Half Nelson του Ryan Fleck

[ΗΠΑ 2006, 106']

Είναι ο κύριος Dan Dunne τελειωμένος ή μήπως είναι λιωμένος; Done ή totally gone;

Είναι ο άνθρωπος "τέλειος" ή είναι εντέλει ατελής ως εικόνα και ομοίωση;

Είναι κομμουνιστής καλλίκομος ή ναζιστής ναζιάρης;

Είναι μισός χαφ ή εξτρέμ ναύαρχος Νέλσον; Ευγενής πυρπολητής ή άξεστος πορθητής;

Το θέμα είναι ολότελα παλαβό: ένας λευκός ανορθόδοξος δάσκαλος μαύρης ιστορίας [Ryan Gosling] κι ανυπότακτος προπονητής του μπάσκετ, εθισμένος στο κρακ, γίνεται υγιές πρότυπο για μια νεαρή έγχρωμη μαθήτρια [Shareeka Epps] μιας υποβαθμισμένης περιοχής του Μπρούκλιν[;]. Η διαλεκτική του Σωκράτη, του Χάιντεγκερ και του Βίτκενστάιν βρίσκει την κινηματογραφική της προέκταση στην ανεξάρτητη ματιά και σκέψη των Ryan Fleck και Anna Boden.

Ο δάσκαλος κοντράρει το εκπαιδευτικό σύστημα του οποίου αποτελεί γρανάζι. Θέλει να το ανατρέψει από μέσα, καθώς και την προέκτασή του σε μια αρρωστημένη κοινωνία. Οι σεναριογράφοι κοντράρουν την αφηγηματική γραφή και γραμμή του ανεξάρτητου σινεμά της χώρας τους. Απορρίπτουν εύκολους δρόμους και λύσεις γενικόλογες. Εξερευνούν με σκακιστική σχολαστικότητα βαριάντες που φαίνεται να μην οδηγούν πουθενά. Γράφουν αποτυχημένα αστεία για να εστιάσουν στη σοβαρότητα της κατάστασης, το ντοπαρισμένο τρόπο ζωής και το λήθαργο της μη αντίδρασης.

Το "εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω" φαντάζει απαράδεκτο. Οι δρόμοι της αρετής και της κακίας μπουρδουκλώνονται. Τα πόδια λυγίζουν. Το τσιρότο "αστερόεσσα" δεν φοβάται να δείξει πως καλύπτει μια άσχημη πληγή. Η παρακμιακή του εικόνα υπενθυμίζει τον Τζακ Νίκολσον στην Τσάινατάουν του Πολάνσκι, τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο στον Ταξιτζή του Σκορτσέζε, τον Μίκι Ρουρκ στο Sin City των Φρανκ Μίλερ και Ρομπέρτο Ροντρίγκεζ. Και ταυτόχρονα επικρίνει εμβληματικά τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται το "σκέπασμα" μια απώλειας ή μιας οδυνηρής κατάστασης με την απατηλή "αίγλη" της "θυσίας υπέρ πίστεως και πατρίδος".

Πώς κατορθώνουν οι δυο νέοι δημιουργοί να αποφύγουν τους λάκκους με τα φίδια και τα κλισέ; Έχουν συνείδηση για τη μη ύπαρξη λύσης. Παλεύουν με ανεμόμυλους. Βλέπουν μέλλον σε μια ξανάστροφη σχέση. Δείχνουν εμπιστοσύνη στο πνεύμα της ανησυχίας τους και στη διαίσθηση. Πώς κατορθώνει ο Ράιαν Γκόσλινγκ να αποδώσει το άπιαστο; Απλά εξαϋλώνεται, εξαφανίζει το εγώ του και τον άλλο του εαυτό. Ο ηθοποιός δικαιώνει τον ορισμό του και ποιεί ήθος. Η μουσική είναι απαρατήρητη και η μικρή Σαρίκα ακολουθεί το βλέμμα. Well done.