45ο ΦΚΘ, ημέρα 8η: Παρασκευή 26/11/2004
Οι αγαπημένοι της αποψινής νύχτας ήταν ο σκανδιναβός biosphere και ο αλβανός Σελβά.
09.50 Ράκουσκα [Rakushka, 2004, Ελλάς, 107'] της Φωτεινής Σισκοπούλου
Το θέμα χιλιοειπωμένο. Χαλαρή διασκευή στην Krotkaya του Φίοντορ Ντοστογιέφσκι. Νεαρή απ' την Τασκένδη έρχεται να βρει δουλειά κι αφήνει τα κόκαλά της. Ο ιδιοκτήτης ενεχυροδανειστηρίου την βοηθάει αλλά εις μάτην. Μετά το πρώτο εισαγωγικό εικοσάλεπτο οι ρυθμοί πέφτουν στο κενό, τα κενά αμηχανίας μεγαλώνουν κι αρχίζει η χρυσή μετριότητα. Η κλασική μουσική επένδυση του Χριστιανάκη είναι μια εντυπωσιακή όσο και απρόσμενη κίνηση.
Ράκουσκα θα πει κοχύλι;
18.00 Καλοκαίρι στη χρυσή κοιλάδα [Ljeto u zlatnoj dolini, Βοσνία-Ερζεγοβίνη / Γαλλία / Ην. Βασίλειο, 2004, 104'] του Srdjan Vuletic
Η ταινία ξεκινά με τη μουσική του Simon Boswell να τερταμπλάρει γλυκά. Μια αεροσυνοδός προτρέπει τους επιβάτες να μην κοιτούν κάτω την ώρα που πετάνε πάνω απ' το Σαράγιεβο γιατί είναι όλα τόσο θλιβερά εκεί και η θλίψη είναι μεταδοτική. Γι' αυτό εξάλλου, το αεροπλάνο πετάει ψηλότερα κι ο πιλότος πατάει γκάζι. Οι νέοι της πόλης χαζεύουν απ' τις ταράτσες τα ευτυχισμένα αυτά πουλιά και κάνουν ιπτάμενα όνειρα κάτω απ' τη σκιά τους. Η πλαγκονάρα Zana Marjanovic κάνει παρθενική εμφάνιση. Η προηγούμενη γενιά καθαρίζει σιγά σιγά κάνοντας τόπο στη νέα. Ο ουρανός εξακολουθεί να είναι στη θέση του. Ο Μπόσγουελ μαγεύει τους θεατές. Μήπως όλ' αυτά είναι διαφημιστικά τρικ για εξωραϊσμένα τέρατα. Τα σημεία των καιρών είναι πάντα εκεί.
Η κοιλάδα που βάλτωσε
Η Ζάνα που μάγεψε
20.30 Καφέ Λιμιέρ [Kohi Jikou, 2004, Ιαπωνία, 104'] του Hou Hsiao-hsien
Φόρος τιμής στον Γιασουχίρο Όζου αλλά κάτι όζει και ζέχνει. Βασικά δεν κινείται τίποτε. Με πήρε ο ύπνος κι αναγκάστηκα να το εγκαταλείψω μετά από μιάμιση ώρας προσπάθειας.
Το καφέ του Χου Χσιάο
Πριν να γίνει καφετζής
23.30 dani joss & biosphere
Ο Joss ήταν καλός στην αρχή, μετά έκανε κοιλιά, αλλά έκλεισε εντυπωσιακά. Η οπτική του διάσταση στην όπισθέν του πάνινη οθόνη ήταν επίσης ενδιαφέρουσα.
Γύρω στις 12 παρά πέντε μπήκαμε όλοι στη βιόσφαιρα με το διαστημικό όχημα του Geir Jenssen. Μια μυσταγωγία σκέτη απόλαυση. Η οικονομία συνδυάστηκε με τη φαντασία, η ευρύτητα των επιλογών με το επαναληπτικό παιχνίδισμα της λούπας, η έκσταση με την ανείπωτη ηδονή της πλεύσης προς το άγνωστο. Αφέθηκα να παρασυρθώ. Ένα θέμα τύπου σάλσα μεταμορφώθηκε αργά σε μινιμαλιστική τέκνο. Η καθιστική στάση του κοινού άφηνε την εντύπωση πως παρακολουθούμε ευλαβικά μια θεία τε-λειτουργία. Οι εικόνες στο πανί, πότε υπερκοντινές και πότε καθ' ύψος, έδιναν την αίσθηση ενός τοπίου που ταξιδεύει κάτω απ' τα πόδια μας.
Έφυγα πλήρης και απόλυτα ικανοποιημένος. Ο χώρος όμως δεν ήταν πλήρης. Δεν ξέρω αν κι οι διοργανωτές είναι οικονομικά ικανοποιημένοι. Σίγουρα είναι ευτυχείς για την μετάκληση. Πρέπει κάποτε αυτή η πόλη να ξυπνήσει απ' το λήθαργό της. Κι ο κόσμος που την κατοικεί, να τιμήσει αυτούς τους ηρωικούς καμικάζι που αυτοαποκαλούνται 360. Όχι με έπαθλα και φανφάρες, απλά με την παρουσία του με την προσοχή του με την συμμετοχή του. Με την αμοιβαία συνεισφορά του.
Ινσόμνια και βιόσφαιρα
Ο Ντάνι στην ποέτα
00.50 Σελβά: ένα πορτραίτο... [2004, Ελλάς] του Κωνσταντίνου Γιάνναρη
Πήγα πολύ προκατειλημμένος. Το θέμα δεν με τραβούσε. Το έχει παρακάνει ν' ασχολείται μονίμως με τους μετανάστες. Ωστόσο η ταινία είναι πολύ καλή. Σκηνοθεσία, φωτογραφία, μουσική επένδυση, ερμηνείες [ο Χατζησάββας στρατηγός της αστυνομίας] και ατμόσφαιρα. Σ' εγκλωβίζει και υπάρχουν στιγμές που σε καθηλώνει. Είναι σινεμά με τα όλα του. Δεν στέκει όμως μόνο στα γεγονότα όπως μεταδόθηκαν από τις τηλεοράσεις. Πάει παρακάτω και παραμέσα. Σκιαγραφεί χαρακτήρες, καταγράφει το μικρόκοσμό τους, ταξιδεύει στους εφιάλτες τους. Ερευνά το παρελθόν τους κι ερμηνεύει το μέλλον τους. Υπαινίσσεται, θίγει, καταγγέλλει, εξομολογείται. Η των τοιούτων παθημάτων κάθαρσις στέκει αμήχανη κάπου στα σύνορα με την Αλβανία. Ο Γιάνναρης ανέλαβε τον επαναπατρισμό της.
