Νύχτες Πρεμιέρας 2009 (2ο)
- Burning down the house: the story of CBGB (Η ιστορία του CBGB) - Mandy Stein
Νομίζω ότι η κύρια αιτία η οποία ανέκαθεν με απωθούσε στην έννοια του ροκ (διάβαζε: rawk) ως ιδεολογία είναι η θρησκευτική, στην πραγματικότητα ειδωλολατρική του διάσταση. Μια θρησκεία με τα όλα της. Με πιστούς φανατικούς, άγιους και μάρτυρες, και φυσικά ναούς και χώρους λατρείας. Ένας τέτοιος χώρος υπήρξε και το διαβόητο CBGB, ένα καταγώγιο του Μανχάταν που ταυτίστηκε με αυτό που ...τσουβαληδόν αποκαλείται σκηνή της Νέας Υόρκης (από Ramones μέχρι Blondie και Agnostic Front). Το ντοκιμαντέρ της Mandy Stein, κόρης του πάμπλουτου αφεντικού της Sire Records Seymour, καταγράφει την ιστορία του κλαμπ από τα μέσα της ζέουσας δεκαετίας του '70 μέχρι το οριστικό λουκέτο που μπήκε τον Οκτώβριο του 2006.
Λίγες οι πινελιές συγκίνησης (ειδικά όταν παρακολουθεί την παράλληλη προς το τέλος πορεία του ιδιοκτήτη Hilly Crystal) σε ένα φιλότιμο αλλά προβλέψιμο, και κατά διαστήματα βαρετό ντοκιμαντέρ, χωρίς κάποια ιδιαίτερη προσωπική ματιά και άποψη, παρά την παρουσία-ξεκάρφωμα του Jarmusch στο ρόλο του ξεναγού, και χωρίς να αποφεύγει τη μυθοποίηση του περιθωρίου (η παρακμή έχει πάντα μια κάποια γοητεία όταν είσαι απ' έξω).
Σήμερα ο ...τουρίστας πλέον μπορεί να επισκεφθεί απομεινάρια του CBGB στο μουσείο του Rock and Roll Hall of Fame. Μουσεία-νεκροταφεία των τεχνών, όπως έλεγαν ευφυώς οι φουτουριστές... Μπορώ να πω ότι μ' άρεσε πιο πολύ από σημειολογική άποψη η μετατροπή του "Ρόδον" σε ...σουπερμάρκετ. Θα μπορούσε να είναι και ο συμβολισμός της ιστορικής πορείας του ιδίου του ροκ...
- Dorfpunks (Πανκ με καθυστέρηση) - Lars Jessen
Πανκ με καθυστέρηση... Ευρηματικός τίτλος ομολογουμένως! Θα μπορούσα να στηρίξω πάνω του πολλά εύκολα αστεία και δηλητηριώδη σχόλια για το ευρύτερο πνευματικό επίπεδο του πανκ αλλά και για την καθυστέρηση με την οποία εξαπλώθηκε ο απόηχος του σε πολλές χώρες. Εξίσου ευρηματικός είναι και ο γερμανικός τίτλος ο οποίος θα μπορούσε να μεταφραστεί ως "πανκ του χωριού". Η υπόθεση απλή: είναι 1984 (εποχή που ήδη το πανκ ως μουσική πρωτοπορία είχε τινάξει τα πέταλα) και η μόδα του πανκ φτάνει με ...καθυστέρηση σε ένα μικρό χωριό της Βόρειας Γερμανίας κάπου κοντά στην Βαλτική, όπου μια παρέα 17χρονων ανακαλύπτει στο πανκ έναν τρόπο να εξοργίσει τους γονείς αλλά και ένα μέσο αναζήτησης κοπέλας (πραγματικά το ..προαιώνιο κίνητρο της κάθε καλλιτεχνικής δημιουργίας!). Η ευρηματικότητα όμως δυστυχώς του σκηνοθέτη περιορίστηκε στον τίτλο της ταινίας. Το φιλμ μοιάζει με συρραφή άσχετων ανεκδοτολογικών επεισοδίων, χωρίς να εμβαθύνει σε κανέναν χαρακτήρα. Κρίμα, γιατί η πρώτη ύλη υπήρχε... Όπως η σχέση του νεαρού εξεγερμένου Malte με τους αριστερούς φιλελεύθερους γονείς του. Κατά τα λοιπά, το μόνο που θα συγκρατήσω από την ταινία είναι η οπτική σουρεαλιστική αντίθεση ανάμεσα στον νεαρό πανκ και το βουκολικό, όλο αγελάδες και τρακτέρ περιβάλλον του χωριού...
- Once in a lifetime - Νικόλ Αλεξανδροπούλου
Χαμένος στις σκέψεις και τις αναμνήσεις... Πέρασε δίπλα μου... Μου φάνηκε σαν να ήταν χτες, αλλά έχουν περάσει 25 ολάκερα χρόνια από τότε, που μικρό παιδί, ψάχνοντας στα ερημικά ερτζιανά της δεκαετίας του '80, συνάντησα τυχαία μια εκπομπή που λεγόταν "Μέρα παρά μέρα" και τη βαθιά ραδιοφωνική φωνή του Γιάννη Πετρίδη. Σαν να κρύωσα λιγάκι, μια μικρή ανατριχίλα... Και όμως, είναι μια ζεστή βραδιά...
Πέρασαν πολλά χρόνια μέχρι να δω το πρόσωπο του. Ακολούθησε μια πορεία χαμηλών τόνων, μακριά από τα φώτα της μαζικής δημοσιότητας (δεν μπορώ να μην αντιπαραβάλλω με το σήμερα, όπου όποιος γράψει μερικά κειμενάκια σε καμιά τσάμπα-φυλλάδα νομίζει ότι έγινε "μούρη"), δεν απέφυγε την κριτική και τις επιθέσεις (στην Ελλάδα ηδονιζόμαστε να αναιρούμε αξίες με εισαγγελική ευκολία), αλλά για μένα παραμένει μακράν ο κορυφαίος ...τι; Μουσικός παραγωγός; Δημοσιογράφος; Μουσικόφιλος; Μουσικοπαράγοντας; (που λέει και ο Mista President); Όλα αυτά μαζί; Και δεν θα ξεχάσω ποτέ ότι χάρις στον Πετρίδη άκουσα πρώτη φορά μουσικές της 4AD... Ίσως να τις ανακάλυπτα και μόνος μου αργότερα... Με τα "ίσως" όμως δεν γράφεται η ιστορία...
Στα της ταινίας τώρα: το "Once in a lifetime" (οι Talking Heads είχαν την τιμητική τους στο φεστιβάλ, και όχι μόνο στις τηλεοπτικές προεκλογικές ...ομιλούσες κεφαλές των ημερών) βλέπεται (ομολογώ ότι είχα ξεκινήσει βαστώντας μικρό καλάθι), έχει ενδιαφέρουσες στιγμές, αλλά πάσχει από κεντρική στόχευση. Πράγμα που είναι το άλφα και το ωμέγα στο πολύ δύσκολο κινηματογραφικό είδος που είναι το ντοκιμαντέρ. Καταλήγεις να αναρωτιέσαι... Είναι μια ιστορία του ροκ; Ένα οδοιπορικό στην Αμερική; Μια αναδρομή στην ζωή του Πετρίδη; Όλα αυτά μαζί; Τίποτα από αυτά; Επίσης προσωπικά βρήκα ατυχείς κάποιες επιλογές ανθρώπων που κλήθηκαν να μιλήσουν στην ταινία. O ...ροκ πολιτικός Ευθυμίου; Κάποιοι ...στυλίστες της Lifo που με δυσκολία έβαζαν τη μία λέξη δίπλα στην άλλη; Και αποκορύφωμα, η εντελώς άκυρη παρουσία (η οποία μόνο σαν ένα είδος νοσηρού αστείου μπορεί να εκληφθεί) ενός περιαυτολογούντος ...Πέτρου Κωστόπουλου, του Πάπα του εμετικού lifestyle που ο ίδιος ο Πετρίδης κατακεραυνώνει σε άλλα πλάνα της ταινίας! (για εμβριθέστερη και πιο ιοβόλο ανάλυση διάβασε και εδώ).
- In the loop (Πόλεμος εκτός προγράμματος) - Armando Iannuci
Πολλά μπορεί να καταλογίσει κανείς στους Άγγλους και ιδιαίτερα στις κυβερνήσεις και τις πολιτικές τους, αλλά δεν μπορεί παρά να αναγνωρίσει το πραγματικό πνεύμα κριτικής ελευθερίας που έχει εμπεδωθεί με τα χρόνια, και σπανίως συναντά κανείς σε άλλη χώρα. Δύσκολα λοιπόν μπορώ να φανταστώ μια ταινία αντίστοιχου πνεύματος με το "In the loop" γυρισμένη στη χώρα μας. Γιατί η σάτιρα (σε αντίθεση με αυτό που κάνει ας πούμε ο εγχώριος σταρ της Λαζόπουλος) δεν χαϊδεύει το κοινό, αναπαράγοντας αυτά που θέλει και είναι προετοιμασμένο να ακούσει, αλλά είναι πραγματικά ασεβής και ανίερη.
Ο Simon Foster (Tom Hollander), υπουργός Διεθνούς Ανάπτυξης της Αγγλίας, σε μια στιγμή "καλύτερα να μασάς παρά να μιλάς" δηλώνει την έμμεση υποστήριξή του στη λήψη στρατιωτικών μέτρων στο εξωτερικό (δεν δηλώνεται, αλλά υπονοείται η Μέση Ανατολή) προκαλώντας την ακατάσχετη και αθυρόστομη οργή του απολαυστικού κυβερνητικού εκπροσώπου Malcolm Tucker (Peter Capaldi), αλλά συγχρόνως και τη συμπάθεια των πολεμοχαρών "γερακιών" της Ουάσινγκτον. Θα καταφέρει τώρα να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα, διατηρώντας παράλληλα την πολιτική αλλά και προσωπική του αξιοπρέπεια;
Αναπόφευκτα περίπλοκη ταινία, καθώς παρακολουθεί τους δαιδαλώδεις μαιάνδρους της πολιτικής των παρασκηνίων (μου θύμισε την κλασική σειρά του BBC "Μάλιστα κύριε υπουργέ"), όπου πολιτικοί με πάθη και αδυναμίες σαν του κάθε "μέσου" κοινού ανθρώπου, στρατηγοί-καρτούν που δεν έχουν οσφριστεί αίμα μάχης και γλοιώδη τσιράκια, παίζουν με την τύχη του κόσμου σε ένα περιβάλλον αποστειρωμένο και απομακρυσμένο ασφαλώς από την πραγματική ζωή. Η ταινία απαιτεί εγρήγορση και προσοχή, αλλά και πολύ καλή γνώση της αγγλικής αργκό (ένα ...Lower δεν επαρκεί!) για να απολαύσει κανείς σε όλες του τις διαστάσεις το θανατηφόρο, πικρό στην ουσία του, χιούμορ της (συμπάσχω ειλικρινά με τον μεταφραστή, ειδικά στις ατάκες του αθυρόστομου Malcolm - πως μεταφράζει άραγε κανείς π.χ. το "a bollock in my soup";) αλλά και το πλήθος των υπονοούμενων πανέξυπνων αναφορών στην ιστορία, τη μουσική και τον κινηματογράφο.
- To κακό στην εποχή των ηρώων - Γιώργος Νούσιας
Το Κακό νούμερο ένα το είχα δει από DVD σε σπίτι, μαζί με παρέα κανιβαλικών διαθέσεων και προθέσεων, συνοδεία ελεεινής πίτσας συνοικιακού delivery και άφθονης μπύρας. Ομολογουμένως διασκεδάσαμε, ιντριγκαρισμένοι και από το προκλητικά αξιοπερίεργο γεγονός της "πρώτης ελληνική ταινία με ζόμπι". Στο "Κακό" Νο 2, o πήχης πλέον έχει ανέβει, είναι κάτι παραπάνω από σαφές ότι τα λεφτά της παραγωγής ήταν περισσότερα, ενώ η παρουσία του (ελληνικής καταγωγής) Billy Zane δίνει μια επίφαση σοβαρότητας (credibility καλύτερα, που λένε και οι Άγγλοι) στο όλο εγχείρημα. Από την άλλη το να διαβάζω στο δελτίο τύπου ότι η ταινία "χρησιμοποιεί πρωτοποριακές τεχνικές για τα δεδομένα του ελληνικού κινηματογράφου", με γύρισε πίσω στο γνωστό "καλό για ελληνικό", που αφού ταλάνισε για δεκαετίες την ελληνική καλλιτεχνική παραγωγή, νόμιζα (φευ) ότι ο κινηματογράφος το είχε πλέον αποτινάξει (αντίθετα, η μουσική το έχει καταφέρει τα τελευταία ειδικά χρόνια).
Η υπόθεση αυτή τη φορά ανακατεύει και λίγο αρχαία Ελλάδα στο μείγμα, αλλά κατά τα λοιπά, η ταινία είναι μια καθαρόαιμη ταινία splatter με ζόμπι. Με όλα όσα αυτό συνεπάγεται... Είναι ένα γεγονός, ότι τα splatter, η πορνογραφία, τα b-movies γενικότερα, απαιτούν και προϋποθέτουν πέρα από ειδικές συνθήκες, στοχευμένο κοινό και συγκεκριμένη διάθεση, και μια γερή δόση χιούμορ και αυτοσαρκασμού για να σταθούν με καλλιτεχνικές αξιώσεις (αλλιώς μιλάμε απλώς για ..."τσόντα με υπόθεση"). Στη συγκεκριμένη περίπτωση το χιούμορ ρέπει περισσότερο προς έναν (προ)εφηβικό χαβαλέ, σε γερές δόσεις μάλιστα (ειδικά η στυλιζαρισμένη χρήση της αρχαιοελληνικής γλώσσας μου θύμισε λυκειακές πλάκες την ώρα των φιλολογικών). Σίγουρα πολλοί θα διασκεδάσουν με όλα αυτά (όπως ήταν εμφανές την ώρα της προβολής -αν και πιθανολογώ ότι η συμμετοχή στην ταινία θα ήταν μια πολύ πιο διασκεδαστική εμπειρία από τη θέαση της!). Προσωπικά μιλώντας όμως, ειδικά το τελευταίο μισάωρο, όπου τα ηνία της ταινίας είχε αναλάβει η πούρα δράση, ήταν σχεδόν ενοχλητικά βαρετό, μουρμουρίζοντας από μέσα μου για το ...κακό που με βρήκε! Και αν κάποια στιγμή θελήσω να δώσω μια δεύτερη ευκαιρία στην ταινία, θα απαιτήσω οπωσδήποτε φτηνή μπύρα, ελεεινή πίτσα και κανιβαλική παρέα...
- Ακαδημία Πλάτωνος - Φίλιππος Τσίτος
Ακαδημία Πλάτωνος... Συνοικία της Αθήνας, τόσο κοντά και συνάμα τόσο μακριά από το κέντρο της πόλης, γεμάτη συνεργεία, βουλκανιζατέρ και ...αρχαία. Εκεί, σε μια γειτονιά μεταναστών και λίγων ελλήνων αφεντικών τοποθετεί ευφυώς τη δράση της ταινίας του ο Φίλιππος Τσίτος. Στην οποία ένας ξενοφοβικός ψιλικατζής ανακαλύπτει μια ...διόλου ωραία γι' αυτόν πρωία ότι έχει έναν χαμένο αδελφό, ο οποίος είναι ...Αλβανός. Και ότι η μάνα μιλάει αλβανικά; Τι γίνεται τώρα; Αν η μάνα είναι αλβανίδα αυτός τι είναι; Δεν θα γίνεις Έλληνας ποτέ Αλβανέ; Την ίδια στιγμή, στο απέναντι μαγαζί έρχονται οι Κινέζοι, οι νέοι "ξένοι" που θα πάρουν σιγά-σιγά τη θέση των ενσωματωμένων πλέον Αλβανών.
Τον ρόλο του χαμένου στα ερωτηματικά ήρωα της ταινίας ενσαρκώνει υποδειγματικά ο Αντώνης Καφετζόπουλος, για μένα ένας από τους καλύτερους σύγχρονους έλληνες ηθοποιούς, με μια ζηλευτή και ευρύτατη γκάμα ερμηνευτικών (και θα τολμούσα να πω, ακόμη αναξιοποίητων) δυνατοτήτων. Και ας έχει "καταδικαστεί" πλειστάκις από τους καθαρολόγους για τις πολλαπλές τηλεοπτικές του εμφανίσεις (μιας που ως ...γνωστόν μόνο στο σανίδι αναδεικνύεται ο ηθοποιός και όχι στο πλαστικό δάπεδο ενός τηλεοπτικού στούντιο).
Παρά τις υπερβολές που ακούστηκαν και θα ακουστούν, κυρίως εξαιτίας του βραβείου στο φεστιβάλ του Λοκάρνο (πραγματικά στερημένο το ελληνικό σινεμά από διεθνή βραβεία), η "Ακαδημία Πλάτωνος" δεν είναι μια μεγάλη ταινία. Αλλά είναι όμως μια ταινία από αυτές που θέλουν και ξέρουν να διηγηθούν μια ιστορία και να αναδείξουν μια άποψη. Από αυτές που έχει απόλυτη ανάγκη ο ελληνικός κινηματογράφος. Που δείχνει επιτέλους να ξεφεύγει από το καταραμένο δίπολο "αριστερίλα της ήττας & τραύματα του εμφυλίου" και "χαζοχαρούμενη φτηνή σεξ μπαλαφάρα". .
- Julie & Julia (Τζούλι και Τζούλια) - Nora Ephron
Η Julia Child (η Meryl Streep σε άλλη μια ...αναμενόμενα εντυπωσιακή ερμηνεία) υπήρξε η γυναίκα η οποία μέσα από βιβλία και εκπομπές έμαθε τους Αμερικανούς να τρώνε κάτι διαφορετικό από ...κονσέρβες και προπαρασκευασμένα γεύματα (ας την φανταστούμε κάτι σαν μια αμερικανίδα ...Βέφα - μέχρι κι αυτή με τα μαργαριτάρια της μαγείρευε!). Η Julie είναι μια σύγχρονη blogger που έχει βάλει στόχο ζωής να μαγειρέψει όλες τις συνταγές του ...Τσελεμεντέ της Julia. Γλυκιά ταινία (και ...παχυντική θα προσέθετα μιας που το βούτυρο χρησιμοποιείται στην οθόνη σε ποσότητες "ένας τρώει, δέκα παχαίνουν"!), η οποία υφαίνεται σε δύο χρόνους, παρακολουθώντας τις ζωές δύο εντελώς διαφορετικών γυναικών, που το μόνο που της συνδέει είναι το πάθος για τη μαγειρική. Για τη μαγειρική όχι τόσο σαν τέχνη, αλλά σαν προσφορά στον αγαπημένο και κυρίως σαν ψυχοθεραπεία, σαν μια ηδονή πάντα διαθέσιμη. Πάω να μαγειρέψω...
_____
