48ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας
Ένα πανόραμα του φετινού φεστιβάλ με την θετική ανοιχτά κριτική ματιά του Κώστα Καρδερίνη
Μερικές γενικές παρατηρήσεις για τα φετινά διαγωνιστικά προγράμματα του Διεθνούς Φεστιβάλ Δράμας [DiSFF48, 8-14 Σεπτέμβρη 2025]. Είναι εμφανής και έκδηλη η προσπάθεια ανανέωσης, ένθεν κακείθεν, κι αυτό γίνεται ορατό αμέσως με τις επισημάνσεις που ακολουθούν.
Ελλειπτικά σενάρια που ελκυστικά επιτρέπουν στο φαντασιακό και το αστυνομικό μας δαιμόνιο να συμπληρώσει τα αφηγηματικά κενά. Ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Σίγουρα θετικό στοιχείο που δίνει τροφή στους σινεφίλ θεατές και όχι μόνον. Μπορεί κάλλιστα να λειτουργήσει και ως εκπαιδευτικό εργαλείο η θέαση μιας ταινίας που συμπυκνώνει ακόμη περισσότερο τον αφηγηματικό χρόνο και τόπο.
Αρκετοί αλλόγλωσσοι τίτλοι. Οκτώ από τις 35 ταινίες του ελληνικού διαγωνιστικού έχουν μόνον ξενικό τίτλο. Κάποιοι μπορεί να είναι αμετάφραστοι αλλά οι περισσότεροι εξ αυτών όχι. Δείγμα εξωστρέφειας; Στοχεύουν σε διεθνή πορεία και απλά τιμούν το επίσημο διαγωνιστικό φεστιβάλ της χώρας μας; Το θεωρούν εφαλτήριο; Το μέλλον θα δείξει τις προθέσεις τους. Θετικά, εύχομαι.
Αναλογία βλέπω και στο εθνικό σπουδαστικό, αλλά και περισσότερη φαντασία. Τις εντυπώσεις κερδίζουν οι τίτλοι όnλy connέcτ [only connect], Το νησί της Αφροδίτης [Venus Vidi Vici], Λευρεσθής [Leuresthes] και Πρελούδιο για μια σουπερνόβα [Prelude to a Supernova]. Οι σπουδαστές διαθέτουν περισσότερη ελευθερία αν κρίνω και από τα περσινά κέτσαπ στη μουστάρδα της και απαρατάτεμε.
Σε χρονικό μεταίχμιο η μετάβαση από την παλιά [εκομε / εκκ] στην νέα συγχωνευμένη κατάσταση [εκκομεδ]. Μοιρασμένες οι συμμετοχές [στο πριν και στο τώρα] και σίγουρα ο νέος φορέας θέλει να κάνει αισθητή την παρουσία και τη στήριξή του στους μικρομηκάδες. Καθοριστική η συμβολή του προγράμματος μικροφίλμ [που γιόρτασε 25ετία] και του Ηλία Δημητρίου.
Βλέπω επίσης θεματικά ανοίγματα σε κινηματογραφικά είδη μη παραδοσιακά και ολοένα πιο υβριδικά. Η υβριδική φύση μιας ταινίας είναι πλέον [ή χρησιμοποιείται ως] σημείο διαφορετικότητας και ιδιόρρυθμης αναγνωρισιμότητας. Ο αυτόματος διορθωτής θέλει να το κάνει αναγνωσιμότητας, οκ κι αυτό καλό είναι, αν είναι θετικό. Αν η φόρμα καπελώνει το περιεχόμενο ή αν το αναδεικνύει μένει να το δούμε επί της οθόνης. Πιστεύω ότι θα έχουμε εκπλήξεις, θετικές και αρνητικές. Ποντάρω επ’ αυτού στα σπουδαστικά τμήματα.
Αρκετά ντοκιμαντέρ και πειραματικές ταινίες. Μπουρδούκλωμα ειδών όπως προανέφερα. Κάποια εξωτικά θε[ά]ματα μαγνητίζουν [Requiem in Salt, Χαμένες γαρδένιες, 3 εκατοστά πολυπλοκότητας]. Και κάποια πρωτότυπα ανιμέισον επίσης. Μεταξύ ρετρό και ανανέωσης, μερικά λεπτά της ώρας... δρόμος. Στο είδος αυτό [των κινουμένων σχεδίων] και πάλι εκπλήσσουν οι σπουδαστές: το καραγκιοζοπαίχτικο Κοσμικό αυγό και το σκιαγραφικό Όταν άφησες την Άνοιξη.
Αρκετές ταινίες έχουν ήρωες παιδιά, εγχείρημα που ανεβάζει τον βαθμό δυσκολίας του σκηνοθέτη: Κάνε αυτό που πρέπει [εκκολαπτόμενοι πρωταθλητές του πινγκ πονγκ με χιούμορ], Λουδίας [οικολογική τραυματική εμπειρία από τα παιδικάτα], Η μέρα που γίναμε ήρωες [τρεις μικροί σκέιτερς, εξερευνητές με ανθρωπιά], Μικρές ζωές [μάνα και κόρη κλοσάρ], Μίτση [η μεγάλη έκπληξη, πιστεύω], Πρελούδιο για μια Σουπερνόβα [το χάος της μικρής Περσεφόνης].
Τελευταία επισήμανση ο ουσιώδης ο ρόλος της μουσικής επένδυσης. Είτε ανατίθεται στην ΤΝ [3 εκατοστά πολυπλοκότητας] είτε όχι, έχει λόγο και ρόλο συνύπαρξης.
Δεν είναι τυχαίο ότι εξέχοντες μουσικοσυνθέτες και πειραματιστές προσφέρουν τον μινιμαλιστικό τους οβολό: Nick Athens [Carcass, Μικρές ζωές], Άκης Καπράνος [Fouetté], Γιώργος Δούσος [Hopepunk], Larry Gus [Pirateland], Wild Wonder [Requiem in Salt], Νίκος Βελιώτης και ΜΜΜΔ [Αυτός που κάποτε υπήρχε, Μικρό σώμα, Χοῦς εἶ καί εἰς χοῦν ἀπελεύσει], Ermis [Γοργόνες], Κτίρια τη Νύχτα [Κάνε αυτό που πρέπει], Κορνήλιος Σελαμσής [Κρύο;], Χάρης Λαμπράκης [Οι λύκοι επιστρέφουν], Δημήτρης Μυγιάκης & Κώστας Ζουλιάτης [Μαγκνταλένα Χάουζεν, Performer], Παιδί Τραύμα [Η μέρα που γίναμε ήρωες], Μελεντίνη [Νίκη], Θανάσης Dzingovic [Παντάξενος], Μάνος Μυλωνάκης [Ρίζες], Andy Shortwave [I’m Glad You’re Dead Now], Alive she Died [400 κασέτες], Tsolimon [Ο πράσινος κήπος], Γιαν Βαν Αγγελόπουλος & Φώτης Σιώτας [Φούιτ].
Σημαίνοντα ρόλο παίζουν και οι μουσικές του παρελθόντος, παραδοσιακές τε και μη, είτε ακούγονται ατόφυες είτε πειραγμένες για τις λειτουργικές ανάγκες των ταινιών: 100 χρόνια μπροστά, Fouetté, Last Tropics, Αβαντάζ [όλα τα λεφτά, η χαρά του ξενύχτη], Λουδίας, Μαγκνταλένα Χάουζεν, Να φοβάσαι τ’ άστρα του Νοτιά, Νίκη, Χοῦς εἶ καί εἰς χοῦν ἀπελεύσει και σμύριδα, μάρμαρο και αμπέλι.
Αξίζει να αναφέρω ότι σημαντικοί ηθοποιοί στηρίζουν τις μικρού μήκους, ενίοτε όχι μόνον ως ερμηνευτές. Με σειρά συμμετοχικότητας: Αντώνης Τσιοτσιόπουλος [100 χρόνια μπροστά, Λουδίας, Μικρές ζωές, Ήταν πολύ καλή στο να φεύγει], Φλομαρία Παπαδάκη [Νίκη, Performer, Πρελούδιο για μια σουπερνόβα], Δήμητρα Βλαγκοπούλου [Αυτός που κάποτε υπήρχε, Μικρές ζωές], Έλενα Τοπαλίδου [Νίκη], Νίκος Ζεγκίνγλου [Last Tropics], Μαρία Σκουλά [Ο άρρωστος 1789], Ανδρέας Κωνσταντίνου, Σοφία Κόκκαλη, Χάρης Φραγκούλης [Κρύο;], Βασίλης Κουκαλάνι, Λένα Κιτσοπούλου, Παύλος Ιορδανόπουλος [Οι λύκοι επιστρέφουν], Μάκης Παπαδημητρίου [Φούιτ] κ.ά.
Δεν λείπουν οι εκπλήξεις όπως οι συμμετοχές των: Καραφίλ Σένα [δις], Σίμος Κακάλας, Εβελίνα Παπούλια, Αστέριος Ριμαγμός, Αλέξανδρος Κωχ, Παναγιώτης Θανασούλης, Ζανό Ντάνιας, Ιερώνυμος Καλετσάνος, Ευθαλία Παπακώστα, Αλέξανδρος Μυλωνάς, Φαμπρίτσιο Μούτσο, Εύη Σαουλίδου, Χρύσα Ρώπα, Πέτρος Σεβαστίκογλου κ.ά. Μπείτε στον κόπο να τους ανακαλύψετε στα μικρά ή μεγάλα περάσματά τους. Την μόνη που θα σας μαρτυρήσω, είναι η υποβλητική φωνή της Χάνα Σιγκούλα ως Μαγκνταλένα Χάουζεν.
Τέλος, δεν μπορώ να μην εξάρω τη δυναμική συμμετοχή σπουδαστών και αποφοίτων του Τμήματος Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Τρεις ταινίες τους διαγωνίζονται στο εθνικό τμήμα: Γοργόνες [Λήδας Βαρτζιώτη, Δημήτρη Τσακαλέα], Ο άρρωστος 1789 [Ειρήνης Καραγκιοζίδου] και Η μέρα που γίναμε ήρωες [Σελήνης Παπαγεωργίου]. Τέσσερις θα δούμε στο εθνικό σπουδαστικό τμήμα: Βόλτα [Σωκράτη Μουσμουλίδη], Κοσμικό αυγό [Νεφέλης Ψύκου, Χριστόφορου Αλαμάνη], Ήταν πολύ καλή στο να φεύγει [Βασίλη Παντελίδη] και Χαμένες γαρδένιες [Γαλάτειας Λαγουτάρη]. Κι ένα σενάριο που υπόσχεται το αύριο: Mom is alive [Ισαβέλλας Αϊβαλιώτη].
Διαγωνιστικοί τίτλοι (επιλογή)
Σπουδαστικοί διαγωνιστικοί τίτλοι (επιλογή)
