Λεβιάθαν
Το μοντέρνο ρωσικό τέρας, είναι το σύστημα που δεν κοντρολάρεται πια και καταπίνει όποιον αντιστέκεται. Του Κώστα Καρδερίνη
Λεβιάθαν, σύνθετη εβραϊκή λέξη, σύμπλεγμα δρακόντων, θαλάσσιο τέρας, κολοσσιαίος και τερατώδης σκοτεινός δράκος, που τρέπει τους θεώμενους σε φυγή. Κυβερνά τη θάλασσα στο κράτος του Βεελζεβούλ, διαβάζουμε στην Καββάλα.
Λεβιάθαν ή... ύλη, μορφή και εξουσία μιας εκκλησιαστικής και λαϊκής πολιτικής κοινότητας [εκδόσεις Γνώση, 1989 / 2006, 770σελ]. Πολιτικό σύγγραμμα του Τόμας Χομπς [Leviathan, or the Matter, Forme, and Power of a Commonwealth, Ecclesiasticall and Civil] γραμμένο πριν το 1651, στη Γαλλία, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Βρετανία. Ο Χομπς, σύγχρονος του Γκασεντί, του Γαλιλαίου, του Φραγκίσκου Βάκωνα, του Καρτέσιου, του πολύ νεότερου Λοκ... μιλά ανοιχτά για ένα πανίσχυρο Κράτος, τον Λεβιάθαν, που αυτοπεριορίζεται από το Σύνταγμα και το Κοινωνικό Συμβόλαιο. Πολλοί σύγχρονοι μελετητές υποστηρίζουν ότι μεταφέρει τις αρχές του Επίκουρου περί φυσικού δικαίου, γράφοντας με όρους της δικής του εποχής. Τέσσερα χρόνια μετά το θάνατό του η πανεπιστημιακή Οξφόρδη καταδίκασε τον Λεβιάθαν και τον έκαψε στην πυρά (μαζί με το Περί του πολίτη).
Λεβιάθαν, το μοντέρνο ρωσικό τέρας, είναι το σύστημα που δεν κοντρολάρεται πια και καταπίνει όποιον αντιστέκεται. Η απόλυτη ολοστρόγγυλη δίτιμη λογική του άσπρου/μαύρου κόντρα στην ανθρώπινη πλειότιμη λογική ενός σκεπτόμενου ανθρώπου. Ο τότε στωικός Ιώβ ανταμείφθηκε για την παροιμιώδη υπομονή του να υπομείνει τα πάνδεινα αλλά ο σημερινός ρώσος αντιστασιακός Ιώβ είναι το αποδιοπομπαίο τραγί της εκκλησίας και του (κατά)κράτους. Τα μισοβουλιαγμένα σκαριά και το κουφάρι της φάλαινας... μάρτυρες του ιεχωβά και της διαφθοράς μαϊμούς, με τα τρία μικρά πιθηκάκια: άκου βλέπε σώπα.
Ο Ζβιαγκίτσεφ χρησιμοποιεί Γκλας [Philip Glass] στην αρχή και στο τέλος. Ως προοίμιο του δράματος κι ως συνοδεία κατά την τελική εκφορά. Ο σεναριογράφος του, Oleg Negin, τον έχει ήδη συνδράμει αμοραλιστικά και καθοριστικά άλλες δυο φορές, στην Αποξένωση [2007] και στην Ελένα [2011]. Γι' αυτό είναι δύσκολο να διακρίνετε ομοιότητες με την πρωτόλεια ουμανιστική Επιστροφή [2003]. Ωστόσο ο Λεβιάθαν είναι μια τραγικά επίκαιρη ταινία, τόσο επίκαιρη όσο και η τελευταία του Μπέλα Ταρ [Το άλογο του Τουρίνο]. Είναι μια σκληρή πραγματικότητα όσο και οι πρώτες ταινίες του Σεργκέι Μποντρόφ. Είναι ένα μεγαλειώδες τέρας που παραμένει αχόρταγο όσες σάρκες κι αν αλέσει.
Μια ταινία προορισμένη να εξοργίσει και να ευνουχίσει ταυτοχρόνως. Να εξοργίσει ημάς [αν επιμένουμε] και να ευνουχίσει τα παιδιά των παιδιών τους. Ω παιδιά. Το Κράτος, η Βία, ο Ζήλος και η Νίκη είναι παιδιά της Στυγός και του Πάλλαντα. Τα δυο αυτά, Κράτος και Βία, ανίκανα να αισθανθούν φιλία ή οίκτο, βοηθούν τον Ήφαιστο να αλυσοδέσει τον Προμηθέα στο βράχο του Καυκάσου. Τιτάνια ταινία, εγκόσμια και τόσο αληθινή που προκαλεί τρόμο.
Βαθμός: εννιάμιση [9,5]
