες /Prespes [1966 Ελλάς, 14λ] Τάκης Χατζόπουλος / Takis Hatzopoulos
