Σινέ-MiC
Αλλά και σινεμά σαν ζωή. Ακόμη κι αν είναι κινούμενο σχέδιο... Του Κώστα Καρδερίνη
Ποιος είναι ο του θέματος μεσιέ Μαρσέλ Πανιόλ [1895-1974]; Μαρσεγιέζος θεατρικός συγγραφέας, θεατράνθρωπος και σκηνοθέτης του κινηματογράφου [Τοπάζ, Ναΐς, Η γυναίκα του φούρναρη, Η Μανόν των πηγών] που τίμησε τη γενέτειρα Μασσαλία σε καιρούς δύσκολους αλλά γι’ αυτόν δημιουργικούς.
Και ποιος είναι ο ταλαντούχος Σιλβέν Σομέ [γεν. 1963]; Ανιμίστας [κατά το κομίστας] και-όχι-μόνο σεναριογράφος-σκηνοθέτης, τετράκις υποψήφιος Όσκαρ κινουμένων σχεδίων [Η ηλικιωμένη και τα περιστέρια, Το τρίο της Μπελβίλ, Ο θαυματοποιός] που τίμησε τον Ζακ Τατί [Ο θαυματοποιός] και τώρα τον Μαρσέλ Πανιόλ [Ζωή σαν σινεμά].
Με την πρώτη του 25λεπτη ταινία [1996, Η ηλικιωμένη και τα περιστέρια] κέρδισε σωρό σημαντικές διακρίσεις [Μέγα βραβείο στο Ανεσί, βρετανικό BATFA, καναδέζικο Τζίνι και εύφημο μνεία στο Κλερμόν-Φεράν], ταινία η οποία υπήρξε εφαλτήριο για το αριστούργημά του, Το τρίο της Μπελβίλ [2003].
Στο τρίο της Μπελβίλ ασχολείται, με άφθονο χιούμορ και εξαίρετη μουσική, με τις μηχανορραφίες που αφορούν τον ποδηλατικό γύρο Γαλλίας, γνωστόν ως Τουρ ντε Φρανς. Ο θαυματοποιός [2010] είναι σενάριο που δεν πρόλαβε να κάνει ταινία ο Τατί [1907-1982], το οποίο ο Σομέ μετασχημάτισε σε παράλληλη βιογραφία του Τατί μέσα από τη φιξιόν ταινία. Κάτι ανάλογο συνέβη και με τη Ζωή σαν σινεμά [2025], αυτοβιογραφία του Πανιόλ που έγινε σενάριο περιπετειώδους βίου και κινηματογραφικής πολιτείας [της Μασσαλίας], με τη βοήθεια του εγγονού Νικολά Πανιόλ [γεν. 1973].
Το γαλλικό περιοδικό Elle [=εκείνη] παραγγέλνει στον απόμαχο Πανιόλ να γράψει σε συνέχειες την ιστορία της ζωής του. Αυτός ενδίδει μάλλον απρόθυμα αλλά πιάνεται από τη λέξη εκείνη και εμφορείται από τον παιδικό του εαυτό να θυμηθεί τις γυναίκες-ηθοποιούς της ζωής του και λεπτομέρειες της πολυσήμαντης, για τα γαλλικά γράμματα και το παγκόσμιο σινεμά, διαδρομής του.
Ο Σομέ βάζει όλη τη μαεστρία του στα σκίτσα, χρησιμοποιώντας με δημιουργική φαντασία τις τεχνικές και τις δυνατότητες του μέσου, ενώ παράλληλα μπολιάζει την πρωτοπρόσωπη αφήγηση με αποσπάσματα από τις μαυρόασπρες ταινίες [και μία rouxcolor] του ανθρώπου [αυτό]αναφοράς. Το αποτέλεσμα είναι συναρπαστικό κατ’ εμέ και μας μεταφέρει με απανωτά φλασμπάκ στις απαρχές του ομιλούντος γαλλικού σινεμά, στις εποχές, τα πρόσωπα και τους ιστορικούς καιρούς που σημάδεψαν τα έργα και τις ημέρες του Πανιόλ.
Καταλύτης της κινούμενης σχεδιασμένης διήγησης είναι το λεπτό χιούμορ, ανάλαφρο και παιγνιώδες, που ενίοτε μεταβάλλεται σε θυμηδία ή σε διακριτική ειρωνεία. Σημαντική θέση κρατά επίσης η σχέση του ανθρώπου Πανιόλ με το φυσικό περιβάλλον και τους ρόλους που διαδραμάτισαν διαφορετικές κατηγορίες ζώων στην πορεία της ζωής του. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια ότι πάνω στο πλοίο προς Λονδίνο ο ανήσυχος Μαρσέλ έρχεται πλάτη με τη φιγούρα του Τατί.
Μα νομίζω, έδωσα ήδη πολλές πληροφορίες. Απολαύστε το ταξίδι της ταινίας και ψάχτε τα υπόλοιπα στο διαδίκτυο αν σας κάνει κέφι. Η Ζωή σαν σινεμά είναι ωραία παρόλο που ο Πανιόλ πίστευε σε κάτι λιγότερο κι ας έζησε κάτι περισσότερο.
