Διπλή ζωή

Ψυχροπολεμική περιπέτεια με απολήξεις οικογενειακής τραγωδίας; Ή οικογενειακό δράμα με σύμπλοκα στοιχεία κατασκοπικού θρίλερ αλά Τζον λε Καρέ; Όπως κι αν το προτιμάτε, η Διπλή Ζωή είναι μια ταινία διπλά χορταστική. Διαθέτει πλοκή που ξεκινάει με την ένωση των δύο Γερμανιών και επιστρέφει συχνά στο παρελθόν του ναζισμού και της κατασκοπευτικής δράσης της Στάζι. Τότε που οι ναζί έστειλαν το γερμανό άντρα της νορβηγής Έσε [Liv Ullmann] στο βέβαιο θάνατο αλλά και την κόρη της, Κατρίνε, σε γερμανικό ορφανοτροφείο. Τότε που η κόρη της, μεγάλη πια, δραπέτευσε με θετή ταυτότητα προς τη Δανία προσπαθώντας να βρει ξανά τη μητέρα της.

Η τωρινή Κατρίνε [Juliane Koehler] έχει αφήσει πίσω της όλο αυτό το σκοτεινό παρελθόν. Ο άντρας της, πλοίαρχος [Sven Nordin], και η κόρη της, ανύπαντρη μητέρα [Julia Bache-Wiig], την χρειάζονται και τους χρειάζεται. Η δουλειά της, το σπίτι της και η κωπήλατη βάρκα της βρίσκονται κάπου στη δυτική Νορβηγία. Την φαινομενικά ήρεμη ζωή τους έρχεται να ταράξει ένας δικηγόρος [Ken Duken] που σκοπεύει να σύρει τη νορβηγική κυβέρνηση στο διεθνές δικαστήριο για να διεκδικήσει αποζημιώσεις για όλες τις περιπτώσεις παιδιών γερμανο-νορβηγών που απάχθηκαν από τους ναζί και δόθηκαν σε υιοθεσίες με σκοπό την "ενίσχυση" της άριας φυλής τους.

Η υπόθεση αυτή, καθόλου ευχάριστη για την ηρωίδα, έρχεται να αναμοχλεύσει μνήμες από το διπλό παρελθόν της και να πυροδοτήσει εξελίξεις σε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή. Η Πτώση του Τείχους δημιουργεί έντονες αναδράσεις και απλώνει τα πλοκάμια της σε όλο το ανατολικογερμανικό δίκτυο εκτός χώρας, στην προκειμένη περίπτωση, ως τη Δυτική Σκανδιναβία. Οι κρυφοί μηχανισμοί που βρίσκονταν σε χειμερία νάρκη [Rainer Bock, Thomas Lawincky] ξυπνούν απότομα, νιώθουν το έδαφος να χάνεται, και πατούν επί των τελευταίων καταλοίπων της εξουσίας τους, η οποία αγγίζει δυστυχώς και την οικογένεια της ηρωίδας.

Οι ανατροπές είναι αρκετές και στο τέλος γίνονται χιονοστιβάδα που παρασέρνει χάσματα και μιάσματα στο πέρασμά της. Η ιστορία που βλέπουμε είναι αληθινή και γίνεται ακόμη πιο αληθινή [αν είναι δυνατόν] χάρη στις έξοχες ερμηνείες των πρωταγωνιστών, ανθρώπινες, βαθιές και γεμάτες εντάσεις. Ξεχωρίζει σίγουρα η γιαγιά Λιβ που παίζει σωματικά αλλά και με το βλέμμα. Ιδιαίτερη στιγμή της [στο τέλος] εκείνο το πρόσωπο μέσα από τζάμι στο οποίο βλέπουμε ανάμεικτα αμηχανία, απόγνωση, λύπη, κατάνυξη, απορία, πόνο, ανακούφιση, ανησυχία, θυμό και σοφία. Ο νορβηγικός τίτλος της ταινίας [To Liv /δυο ζωές] είναι λογοπαίγνιο αφιέρωμα στη μεγάλη μούσα του Μπέργκμαν, η οποία σε λίγες μέρες θα κλείσει 76.

Η σκηνοθεσία του Μάας δημιουργεί αρκετό σασπένς και η διεύθυνση φωτογραφίας της Κάουφμαν δίνει με υπέροχο τρόπο τις αλλαγές εποχών, φωτός και διαθέσεων, ανάμεσα σε υποβλητικά φυσικά βορινά τοπία, τα οποία καλύπτουν ένοχα μυστικά και ψέματα. Ιδιαίτερο στιλ έχουν τα φλασμπάκ στις έντονες αναμνήσεις, χοντρόκοκκα, με δυνατά κοντράστ και μπουκωμένα ζωηρά χρώματα, που παρουσιάζονται ωσάν προϊόντα υποκλοπής. Όλοι εμείς οι θεατές είμαστε ηδονοβλεψίες /δολοφόνοι [ούτως ή άλλως]. Σα να κατασκοπεύουμε τις ζωές των άλλων οι οποίοι αναστατώνονται επί τούτου [αν είναι δυνατόν] και αντιδρούν ανεπανόρθωτα, χωρίς γυρισμό [ούτως ή άλλως].

Βαθμός: επτά [7]