Σινέ MiC

Τρία χρόνια πριν η Κινηματογραφική Λέσχη Θεσσαλονίκης [ΚΛΘ], με την αρωγή της Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας [ΟΚΛΕ], είχε παρουσιάσει σε πρώτη προβολή τη σπονδυλωτή δημιουργία Αλληλεξάρτηση [Interdependence, 2019 Ελβετία, 99λ], μια συλλογή 11 ταινιών που εξέφραζαν ποικιλοτρόπως την ανησυχία τους/μας για την κλιματική αλλαγή και το αποτύπωμά μας στον πλανήτη και το περιβάλλον. Η ευρεία γκάμα των εκφραστικών μέσων της, από τον πειραματισμό και το χορόδραμα ως το ντοκιμαντέρ και την μυθοπλασία, είχαν προκαλέσει αίσθηση και γόνιμες συζητήσεις μετά το πέρας της προβολής.

Τώρα έρχεται η συνέχεια αυτής, ένα πολύ πιο συγκροτημένο ντοκιμαντέρ, Αλληλεπιδράσεις: Όταν ο Κινηματογράφος στρέφει το βλέμμα στη Φύση, εκ νέου σε πρώτη προβολή και πάλι με τη συμπαράσταση της ΟΚΛΕ. Τα δώδεκα μέρη που απαρτίζουν αυτήν τη δεύτερη παραγωγή της ART for the world και της πρέσβειρας της Ουνέσκο, Adelina von Fürstenberg, βασίζονται πρωτίστως και κυρίως σε τοπικούς μύθους και παραδόσεις και δημιουργούν συνδέσεις μεταξύ ανθρώπων και λοιπών ζώων μέσω βιοποικιλότητας, κλιματικής αλλαγής και κρίσεων περιβάλλοντος και νερού.

Το μότο «κάθε ζώο έχει τα όριά του» [δανεισμένο από την ελληνική ταινία Κυνήγι] ταιριάζει γάντι και εδώ. Η σχέση ημών των ανθρώπων και των άλλων εκπροσώπων του ζωικού βασιλείου είναι πολύπλοκη και πολυσύνθετη. Το πρώτο μέρος [Σούρουπο], βασισμένο στο διήγημα Νύχτα [1941] του πρωτοπόρου οραματιστή, συγγραφέα και επιστήμονα, Ισαάκ Ασίμοφ, ανθρωποποιεί μια αγέλη αμνοεριφίων καθρεφτίζοντας τη σκοτεινιά της ημετέρας φύσης. Το δεύτερο μέρος [Ο πυρετός της ζούγκλας] μας μεταφέρει την εγρήγορση του ιερού ιαγουάρου και την αυτενέργεια των ιθαγενών του Άλτο Σίνγκου, στο βραζιλιάνικο Μάτο Γκρόσο, ενώ το τρίτο μέρος [Καταφύγια] αφουγκράζεται την άγρια πανίδα στην ιαπωνική νήσο Γιακουσίμα.

Ακολουθεί η μαροκινή έρημος Αγκαφάι και η άλογη σχέση ανθρώπου και ίππου [Γιατί άφησες το άλογο μονάχο;] και κατόπιν γνωρίζουμε την παραδοσιακή αλιεία των Καϊσάρες στον κόλπο του Ρίο ντε Τζανέιρο και την αντίσταση των ντόπιων ψαράδων στην αλόγιστη βιομηχανοποίηση. Ένας μύθος που τρέφει και μεταστρέφει ένα ινδικό χωριό ζωντανεύει με κινούμενα σχέδια στο δάσος Γουάιαναντ, στην Κεράλα [Ελέφας στο δωμάτιο], ενώ η συμπατριώτισσά μας, Τζάνις Ραφαηλίδου [Καλά αζάρ], μας ξεναγεί στις Καταθλίψεις τοπίου της καρδιτσιώτικης τεχνητής, τουριστικά αξιοποιημένης [χμμμ], λίμνης Πλαστήρα. Η χρονοκάψουλα του σήμερα μάς πηγαίνει στο μεξικάνικο Κιντάνα Ρο, στη χερσόνησο Γιουκατάν για μια γνωριμία με τον Τελευταίο Μάγια.

Σειρά παίρνει ένα ασήμαντο χωριό στην Μπουρκίνα Φάσο, όπου ο Χαμαιλέοντας θεωρείται ιερό ζώο, που μπορεί να σώσει άνθρωπο ή να τον καταστρέψει αν αγνοήσει επιδεικτικά και σνομπάρει την ικανότητα ταύτισής του. Ολόκληρη η ταινία, Αλληλεπιδράσεις, είναι αφιερωμένη στην μνήμη του ιδιοφυούς σκηνοθέτη του Χαμαιλέοντα, Ιντρίσα Ουεντραόγκο [1954-2018], ο οποίος στήριξε έμπρακτα την επόμενη γενιά αφρικανών σκηνοθετών ώστε να ακουστούν στον δυτικό κόσμο. Εν συνεχεία βλέπουμε πώς οι βίσωνες [Τατάνκα] συνδέονται με τις χαμένες ινδιάνες κόρες της Ογκλάλα Καλότα Ογιατέ, στο Πάιν Ριτζ της Νότιας Ντακότα.

Βασίλισσα και τσομπάνισσα κινούνται καθημερινά στις παρυφές και τις κορυφογραμμές, στους κυνηγότοπους των λύκων στις ελβετικές Άλπεις, ενώ ο κύκλος των 12 κλείνει [Εξημέρωση] στην παραδοσιακή φάρμα ήμερης πανίδας και χλωρίδας που έστησε με κέφι, αγάπη και τρυφερότητα η διάσημη ηθοποιός Ιζαμπέλα Ροσελίνι στο Μπρουκχέιβεν του Λονγκ Άιλαντ, την αμερικανική «μακρόνησο».

Οι Αλληλεπιδράσεις αυτές, που μόλις απαρίθμησα ακροθιγώς, κινούνται μεταξύ οδυνηρής ωδής και αχνόφωτης ελπίδας και μας ταξιδεύουν αβρόχοις ποσί στον, παράλογο πολλές φορές, κόσμο των ά-λογων ζώων και των έλλογων ανθρώπων. Δεν επιχειρούν να μας υποβάλλουν ιδέες ή απόψεις αλλά επιζητούν τον προβληματισμό μας και τη διάθεσή μας να αναλάβουμε πρωτοβουλίες που θα κάνουν τη σχέση μας με τα ζώα πιο ανθρώπινη και τη σχέση μας με το περιβάλλον και τους υδάτινους πόρους μακροπρόθεσμα βιώσιμη. Ζητούμενο είναι η αρμονία με τη Φύση μας και το ευ ζην και όχι το απλώς επιζήν.

Σε κινηματογραφικό επίπεδο ο απαιτητικός θεατής θα βρει πολλές αρετές, θα [ξανά]ανακαλύψει τη συμπυκνωμένη εκφραστική δύναμη της μικρής διάρκειας μέσα στην μεγάλου μήκους, θα ενθουσιαστεί -πιστεύω- με την ευρεία γκάμα ειδών του σύγχρονου ντοκιμαντέρ και θα θαυμάσει την παρρησία των συμμετεχόντων σκηνοθετών/τριών. Κι αν νομίζετε ότι δεν μπορείτε να κάνετε κάτι άμεσα για το περιβάλλον μας, δείτε τον σύνδεσμο στο τέλος αυτού του κειμένου.

Θέλουμε αληθινό μητροπολιτικό πάρκο στο κέντρο της πόλης ή άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε; Απαιτήστε το τώρα.