Κινηματογραφικό καλαντάρι του 2000

Ένα ημερολόγιο εικόνων, ένα πέρασμα στην αιωνιότητα της στιγμής. Ότι καλύτερο είδα στις αίθουσες μαζί με τα αφιερώματα του Ολύμπιον (εβδομάδα βρετανικού, μετανάστες κ.λπ.) Δεν θέλω ν' αφήσω τίποτα απ' έξω γιατί κάθε ταινία που μ' εγκλωβίζει - έστω και για λίγο - στον κόσμο της, αξίζει τουλάχιστον αναφοράς και χαίρει εκτιμήσεως.

Ούτε ένας λιγότερος (Yi ge dou bu neng shao) του Ζανγκ Γιμού. Για την τρυφερότητα, την ευαισθησία της. Για την επιστροφή στην παιδική ψυχούλα. Για τα "όλα ή τίποτα" που μας θέτει καθημερινά η ζωή. Για τα τούβλα που δεν τελειώνουν ποτέ. Για την αίσθηση ευθύνης που θα 'πρεπε να έχουν όλοι οι δάσκαλοι του κόσμου για να επιτελούν καλύτερα την δουλειά τους.
Ο μύθος του ακέφαλου καβαλάρη (Sleepy Hollow) του μονομανή Τιμ Μπέρτον. Οι σκοτεινοί θρύλοι είναι πάντα γοητευτικοί, ιδιαίτερα στα χέρια ενός μάστορα. Για τον Μάρτιν Λάνταου, πρώτο πεσόντα. Για τον ακέφαλο παλαβιάρη Κρίστοφερ Γουόκεν. Για το σκίσιμο στην κοιλιά της εγκύου. Για το δέντρο των νεκρών. Για το κλίμα του παραμυθένιου τρόμου.

Τα σταυροδρόμια της ψυχής (Bringing Out the Dead) του μέγα dj των εικόνων, Μάρτιν Σκορτσέζε. Για τις ψυχές που δεν προλάβαμε να σώσουμε. Για την δική μας χαμένη ψυχή. Γι' αυτούς που λείπουν κι είναι ακόμα εδώ. Για την ανάδυση των άυλων μορφών απ' τα πλακόστρωτα. Για το απόλυτο οπτικοακουστικό τρανς της χιλιετίας.
Το ταξίδι του Κικουτζίρο (Kikujiro) του ρηξικέλευθου Τακέσι Κιτάνο. Η αποτοξίνωση του αρχιμάστορα. Για την πιο ανατρεπτική ταινία δρόμου. Για το υπέροχο οδοιπορικό. Για το οπτικό διπλό το-λουπ (τολύπη ελληνιστί) της αρχής και του τέλους. Για την απλή, μελωδική διαδρομή του θέματός της. Γιατί θα είμαστε πάντα παιδιά.
Fight Club του νεοπαγανιστή Ντέιβιντ Φίνσερ. Για το άλτερ-έγκο του καθρέφτη μας. Για την απρόβλεπτη πλευρά μας. Για την αγνώριστη Ελένα-Μπόναμ Κάρτερ. Για τα περιστέρια με την διάρροια. Για τον ανεπανάληπτο Μητ Λόουφ (η νυχτερίδα ξανάρθε απ' την κόλαση). Για το ανοιχτό τέλος. Ρομαντικό ή εσχατολογικό; Σχιζοφρενικό ή υπερβατικό;

American Beauty του εκκολαπτόμενου Σαμ Μέντες. Για την μεταρσίωση του Κέβιν Σπέισι. Για την άγρια εσωτερική μας πορεία στο άγνωστο. Για το φλας-μπακ του μελλοθάνατου. Για τον ευαίσθητο στρατιωτικό. Για την "Παγοθύελλα" που άνοιξε το δρόμο και τον έκανε χαμένη λεωφόρο. "Σήμερα είναι η πρώτη μέρα της υπόλοιπης ζωής σου".
Ιερός καπνός (Holly Smoke) της ιέρειας Τζέιν Κάμπιον. Για τον Χάρβει Καϊτελ με φουστάνι και μια μόνο μπότα στις ερήμους της Αυστραλίας. Για το πλούσιο στήθος της Κέιτ Γουίνσλετ. Για το χάσμα των ηπείρων και των σχέσεων. Για τις πέτρες που φωνάζουν βοήθεια.
Guru in Seven του Σσανί Γκρηβάλ, για την έξυπνη ματιά στους ινδούς της Βρετανίας. Για τα τρανταχτά γέλια. Για το κλείσιμο του ματιού σε ανύποπτους χρόνους. Για την μουσική μετάλλαξη και το ανακάτεμα των πολιτισμών. Για τον τίτλο του γκουρού της παρέας. Για τις επτά θανάσιμες κατακτήσεις του ωραίου.
The Straight Story του καιροφυλακτούντος Ντέιβιντ Λιντς. Γιατί η τέχνη κάποτε επιστρέφει στην απλότητα. Γιατί Ιθάκες υπάρχουν παντού και πάντοτε. Γιατί είν' εκεί και μας περιμένουν. Για την αυτιστική ερμηνεία της Σίσι Σπέισεκ. Για το ανικανοποίητο του Ρίτσαρντ Φάρνσγουόρθ. Για τα πούρα Swisser Sweets. Για τις χορτοκοπτικές μηχανές που θέλουν να ταξιδέψουν.

The Insider του καταδιώκτη Μάικλ Μαν, για την διπλή ανατροπή του Πατσίνο. Για την αρχή του τέλους και το τέλος της αρχής. Για τον "επιστήμονα" Ράσελ Κρόου. Για μια βιο-ηθική υπόγεια. Για τα άλλοθι των καπνοβιομηχανιών. Γιατί η "συνήθεια" καλλιεργείται και ευδοκιμεί στον εγκέφαλο.
Στο κεφάλι του Τζον Μάλκοβιτς (Being John Malkovich) του Σπάικ Γιόντζε και του Τσάρλι Κάουφμαν. Για τον εξουσιαστή της σκέψης Τζον Κιούζακ. Για τους αναχωρητές από το υπερπέραν. Για το ντελίριο και την αδρεναλίνη που εκλύσαμε. Για την ιδιαίτερη οπτική της γωνία.
Η παράσταση μιας ζωής (Topsy Turvy) του ανακατωσούρα Μάικ Λη, γιατί όλες οι εποχές έχουν την τρέλα τους. Γιατί η μουσική αναδιπλώνεται όπως και το σινεμά. Γιατί το χιούμορ της αλβιόνος είναι σαν το παλιό καλό κρασί. Γιατί η σάτιρα ξεκινάει από τον αυτοσαρκασμό μας. Γιατί οι Γκίλμπερτ και Σάλιβαν έφτιαξαν το "Mikado" τους.
Το χιόνι πέφτει στους κέδρους (Snow Falling on Cedars) του σολίστα Σκωτ Χικς. Για την υγρασία των κέδρινων δασών και την άγρια ομορφιά της ομίχλης στη λιμνοθάλασσα. Για την παρακμιακή αμερική του 2ου παγκόσμιου. Για το κλειστοφοβικό σασπένς και το κλίμα θρίλερ. Για τον έρωτα που επισκιάζει και λυτρώνει.

The Million Dollar Hotel του δρομάδα Βιμ Βέντερς. Γιατί οι στίχοι των σκαθαριών είναι ανεξάντλητοι. Για έναν άλλο αυτοκαταργούμενο μπάτσο Μελ Γκίμπσον. Για τον Τομ Τομ και την Ελοίζ. Για το Τζέρεμι Ντέιβις και τη Μίλα Γιόβοβιτς που τους υποδύονται εξαίσια. Για την πάντα καλή Αμάντα Πλάμερ.
High Fidelity του αεικίνητου Στήβεν Φρίαρς. Για τον Τζον Κιούζακ ξανά και πάλι. Για τις λίστες που μένουν ανοικτές. Για τη μουσική χωρίς σύνορα. Γιατί κυλάμε πάντα υπόγεια. Γιατί η ζωή γυρίζει στα πλατώ και το βινύλιο ξαναζεί.
Ο εγγλέζος (The Limey) του νοσταλγού Στήβεν Ζόντενμπεργκ. Για το αδιάφθορο νουάρ του. Για τα ασπρόμαυρα φλας-μπακ στο "Poor Cow" του Κεν Λόουτς. Για την αργκό των μπριτ φυλακών. Για τον Τέρενς Σταμπ που δίνει ρέστα. Γιατί ο Πήτερ Φόντα είναι ψυχούλα: όσο κι αν προσπαθεί κακός δεν γίνεται.
Η γοητεία της οργής (The Filth and the Fury) του "κολασμένου" Τζούλιεν Τεμπλ. Για τον πιο ηλίθιο ελληνικό τίτλο της χρονιάς. Για ένα ντοκιμαντέρ ανεξερεύνητα σαγηνευτικό και το ίδιο συναρπαστικό. Γιατί η ιστορία πρέπει να αποκαθίσταται. Για τα γαμημένα πιστόλια του σεξ. "Το μόνο που θέλω από τις επερχόμενες γενιές είναι να πα να γαμηθούνε. Μπούχτισα πια. Αυτή είναι η αλήθεια" John Lydon.
Χορεύοντας στο σκοτάδι (Dancer in the Dark) του Λαρς Φον Τρίερ. Για μια χορογραφία του επέκεινα. Για τα θολά μάτια της Σέλμα. Γιατί το βλέμμα καθαρίζει δια της σκοτεινής τεθλασμένης. Για τον Ντέιβιντ Μορς που χορεύει νεκρός. Για την άναυδη Κατρίν Ντενέβ. Για την Κβάλντα.

Μανία (Rage) του νιγηριανού Νιούτον Αντουάκα. Για τους πιτσιρικάδες του Λονδίνου που θέλουν να "ραπίσουν" το σύστημα. Για το χιπ χοπ και τη γέννηση ενός γκρουπ. Για την αγριάδα του Φρέηζερ Άιρς. Για τον λαβύρινθο των χαρακτήρων και την θαυμάσια τελική τους "λύση".
Συμφωνίες και ασυμφωνίες (Sweet and Lowdown) του τζαζεμένου Γούντι Άλεν. Για τον Σων Πεν που παίζει με τα δάχτυλα. Για τον χαμό του ανεκπλήρωτου. Γιατί ο δρόμος της τέχνης είναι μοναχικός και ακριβά πληρωμένος. Γιατί διασκέδασα και με το παραπάνω.
Χαμένες αγάπες (Amores Perros) του μεξικάνου Αλεχάντρο Γκονζάλες Ιναρίτου. Για την Γκόγια Τολέδο, την υστερική μοντέλα. Για τις θανάσιμες αγάπες. Για τα σκυλιά που μας γλύφουν την καρδιά. Γιατί έχει η ζωή γυρίσματα κι ο έρωτας τσαλίμια. Για το αριστοτεχνικό μοντάζ και τα παιχνίδια με τους χρόνους.
Τα τρομερά παιδιά (Wonder Boys) του Κέρτις Χάνσον. Για τη σιγουριά του Μάικλ Ντάγκλας. Για την ιδιοφυή ερμηνεία του Τόμπυ Μαγκουάιρ. Για την ανάποδη τρέλα του Ρόμπερτ Ντάουνι του νεότερου. Γιατί παίζει και η Φράνσις Μακ Ντόρμαντ. Για την γλυκιά Ούλα. Γιατί τα σίξτις υπονομεύουν συνεχώς το σήμερα.

Καθεμιά την αγάπησα και την έζησα. Γιατί έτσι τις ξαναζώ. Γιατί έτσι μ' αρέσει. Ευχαριστώ για άλλη μια φορά, τον παλιόφιλο Μάριο Καράμπελα που με βοήθησε με το αρχείο του, μουσικό τε και κινηματογραφικό. Ήταν και είναι πάντα ο συνοδοιπόρος μου στις σκοτεινές αίθουσες, το άλλο μάτι στο πίσω μέρος του μυαλού μου.

Υ.Γ.: Για το Κουρδιστό Πορτοκάλι του Κιούμπρικ, για το "π" του Αρονόφσκι που ξαναείδα, για το αφιέρωμα στον πρωτομάστορα Μπουνιουέλ. Για τη Λίλια Πράδο και τον Φερνάντο Σότο του "Κλεμένου Τραμ" (La ilusion viaja en tranvia) και όχι μόνο.