The Dark Knight του Christopher Nolan

[Σκοτεινός Ιππότης, ΗΠ 2008, 152']

Καταρχήν θέλω να επισημάνω πως πρόκειται για τον πλέον αντιηρωικό Μπάτμαν, τον πλέον αμφίσημο και τον πλέον διπρόσωπο. Όλοι οι χαρακτήρες του "Σκοτεινού Ιππότη" έχουν δυο όψεις, δυο πλευρές, είναι μικροί Ιανοί που παλεύουν κατά βάση με τον εαυτό τους. Κι όταν μονομαχούν ανά δύο μεταξύ τους -και υπάρχουν εδώ ουκ ολίγες και πολύ χορταστικές μονομαχίες- τότε διακόπτουν την εσωτερική τους πάλη προσωρινά για να επιστρέψουν αργότερα όταν μείνουν πάλι μόνοι με τον άλλο τους εαυτό.

Ας τους πιάσουμε όμως έναν προς έναν. Προσωπικά προτιμώ τον Μάικλ Κήτον στον ρόλο του ανθρώπου Νυχτερίδα. Η αμφιβολία του ήταν πιο στέρεη και πιο κατασταλαγμένη πίσω από τη μάσκα που έκρυβε κάτω απ' τη μάσκα που φόραγε. Σήμερα όμως είναι πολύ μεγάλος κι ο Μπάτμαν δε γερνάει ποτέ. Ο τωρινός Μπρους Γουέην, Christian Bale, δεν είναι τόσο δυναμικός και αποφασισμένος όσο θα θέλαμε. Παρόλ' αυτά δίνει ότι μπορεί καλύτερο και προσπαθεί συχνά να πιάσει εκείνο το σκοτεινό βλέμμα του Keaton που ατενίζει σκεπτικό το άδηλο μέλλον.

Ο Aaron Eckhart είναι η απόλυτη διπλοπροσωπία. Στην αρχή ως δημόσιος κατήγορος Harvey Dent [με το Dent να υπομνηματίζει το αδαμάντινο χαμόγελο του χαρακτήρα του] είναι ένας ιππότης του φωτός και της αγάπης που παλεύει ενάντια στις δυνάμεις του σκότους και του χάους. Μετά όμως από τα απανωτά χτυπήματα της καταραμένης μοίρας, γίνεται ένας διπρόσωπος Two-Face, ένας εκδικητής με εφιαλτικό χαιρέκακο γέλιο, γεμάτος μίσος για όλους και για όλα, ένα ζωντανό-νεκρό πιόνι και παράλληλα ένας πολυδύναμος ρόλος για τον Έκχαρτ.

Η καλλίπυγος αλλά άτυχη Rachel Dawes [Maggie Gyllenhaal] και η επίσης κακότυχη αστυνόμος Ραμίρεζ [Monique Curnen] έχουν ούτως ή άλλως τη γυναικεία διπροσωπία στο αίμα τους. Παρότι οι μονομαχίες τους είναι λίαν σύντομες [της πρώτης με τον Τζόκερ, της δεύτερης με τον Two-Face] δείχνουν μια πυγμή κι ένα πείσμα. Ο Cillian Murphy [Breakfast on Pluto, Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι] κάνει ένα σύντομο πέρασμα σε διπλό ταμπλό [Δρ. Jonathan Crane / Το Σκιάχτρο]. Ο Salvatore Maroni [Eric Roberts], ο Λάου (λάου) [Chin Han] και όλοι οι μικρότεροι μαφιόζοι ρόλοι και κακοποιοί έχει σίγουρα μια, φύση και θέση, διπλή σκατόφατσα.

Διπλός κι ο υπαστυνόμος James Gordon [ο αγαπημένος κακός Gary Oldman εδώ είναι ο καλός] που αναγκάζεται να διπλώσει επικίνδυνα για να συλλάβει τους παρανοϊκούς της Γκόθαμ Σίτι. Κι όταν γίνεται αρχηγός της αστυνομίας απλά δημοσιοποιεί καλύτερα το διπλό του πρόσωπο. Διπλοί και οι βετεράνοι Michael Caine [ο μπάτλερ του Μπάτμαν] και Morgan Freeman [ο συντονιστής δράσης με το όνομα Lucius Fox / φαεινή αλεπού, όνομα και χάρη] που χειρίζονται με μαεστρία και σοφία το "ζωτικό ψεύδος", ο καθείς απ' το πόστο του.

Τι απέμεινε πια; Ένας Joker, ένας τραγικωμικός γελωτοποιός, ένας φασουλής με την ίδια μάσκα-χαμόγελο σε όλη την ταινία. Ένας πρίγκιπας του εγκλήματος, του χάους και της απόλυτης αναρχίας, ένας απρόβλεπτος εχθρός να λειτουργεί σαν καθρέφτης του κακού μας εαυτού. Να σκορπά ομοιώματά του, ανδρείκελα κακοποιά στοιχεία και καλούς αθώους πολίτες μασκαρεμένους σε παγίδες-κακούς, για να παραπλανήσει τους "φύλακες" και να τους μετατρέψει σε κυνηγούς ανυπεράσπιστων και "τιμητές" τρομαγμένων. Διπλές βόμβες, διασταυρούμενες μοίρες στα χέρια τρομοκρατημένων, εμφατικά ψευδοδιλήμματα, αποφάσεις ζωής και θανάτου. Να σπέρνει αφειδώς όλα αυτά τα ψεύτικα "θέματα" που αποσπούν από τον τελικό προορισμό.

Αυτός ο κλόουν, ο μακαρίτης πια Heath Ledger, έχει κάτι αρπαγμένο απ' όλους τους ανάλογους χαρακτήρες [Κοράκι, Μάσκα, Μπόζο, παλιάτσος] και ταυτόχρονα είναι μοναδικός και πολύ μπροστά από την επιδειξιομανή, θεαματική, καρικατούρα του Τζακ Νίκολσον για τον ίδιο ρόλο. Έχει όγκο και οντότητα, έχει τρωτή πλευρά και μια διαστροφική ευαισθησία, ώρες-ώρες. Είναι συμπαθητικά απεχθής και αποκρουστικά οικείος. Είναι ίσος προς ίσον απέναντι σε κάθε μονομάχο αντίπαλο. Είναι η νέμεση του συστήματος κι αυτό ανακλάται στον σαρδόνιο γέλωτά του. Ο Λέτζερ είναι ο απόλυτος παράφρων και εχέφρων Τζόκερ, η σαρκαστική προειδοποίηση της αυτοκαταστροφικής μας μανίας, ημών των "λογικών όντων" και καταστροφέων του πλανήτη που μας φιλοξενεί. [είδατε που το πήγα, ο άτιμος;]

Διπλό και το σάουντρακ. Οι Hans Zimmer και James Newton Howard ξαναενώνουν δυνάμεις και πιάνα. Στο προηγηθέν "Batman Begins" φύλαξαν το βασικό θέμα για το τέλος. Εδώ το τέλος του "... Begins" σηματοδοτεί μια νέα αρχή. Και το βασικό θέμα των 16 λεπτών είναι και πάλι τελευταίο. Οι τίτλοι των κομματιών τους περιγράφουν σκηνές γήινες όσο κι ένα κόμικ, κι όχι πια επικές νυχτερίδες και σκοτεινές εσπερίδες. Τα μουσικά θέματα κρέμονται σαν αράχνες σε λεπτοϋφασμένους ιστούς, είναι ανάλαφρα και δραματικά όσο και όταν πρέπει, είναι απαρατήρητα και απαραίτητα συγχρόνως. Ο Ζίμερ [που χειρίστηκε τα θέματα του Τζόκερ και του Two-Face] λέει ότι μετά το θάνατο του Λέτζερ μπήκε στον πειρασμό να ξαναγράψει νέα μουσική πιο συναισθηματική αλλά τελικά απέφυγε το σκόπελο κι άφησε τη διαβολική και απρόοπτη πλευρά να πρυτανεύει. Ο Νιούτον Χάουαρντ παραμένει η ήρεμη δύναμη κι ο συμφωνικός συνθέτης που ξέρουμε, σε ωραίες στιγμές.

Και λίγα λόγια για τα αδέρφια Νόλαν. Ο αδερφός σεναριογράφος Jonathan κρύβεται πίσω από κάποιες τελευταίες δουλειές του Κρίστοφερ [Memento, Prestige]. Οι δυο τους [άντε καλά κι ο David Goyer] έχουν αφοσιωθεί στην εκ βάθρων αναδόμηση του πνεύματος και του γράμματος του κόμικ της Μάρβελ. Έχτισαν μια νέα Γκόθαμ Σίτι από το μηδέν στο "Batman Begins" και τώρα της δίνουν το μεγαλείο και τον αέρα του κόμικ και των σούπερ αντιηρώων που την επιβουλεύονται. Μεταχειρίζονται φουτουριστικά γκάτζετς [τώρα που δεν τα χρειάζεται πια ο Τζέημς Μποντ], ολογραφικά οπτικά εφέ [αλά Μάτριξ], ακόμη και σπλάτερ τρικ ή κόλπα ταινιών καταστροφής για να δημιουργήσουν έναν κόσμο αλληγορικό και προσιτό στην φαντασία ενός φαν του τυπωμένου κόμικ.

Με όλα τα παραπάνω αντιλαμβάνεστε ότι τα 150 λεπτά περνάνε πολύ γρήγορα και χωρίς ανάσα σχεδόν. Κι όσο για τον τίτλο του Σκοτεινού Ιππότη; Σας αφήνω να μαντέψετε ποιος τον δικαιούται.

Be my kind

Memento Nolan, rewind Christopher  
Trailers of mystery and imagination  
Zimmer+Howard, Batman begins OST  
Ledger, Joker and Haro: I'm not there  
Batman continues, Zimmer+Howard 2