Νεφέλη Σταματογιαννοπούλου-Joe Tornabene-Χάρης Παζαρούλας

Πρέπει αναγκαστικά να ξετυλίξω ένα κουβάρι για να γίνει αντιληπτός ο κώδικας της συγκεκριμένης παρουσίασης.

Πρόκειται για δύο έργα, αμφότερα από τη μουσική γραφίδα και υπό την επιμέλεια της Νεφέλης Σταματογιαννοπούλου. Το πρώτο σκέλος (‘The Eye’) παρουσιάστηκε από τον Χάρη Παζαρούλα και το δεύτερο (‘Isabel’s Bathroom’) από το δίδυμο των Low Feeders στο οποίο μετέχει η ίδια η Σταματογιαννοπούλου αλλά και ο Joe Tornabene, ο θαυμάσιος αμερικανός βαρυτονίστας που κατοικοεδρεύει εδώ και πολλά χρόνια στην Ελλάδα. Και τα δύο σκέλη της βραδιάς υποστηρίζονταν εικαστικά με προβολές από τον Τάσο Ασωνίτη.

Ο Χάρης Παζαρούλας υπήρξε μάλλον άτονος στο δεκαπεντάλεπτο περίπου που διήρκεσε η εμφάνιση του στη σκηνή. Η κατάθεση του είχε και τεχνικά προβλήματα αλλά και μουσικά. Μόνο προς το τέλος αρθρώθηκε λόγος συμπαγής από το όργανο του, στο υπόλοιπο είχαμε ένα πεπερασμένο σύννεφο από ήχους που δεν έβρισκαν τον στόχο. Ήταν ασαφές αν ο εκτελεστής ήθελε να στήσει ένα περιβάλλον ήχου ή να συμβάλλει στο να δομηθεί μία σύνθεση. Οι ήχοι δεν είχαν τη διάθεση να πλοηγήσουν τον ακροατή σε κάποιο περιβάλλον, απλά αφήνονταν να υπάρχουν, με τον θεατή/ακροατή να αναλαμβάνει να κάνει τη σύνδεση, μία θέση πάνω στην τέχνη, η οποία μπορεί να προσφέρει ελευθερίες και στον πομπό αλλά και στον δέκτη, που όμως δεν μπορεί να στερείται έστω των βασικών ψηφίδων, τις οποίες τελικά καλείται να φέρει ο ακροατής από το σπίτι του. Ο ίδιος ο εμπνευστής του ‘The Eye’, ο Picasso, όπως διαβάζω στο σχετικό δελτίο τύπου, δεν αφήνει χωρίς στοιχεία τον θεατή του έργου του, ανεξάρτητα για ποια περίοδο της ζωγραφικής του τέχνης επιλέξουμε να αναφερθούμε. Είτε στην μπλε περίοδο είτε στην κυβιστική του (για να αναφέρουμε δύο τρανταχτές συντεταγμένες στο έργο του μεγάλου Ισπανού) βρίθουν από κατευθυντήριες οδούς που βοηθούν τον θεατή του έργου να αντιληφθεί τον κώδικα που διαρρηγνύει ο ζωγράφος ώστε μετά ο θεατής να αναλάβει με τη δική του σειρά την ευθύνη και να αντιληφθεί το δια ταύτα του καμβά. Έτσι, στο ‘The Eye’ η ευθύνη της κατανόησης αφέθηκε αποκλειστικά στον θεατή/ακροατή, κάτι που εκ της συμβάσεως είναι καταστροφικό για την επικοινωνία πομπού και δέκτη.

Κάτι τέτοιο ευτυχώς δεν συνέβη στο δεύτερο σκέλος εκείνης της βραδιάς.

Δεν είναι μόνο η πείρα του Joe Tornabene η οποία έκανε την εμφάνιση της κυριολεκτικά από τα πρώτα μέτρα ήχου, όταν πάτησε το πόδι του πάνω στη σκηνή του Newman, με το μπάσιμο του βαρύτονου σαξόφωνου. Ήταν και η ίδια η curator της βραδιάς, η Νεφέλη Σταματογιαννοπούλου, η οποία ενώ στην αρχή μπήκε με ένα μάλλον πεπερασμένης αισθητικής φωνητικό διάδημα εντούτοις πολύ γρήγορα απέδειξε και με τις φωνές που εξέβαλε αλλά και με τον χειρισμό του κοντραμπάσου ότι είναι παραπάνω από ευθύβολη. Στους Low Feeders (δηλαδή στους Σταματογιαννοπούλου/Tornabene) η πηγή έμπνευσης είχε μια άλλης χροιάς αισθητική, τους πίνακες και το ευρύτερο σύμπαν της Ισπανίδας νεορεαλίστριας ζωγράφου Isabel Quintanilla (1938-2017) και μάλιστα ένα πολλών αναγνώσεων και ιδιαίτερου πυρήνα σημείο της καθημερινότητας κάθε ανθρώπου, το μπάνιο μίας/κάθε κατοικίας (όπως εξάλλου υποδηλώνει και ο τίτλος). Ο Τάσος Ασωνίτης, αξίζει να αναφερθεί, ότι ευθυγραμμιζόμενος πλήρως με το σκεπτικό των Low Feeders, με άφθαστη τεχνική ομαλότητα τροφοδότησε εκείνο το βράδυ στην οθόνη πίσω τους τις μεταβάσεις μεταξύ των έργων της Quintanilla, βάζοντας και ο ίδιος έναν καμβά με μαλακές γραμμές που διέθεταν χώρο στον θεατή έτσι ώστε να αντιληφθεί την πρόταση του ηχητικού διδύμου με στοχαστική απόλαυση. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως ο Joe Tornabene ήταν χαρακτηριστικά εύστοχος στις προσθήκες του, είτε αυτές αφορούσαν τον ζηλευτό έλεγχο ήχου και τονικότητας στο βαρύτονο σαξόφωνο που επέδειξε στο διάλογο του με την Σταματογιαννοπούλου είτε στις μικρές φωνές με τις οποίες διάνθιζε το ίδιο του το παίξιμο. Η δε συνοδοιπόρος του παρέδωσε επίσης στα μάτια του θεατή έναν διάλογο με τον παρτενέρ της, κεντρομόλους ήχους στο κοντραμπάσο και μια λυρικότητα ταιριαστή με το έργο της Quintanilla.

Μπορεί η αναδιάρθρωση οπτικής πάνω σε έναν τόσο ιδιαίτερο χώρο όπως είναι το μπάνιο, χώρος με χίλια μυστικά, αναστολές αλλά και εξομολογήσεις (λεκτικές ή όχι, προς τον εαυτό μας ή άλλους) να αποτελέσει κέντρο αισθητικής κοσμογονίας; Διαβάζεται η λέξη ‘κοσμογονία’ ως υπερβολική επιλογή λέξης πιθανόν, αλλά αυτό ήθελε να δείξει η ισπανίδα καλλιτέχνης μέσω των έργων της, ότι οι χώροι χρήσης είναι χώροι οντότητας, κάθε μικρό σύμπαν είναι όλο το σύμπαν μέσω της προοπτικής που θα επιλέξεις, κάτι που απέδειξαν οι Low Feeders εκείνο το βράδυ με την ανάγνωση και εκφορά τους.

Αντίθετα ίσως, το ταντάλιο βάρος του άλλου Ίβηρα της βραδιάς, ο κατακλυσμιαίος βρυχηθμός του Πικάσο στην σύγχρονη τέχνη, να ήταν πολύ μεγάλο τοπίο προς εξερεύνηση για τον Χάρη Παζαρούλα, γι’ αυτό και τα βήματα του ήταν ασαφή και χωρίς να αφήνουν ίχνη που μπορούσε να ακολουθήσει ο θεατής/ακροατής, ο κώδικας δεν κατάφερε να βγει πέρα από το κεφάλι και τα δάχτυλα του και να διαχυθεί στην αίθουσα ώστε να κοινωνήσουμε και εμείς το όραμα του. Κάτι που βέβαια χρεώνεται πρωτίστως στην Νεφέλη Σταματογιαννοπούλου μιας και αυτή ήταν η συνθέτρια του ‘The Eye’ αλλά και επιμελήτρια της εμφάνισης του Παζαρούλα.

Το πρόσημο όμως της βραδιάς είναι θετικό, κι αν έστω αυτή κινδύνεψε προς στιγμή να μείνει αποκλειστικά σε μία απροσδιόριστη γαία, τελικώς έφτασε σε ασφαλείς αλλά και καλαίσθητους λιμένες.