Ένα περιστέρι έκατσε σε ένα κλαδί, συλλογιζόμενο την ύπαρξη του
En duva satt pa en gren och funderade pa tillvaron /A Pigeon sat on a Branch Reflecting on Existence [2014 Σουηδία /Γερμανία /Νορβηγία /Γαλλία, 101λ] Ρόι Άντερσον
Η ταινία είναι το τρίτο και τελευταίο μέρος της ενότητας με γενικό θέμα "τι είναι ο άνθρωπος; τι είναι ο άνθρωπος;" (δις), ερώτημα που απασχόλησε και τον παρλαπίπα δικηγόρο που υποδύθηκε έξοχα ο Δημήτρης Καλλιβωκάς στην ελληνική κωμωδία Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα [1965] του Γιώργου Τζαβέλλα. Οι άλλες δυο ταινίες που προηγήθηκαν από το Ένα Περιστέρι, είναι τα Τραγούδια από το Δεύτερο Όροφο [2000] και Εσείς οι Ζωντανοί [2007].
Φαίνεται ότι οι αποστάσεις των εφτά ετών μεταξύ τους ήταν απαραίτητες τόσο για τον σκηνοθέτη όσο και για το κοινό. Κοινό στοιχείο των τριών ταινιών είναι η σπονδυλωτή τους δομή. Αποτελούνται από ιστορίες καθημερινής τρέλας και φρονιμάδας, μεταξύ γκροτέσκου και μπουρλέσκου, μεταξύ ρεαλισμού και σουρεαλισμού, μεταξύ -ισμών και μη -ισμών εν πολλοίς, ιστορίες που εφάπτονται ή τέμνονται μεταξύ τους σε τυχαία σημεία και τομές αναπάντεχες.
Το Ένα Περιστέρι, για παράδειγμα, δεν εμφανίζεται ζωντανό μπροστά μας. Το βλέπουμε ταριχευμένο σε ένα διόραμα φυσικής ιστορίας και παρακάτω το ακούμε σε αρκετές στιγμές να γουργουρίζει [σαν άγιο πνεύμα;] πάνω από τα κεφάλια των ταλαίπωρων ανθρώπων. Δεύτερο παράδειγμα οι "τρεις συναντήσεις με το θάνατο," όπως τιτλοφορείται το πρώτο μέρος της ταινίας. Ο πρώτος θάνατος επέρχεται άδοξα στην προσπάθεια να ανοίξει μια φιάλη οίνου. Ο δεύτερος κι ο τρίτος επαπειλούνται. Κάποιοι βλέπουν το χάρο με τα μάτια τους αλλά βλέπουν και τη βέβηλη στάση των ζώντων που γνωρίζουν ότι ο υποψήφιος ταξιδιώτης χωρίς επιστροφή, δεν πρόκειται να πάρει τίποτε μαζί του απ' τα εγκόσμια αγαθά.
Στο δεύτερο μέρος, Χόμο Σάπιενς, βλέπουμε τα δυο βασικά πρόσωπα [που περιδιαβαίνουν την πόλη του Γκαίτεμποργκ προσπαθώντας να πουλήσουν τα παρωχημένα παιχνίδια τους που δεν ενδιαφέρουν κανέναν] να βουτάνε σε ιστορικές στιγμές αυτής της χώρας, στη σκοτεινή εποχή του 2ου Παγκοσμίου και παλιότερα στην εποχή του Καρόλου του 12ου ο οποίος ηττήθηκε στην Πολτάβα από τον ρώσο τσάρο Μέγα Πέτρο. Όλα αυτά περιγράφονται σα μνήμες που ανασύρονται με οδύνη, θλίψη, στεναγμό και μαύρο χιούμορ, ίσως για να μας θυμίσουν ότι η ανθρωπότητα έχει περάσει και χειρότερα, όμως ποτέ δεν απελπίστηκε αλλά συνέχισε απτόητη την πορεία προς την παρακμή.
Σημαντικό στοιχείο είναι η βραδύτητα και η ταχύτητα των πραγμάτων καθώς και ο κόσμος που τα/μας περιβάλλει, η διανοητική μας αντίληψη περί αυτού. Σημαντικά στοιχεία η εκτίμηση της φιλίας, της συντροφικότητας, της ανθρώπινης ιδιαιτερότητας, η επανεξέταση των αξιών και ο επαναπροσδιορισμός των βασικών αναγκών που θα μας οδηγήσουν σε μια ευτυχισμένη ζωή. Χωρίς φόβο του θανάτου και των θεών, χωρίς περιττά που χαλάνε την αταραξία, μόνο με τα απαραίτητα για μια ανεξάρτητη ζωή, ευτυχισμένη και ήρεμη. Κι επειδή η ταινία μάς βοηθάει να αναγνωρίσουμε τις φανταστικές της διανοίας επιβολές και να αποφύγουμε τα χειρότερα [το φάντασμα της ελευθερίας] γι' αυτό και χαρακτηρίζεται "σοβαρή κωμωδία" αλά Ρόι Άντερσον.
Κι αν ψάχνετε για τη φράση-κλειδί, όπως σε κάθε ταινία του Άντερσον, εδώ εκφράζει ειρωνεία, ευχή και κατάρα μαζί: Χαίρομαι που ακούω πως είσαι καλά.
Βαθμός: εννιά [9]
