Ένας ελεύθερος κόσμος… του Ken Loach
[It's a free world..., ΗΒ-Ιταλία-Γερμανία-Ισπανία-Πολωνία 2007, 96']
Ο κοινωνικός ρεαλισμός και η κόλαση της καθημερινότητας έχουν την "τιμητική" τους σε κάθε ταινία των Λόουτς και Λάβερτι [ο μόνιμος σεναριογράφος του από το "Τραγούδι της Κάρλα" (1996) και ένθεν]. Η πάλη ανάμεσα στην ανθρωπιά, τη δικαιοσύνη και τη σωτηρία της ψυχής από τη μια και στην εκμετάλλευση, τις ανισότητες και τον εύκολο πλουτισμό από την άλλη, ενυπάρχει σε κάθε σενάριό τους αλλά εδώ πια φτάνει στα όρια και στα άνω άκρα της ευρωπαϊκής κοινότητας.
Οι ηθοποιοί είναι όλοι φρέσκοι [πλην του David Doyle] και οι χαρακτήρες αδροί και χαραγμένοι εμβληματικά με απίστευτη φυσικότητα και ζωντάνια. Είτε μιλάμε για τις δυο συνεταίρες Άντζι [Kierston Wareing] και Ρόουζ [Juliet Ellis] είτε για τους μετανάστες Κάρολ [Leslaw Zurek] και Μαχμούντ [Davoud Rastagou] είτε για τους υπόλοιπους περιφερειακούς ρόλους. Όλοι τους ανεξαιρέτως είναι εξαιρετικοί και προβάλλουν στην οθόνη μας έναν απόλυτα σκλαβωμένο "ελεύθερο κόσμο" που μας περιβάλλει και μας στραγγαλίζει μέρα με την ημέρα.
Τα φυσικά ψυχρά και βροχερά σκηνικά δεν είναι παρά τα πιο υποβαθμισμένα προάστια της βρετανικής μεγαλούπολης. Θα θέλαμε να είναι ντεκόρ ενός δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ, αλλά δεν υπάρχει καμιά δικιολογία να δραπετεύσουμε. "Στα εργοστάσια μπροστά και στα σκουπίδια πλάι" χάνεται η αυτοεκτίμηση και η "ιστορία" της εξαπάτησης και της αρπαγής επαναλαμβάνεται σε κάθε πόλη. Ο σατανάς είναι μέσα μας, λέγεται "βαρέθηκα να με υποτιμούν, θα τους ξεφύγω τους μπαγάσηδες" και δε γίνεται στάχτη σε καμία ρομαντική φουφού. Η αντίσταση και η βίαιη αντίδραση οδηγούν σε έναν ακόμη πιο φαύλο κύκλο κι όσο πιο πολύ παλεύουμε κόντρα στην περιθωριοποίησή μας, τόσο πιο γρήγορα γινόμαστε καλογρασαρισμένα γρανάζια της κρεατομηχανής.
Ο Κεν Λόουτς είναι μεγάλος μάστορας, είναι ταυτόχρονα κλειστοφοβικός και εξωστρεφής κι αφήνει πάντα τον απαραίτητο χωροχρόνο στο θεατή για τα δικά του συμπεράσματα, χωρίς να τον πατρονάρει. Το μόνο ζήτημα είναι ότι ασχολείται μάλλον με κάτι αρκετά πασιφανές που "κάνει νιάου-νιάου στα κεραμίδια". Για παράδειγμα, όλος ο προβληματισμός και η κοινωνική κριτική της ταινίας συνοψίζεται στην εξής πολύ απλή ερωταπάντηση: ρωτάει ο Γ. Δημητρακόπουλος της Athens Voice τον Λένο Χρηστίδη "λεφτά ή αξιοπρέπεια;" κι απαντάει ο συγγραφέας του Μόνολογκ "ποιο ήταν το δεύτερο;"
Προηγούμενα επεισόδια
Τω υπερμάχω στρατηγώ της ανθρωπιάς
Ο άνεμος και το κριθάρι χορεύουν
Ae Fond Kiss πριν το πάρει ο άνεμος
