Kitano Takeshi: καθαρόαιμος beat
Ξεκίνησε να σπουδάσει μηχανικός, αλλά αποβλήθηκε απ' τη σχολή γι' απείθαρχη συμπεριφορά. Μαθήτευσε στην υποκριτική, το τραγούδι και το χορό κοντά στο φημισμένο κωμικό Senzaburo Fukami. Δούλευε ως παιδί του ασανσέρ σε κάποιο νυχτερινό κλαμπ, που περιελάμβανε στο πρόγραμμά του από κωμικά σκετς μέχρι χορευτικά στριπτίζ. Όταν αδιαθέτησε ο κωμικός, άδραξε την ευκαιρία και βρέθηκε στη σκηνή. Αργότερα, σχημάτισε μαζί με έναν φίλο του το ντουέτο "The Two Beat", που γνώρισε μεγάλη επιτυχία στην γιαπωνέζικη τηλεόραση. Κάπου εκεί ξεκίνησε και η καριέρα του ως ηθοποιός, ονόματι Beat Takeshi. Η υποδειγματική του ερμηνεία στο εξαιρετικό "Καλά Χριστούγεννα, μίστερ Λόρενς" (1983) του Ναγκίσα Όσιμα, πλάι στους David Bowie και Ryuichi Sakamoto, τον έκανε διεθνώς γνωστό.
Εκμεταλλευόμενος την ασθένεια του σκηνοθέτη της ταινίας "Sono otoko, kyobo ni tsuki" (1989) πέρασε πίσω απ' τον φακό κι ανέλαβε και την σκηνοθεσία της. Γλυκάθηκε κι αποφάσισε να συνεχίσει με άλλη μια γκανγκστερική ταινία, το "3-4x jugatsu" (1990). Την επόμενη χρονιά κάνει ένα διάλειμμα με την καλοκαιρινή νεανική ταινία "Ano natsu, ichiban shizukana umi". Συννεφιασμένος ουρανός, μικρά κύματα, άμμος. Αγόρι κουφό χωρίς όνομα, που εργάζεται ως σκουπιδιάρης, βρίσκει σπασμένη ιστιοσανίδα. Πλατιά γαλάζια θάλασσα. Κορίτσι τον ακολουθεί, μικρά βήματα, πάει κι έρχεται, χάνεται κι όμως είναι κάπου εκεί. Η μικρή κοινωνία των θερινών σπορ τον δέχεται δύσκολα. Τέλος καλοκαιριού. Όλοι χάνονται, η θάλασσα μένει απέναντί του. Κι η φίλη του. Μια αίσθηση θλιμμένης αγαλλίασης βασιλεύει κι εδώ, αρκετά γνώριμη στους φίλους του σκηνοθέτη. Εδώ επίσης καταπιάνεται για πρώτη φορά με το μοντάζ κι από εδώ αρχίζει η συνεργασία του με τον σπουδαίο μουσικό Joe Hisaishi.
Στα 1993 επανέρχεται δριμύτερος με την "Σονατίνα", μια μικρή γκανγκστερική ραψωδία. Ένας γιακούζα εκτελεστής στέλνεται από τον αρχηγό στην Οκινάβα για να λύσει τον πόλεμο ανάμεσα σε δυο συμμορίες. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια εκκαθαριστική κίνηση, προκειμένου ν' αναλάβει ο αρχηγός την ευημερούσα περιοχή του υποτακτικού του. Ο ανύποπτος και υπάκουος γιακούζα (Beat Takeshi), βολοδέρνει σ' ένα παραθαλάσσιο σπίτι μαζί με την συμμορία του που σιγά-σιγά φθίνει. Μικρές γρήγορες σκηνές βίας, μεγάλες ανάπαυλες απραξίας, αναμονές που μοιάζουν αναίτιες κι ατέλειωτες. Ο Κιτάνο βρίσκει το στιλ του, ένα πρόσωπο γρανιτικό, μια λογική ατράνταχτα ιαπωνική, γνήσια παραδοσιακή. "Αν είναι να φοβάσαι το θάνατο σ' όλη σου τη ζωή, καλύτερα να πεθάνεις. Γλυτώνεις κι απ' την αγωνία" λέει ο ήρωας, ενώ περιμένει δίχως να ξέρει τι και χωρίς να βιάζεται. Η τελική σκηνή του μακελειού είναι εκτός πεδίου. Όπως συνηθίζει να κάνει πάντοτε. Η βία είναι απλώς ένα απαραίτητο υπόβαθρο.
Αμέσως μόλις ολοκλήρωσε το φιλμ "Minna yatteruka" (1994), είχε ένα πολύ σοβαρό δυστύχημα με μοτοσικλέτα. Από θαύμα κατόρθωσε να σωθεί, αποκτώντας ένα πρόσωπο λιγάκι παραμορφωμένο, ακόμα πιο ανέκφραστο, παράλυτο κατά το ήμισυ. Μετά απ' αυτό άλλαξε τρόπο ζωής κι άρχισε ν' ασχολείται με την ζωγραφική και την ποίηση. Παρόμοια αλλαγή διαφαίνεται και στην αισθητική των ταινιών του, στη ματιά του αλλά και στη φόρμα. Αγνώριστος στον "Johnny Mnemonic" (1995). Με το "Kids return" (1996), μας επιστρέφει πίσω στα σχολικά χρόνια. Πολλοί νέοι ψάχνονται χωρίς προορισμό και καταλήγουν στα δίχτυα του υποκόσμου. Ένας μόνο απ' την παρέα θα ξεφύγει και θα γίνει μποξέρ (η βία κι ο αθλητισμός ως πανάκεια). Οι δρόμοι της αρετής και της κακίας δεν είναι πλέον ξεκάθαροι. Η πραγματικότητα είναι τραγική και οι επιλογές μας. Το στόρι εμπεριέχει αυτοβιογραφικές αναφορές, επιρροές από Όσιμα (η τραγική κατάληξη μιας νεανικής επιπόλαιης επιλογής), διαθέτει μαύρο χιούμορ, σκοτεινές πλευρές και μουσική επένδυση από τον Χισαϊσι, συναρπαστική και γεμάτη παλμό.
Ο κώδικας του σαμουράι ισχύει και για τους μπάτσους που ενσαρκώνει. Η απόλυτη άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος έρχεται στο φως με τα "Πυροτεχνήματα" (1997). Εδώ υπεισέρχεται και το κοινωνικό δραματικό στοιχείο. Ο αστυνομικός ντεντέκτιβ (ο ίδιος) μαθαίνει πως η γυναίκα του θα πεθάνει από καρκίνο. Της κρύβει την αλήθεια και προσπαθεί να διασκεδάσει τις τελευταίες της μέρες, κάνοντας ένα μακρινό ταξίδι μαζί. Βέβαια η "δουλειά" τον κυνηγάει, διότι έχει δανειστεί απ' την μαφία ένα υπέρογκο ποσό για ν' ανταπεξέλθει στα έξοδα. Το σκηνικό και η χορογραφία της βίας είναι άψογα φωτογραφημένα, τα νυχτερινά πλάνα μαγεύουν, η ανάσα κόβεται με κάθε έκρηξη δράσης. Η κλιμάκωση των βίαιων σκηνών είναι υποδειγματική και η διαδρομή του ήρωα θυμίζει την μοναχική πορεία και την κατάληξη ενός σούπερ νόβα. Πίσω απ' όλ' αυτά κρύβεται και πάλι μια γλυκιά μελαγχολία και μια παραβολή για την παρακμή της Ιαπωνίας και την αργή αυτοκαταστροφική τροχιά των κατοίκων της. Η "ευημερία" έχει πάντα κάποιο "αμελητέο" τίμημα.
Ακολουθεί άλλη μια σπάνια ερμηνεία στο "Tokyo eyes" (1998). Οι κινήσεις του ξαφνιάζουν ευχάριστα και φανερώνουν επιστροφή στην χαμένη αθωότητα. Θυμίζουν τρελό μουσικό που αυτοσχεδιάζει, όντας κυρίαρχος του ερμηνευτικού του ταλέντου. Στην προέκταση του ρόλου αυτού, κάνει ένα μεγαλύτερο διάλειμμα, αυτή τη φορά και ερμηνευτικά. Πετυχαίνει μια τέλεια αποτοξίνωση με το "Ταξίδι του Κικουτζίρο" (1999), κάτι που του χρειαζότανε όπως δήλωσε σε μια συνέντευξή του. Είναι μια ταινία δρόμου, χαμηλότονη και μαγική. Ξεκινάει με τον μικρό φίλο του απροσάρμοστου κοινωνικά Κικουτζίρο, να βολτάρει πάνω σε μια γέφυρα, για να καταλήξει εντέλει ξανά στο ίδιο πλάνο από άλλη γωνία. Είναι το τέλος κι αρχή κάθε νέας σχέσης και κάθε νέας ζωής. Είναι σαν ένα όνειρο που γεννιέται στο κεφάλι ενός παιδιού και σβήνει μέχρι να διασχίσει τη γέφυρα. Είναι κι ένα εκπληκτικό μουσικό θέμα που έγραψε ο μόνιμος συνεργάτης του Joe Hisaishi, που μου καρφώθηκε στο μυαλό και το σιγοσφυρίζω συνεχώς από τότε.
Εντός του 2000 ο Κιτάνο επιστρέφει στα γνώριμα μονοπάτια με τον "Αδερφό εξ αίματος" (Brother). Ο ήρωάς του (Beat και πάλι), μετά την νίκη της αντίπαλης γιακούζα, είναι αναγκασμένος να εγκαταλείψει τη χώρα, για μην μονομαχήσει με τον αδερφικό του σύντροφο. Καταφεύγει λοιπόν στο Λος Άντζελες, κουβαλώντας μαζί και τον μύθο του, έτοιμος πάντα για το χειρότερο. Πηγαίνει να συναντήσει τον πραγματικό του αδερφό που σπουδάζει εκεί, αλλά τον βρίσκει μπερδεμένο σε κάτι μικροκομπίνες. Για να έχει με κάτι ν' ασχολείται, αποφασίζει να τον βοηθήσει να στήσουνε μαζί μια πιο σοβαρή μπίζνα. Και τότε ο υπόκοσμος υποχωρεί και του δίνει τον ανάλογο χώρο να κινηθεί. Κάποια μοιραία στιγμή οι όροι αντιστρέφονται. Ο άπληστος συνεταίρος του δεν ξέρει που και πότε να σταματήσει. Η ιταλική μαφία (μια τραγική και παρακμιακή καρικατούρα, ανάλογη της ταινίας "Ghost Dog" του Jarmousch) παίρνει πίσω ό,τι ανεκτικά παραχώρησε.
Χωρίς να πρωτοτυπεί θεματικά, μας δίνει άλλη μια μελαγχολική όψη της μοναξιάς του εκτελεστή και της ασφυξίας που νοιώθει σ' ένα ανοίκειο περιβάλλον. Αυτό που φαίνεται να τον πονάει περισσότερο είναι η έλλειψη κατανόησης του απόλυτου τρόπου σκέψης, που απορρέει κατευθείαν από την τελετουργική ευλάβεια και την ταπεινότητα ενός γνήσιου σαμουράι. Κι όταν θα βρει έναν άλλο μαύρο αδερφό (ο ρατσισμός δεν χωράει ούτε εδώ), θα τον μυήσει και θα τον αφήσει να βρει έναν καλύτερο δρόμο. Το Λος Άντζελες είναι ένα μεγάλο χωνευτήρι κακοποιών, μια μηχανή του κιμά, που αλέθει χαμένα κορμιά. Ο σαμουράι ξέρει ότι είναι νεκρός εξαρχής. Ακόμα και με κομμένο το κεφάλι μπορεί να κάνει πάντα μια τελευταία κίνηση. Η αξιοπρέπειά του, η ακεραιότητά του κι ένα ήθος απυρόβλητο, του επιτρέπουν να ακροβατεί στην κόψη του ξυραφιού, σαν να κάνει περίπατο.
"Η μοίρα του γιακούζα είναι να ζει και να πεθαίνει σ' ένα κλειστό πεδίο" έγραψε ο ποιητής Takenobu Watanabe. Δομικά όλες οι μοναχικές του διαδρομές έχουν κάτι από τον "Δολοφόνο με το αγγελικό πρόσωπο" (Le Samourai, 1967) του Jean-Pierre Melville. Το νουάρ του ακουμπάει γερά πάνω στον Μελβίλ, αλλά έχει μια μοναδική εντοποιότητα και ενδο-ποιότητα. Ο ήρωας πεθαίνει πάντα στο τέλος, ξέροντάς το από πριν, και πάντα εκτός πεδίου. Η γυναίκα που τον συνοδεύει σκοτώνεται απ' τον ίδιο είτε κατά λάθος είτε συνειδητά, κι αυτό αποτελεί το τελευταίο κακό σημάδι, μια ένδειξη για την έναρξη της καθοδικής του πορείας προς τον άδη. Ο θάνατος είναι απλά μια λύτρωση από το βαρύ καθήκον και την συντεταγμένη στάση ζωής. Μιας ζωής που είναι ταμένη στην υπηρεσία ενός απόλυτου προορισμού. Ο θάνατος είναι μια ηρεμία, μια απόλυτη γαλήνη. Αναιρεί αυτοστιγμεί το memento mori μιας ολόκληρης ζωής.
Ηθοποιίες / Σκηνοθεσίες και άλλα τινά
Mokoto-chan (1980) ερμηνεία
Manon (1981) ερμηνεία
Danpu Wataridori (1981) ερμηνεία
Merry Christmas, Mr. Lawrence (Καλά Χριστούγεννα, κε Λόρενς, 1983) ερμηνεία
Yasha (Demon, 1985) ερμηνεία
Komikku zasshi nanka iranai! (Comic magazine, 1986) ερμηνεία
Sono otoko, kyobo ni tsuki (Violent cop, 1989) σκηνοθεσία, ερμηνεία
3-4xjugatsu (Boiling point, 1990) σκηνοθεσία, ερμηνεία
Ano natsu, ichiban shizukana umi (A scene at the sea, 1991) σκηνοθεσία, σενάριο, μοντάζ
Erotikkuna kankei (Erotic Liaisons, 1992) ερμηνεία
Sonachine (Σονατίνα, 1993) σκηνοθεσία, σενάριο, μοντάζ, ερμηνεία
Kyoso tanjo (Many Happy Returns, 1993) ερμηνεία
Minna yatteruka (Getting away?, 1994) σκηνοθεσία, σενάριο, μοντάζ, ερμηνεία
Johnny Mnemonic (1995) ερμηνεία
Gonin (The Five, 1995) ερμηνεία
Kidzu ritan (Kids return, 1996) σκηνοθεσία, σενάριο, μοντάζ
Hana-bi (Πυροτεχνήματα, 1997) σκηνοθεσία, σενάριο, μοντάζ, ερμηνεία
Tokyo Eyes (1998) ερμηνεία
Kikujiro no natsu (Το ταξίδι του Κικουτζίρο, 1999) σκηνοθεσία, σενάριο
Jam session - Kikujiro no natsu koshiki kaizokuban (Πως έγινε ο Κικουτζίρο, 1999)
Gohatto (Ταμπού, 1999) ερμηνεία
Τakeshi Kitano, l'imprevisible (1999) ντοκιμαντέρ
Brother (Αδερφός εξ αίματος, 2000) σκηνοθεσία, σενάριο, μοντάζ, ερμηνεία
Βattle Royale (2000) ερμηνεία
"Hyaku-nen no monogatari" (τηλεσειρά, 2000) ερμηνεία
Παραπομπές
Kikujiro Sony και καλά
H εταιρία παραγωγής Office Kitano
Αδερφός εκ του bacfilms
Αδερφός εκ του Office Kitano
Ebert Sonatine ma non tropo
O Beat Takeshi στο imdb
Οι ασθήσεις του σινεμά αφουγκράζονται το έργο του
ΥΓ1: Έχει επίσης σκηνοθετήσει και ένα βίντεο-κλιπ για λογαριασμό της κόρης του Shoko Kitano.
ΥΓ2: Για ένα διάστημα είχε κυκλοφορήσει μια φήμη που ήθελε τον Κιτάνο να μηνύει τον Ταραντίνο, διότι ξεπατίκωσε άγρια την Σονατίνα στο δικό του "Reservoir dogs". Η υπόθεση κουκουλώθηκε, αφού ο πολυμήχανος Κουέντιν ανέλαβε τη διανομή της ταινίας του Τακέσι στην Αμερική, αποκαθιστώντας έτσι την χαμένη της "τιμή".
ΥΓ3: Ο γιαπωνέζικος τίτλος της Σονατίνας είναι Sonachine. Πρόκειται για είδος λαϊκής μουσικής από την Οκινάβα, με το οποίο φλερτάρει δεόντως ο μουσικός επενδυτής Joe Hisaishi. Ελεύθερα και μινιμαλιστικά με το πιάνο του.
ΥΓ4: Ο Τζο Χισαϊσι είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στα μουσικά πράγματα της Ιαπωνίας. Εμπνευσμένος συνθέτης, μουσικές για σινεμά, θέατρο, παραμύθια, σόλο δουλειές, αλλά και συναυλίες, μόνος, με κουαρτέτο ή με συμφωνική ορχήστρα. Περισσότερα για την αφεντιά του και τα καταπληκτικά του soundtracks μπορείτε να δείτε στην επίσημη ιστοσελίδα του, πατώντας εδώ και τώρα (http://www.joehisaishi.com/).



