Θέατρο : Οι σεξουαλικές νευρώσεις των γονιών μας

του Λούκας Μπαίρφους
από το θέατρο του Νέου Κόσμου

Μετάφραση: Κοραλία Σωτηριάδου
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγιού Τρικεριώτη
Επιμέλεια κίνησης: Αγγελική Στελλάτου
Μουσική: Λαέρτης Μαλκότσης
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
3D Animation: Νίκος Μακρής

Διανομή ρόλων: Μητέρα: Γιώτα Φέστα,
Ντόρα: Κόρα Καρβούνη,
Καθωσπρέπει κύριος: Λαέρτης Μαλκότσης,
Γιατρός: Γιώργος Γλάστρας,
Μητέρα του αφεντικού: Μαίρη Σαουσοπούλου,
Αφεντικό: Φώτης Θωμαΐδης,
Πατέρας: Ανδρέας Μαυραγάνης

Το έργο ξεκινά μέσα σ' ένα ιατρείο όπου η Ντόρα έχει οδηγηθεί από τη μητέρα της. Η Ντόρα είναι ένα παιδί διαφορετικό από τα συνηθισμένα, δεν κλαίει, δεν γελάει, δεν αντιδρά, δεν μιλάει, παρά μόνο παπαγαλίζει. Παίρνει χρόνια ψυχοφάρμακα, η μητέρα της, σε συμφωνία με τον πατέρα της, θα προτείνει στο γιατρό που την παρακολουθεί να της διακόψει τα ψυχοφάρμακα. Αυτό το πείραμα θα δεχτεί να εφαρμόσει ο γιατρός στη Ντόρα, υπογραμμίζοντας όμως πως δε μπορεί να εγγυηθεί τίποτα για την εξέλιξή της. Η Ντόρα μέσα σε λίγες μέρες θα έχει ξυπνήσει από το λήθαργο που βρισκόταν και θα μπει σε μία κοινωνία χωρίς να έχει διδαχτεί τους κανόνες της. Αρχίζει να δείχνει τις προτιμήσεις της σε καταστάσεις που άλλοτε την κρατούσαν σε αδιαφορία, λόγω της καταστολής της. Έτσι, μέσα σ΄ όλα που θα γνωρίσει, θα ανακαλύψει και τον έρωτα. Και ενώ οι γονείς της θα δείξουν στην αρχή την συγκατάθεσή τους, όταν η Ντόρα θα μείνει έγκυος, θα αρχίσουν να θυμούνται τα "πρέπει" και τους κανόνες της κοινωνίας που ζούνε...

Ο συγγραφέας θέτει εύστοχα ερωτήματα για το τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται, μέσα σε μία άγραφη κοινωνική συνθηκολόγηση, τι είναι υγιές και τι άρρωστο, όπως και το μέχρι πού μπορεί να φτάσει η κοινωνική σκληρότητα. Ο Λούκας Μπαίρφους θα έλεγα πως διαθέτει μία ευφυή πένα. Εντοπίζει και καταγράφει με μοναδικά έξυπνο τρόπο όλες αυτές τις "εξυπνακίστικες" και ψευτοπροοδευτικές τάσεις των ανθρώπων που θέλουν να εμφανίζονται "ανένταχτοι" σε μια κοινωνία προτύπων και υποδειγματικών στάσεων!

Απόλυτη ελευθερία μέσα σε μία κοινωνία δεν υπάρχει, γιατί δεν γίνεται να υπάρξει. Πηγή της υπακοής μπορεί να μην είναι πια ο "αφορισμός" του μεσαίωνα, αλλά πλήθος άλλες πολιτικές και κοινωνικές υπαγορεύσεις για την εξυπηρέτηση κάθε καθιερωμένης υπάρχουσας δημόσιας τάξης.

"Η κραυγή" του Μυνχ θυμίζει αυτό που νοιώθουμε κάθε λεπτό της ώρας. Ο άνθρωπος του Μυνχ ουρλιάζει από τρόμο στην επιτακτική υπαγόρευση να παρακολουθήσει όλα αυτά τα "πρέπει" μιας κοινωνίας. Το πλήθος τον τραβάει έξω απ' αυτόν, αφήνοντας εκατομμύρια μικροπαραιτήσεις να θρονιάσουν στην εσωτερική του απουσία. Παρόλα αυτά, υπάρχουν μοντέλα που δικαιολογούν μία αποκλίνουσα συμπεριφορά σε μια δημοκρατική κοινωνία, απλά αυτή τη συμπεριφορά η κοινωνία τη νομιμοποιεί χαρακτηρίζοντάς την περιθωριακή. Η Ντόρα είναι ένα καθαρά αμύητο άτομο στους άγραφους νόμους μιας κοινωνίας, οι οποίοι δε διδάσκονται, αλλά μαθαίνονται. Συναντά την αποδοχή πολλών που θα σπεύσουν να αγκαλιάσουν αυτόν τον αυθορμητισμό και την απροκάλυπτη ανάγκη ελευθερίας και έκφρασης που δείχνει, όταν η Ντόρα όμως θα μείνει έγκυος όλοι αυτοί οι "ακομπλεξάριστοι" και χωρίς ταμπού που πριν την στήριζαν, θα δώσουν τέλος στην ευελιξία των προοδευτικών ιδεών τους, γιατί κάτι τέτοιο θα ανασκευάσει τη δική τους πραγματικότητα, αρχίζοντας πρώτα από την πραγματικότητα των κατά τα άλλα "προοδευτικών" γονιών της...

Εφόσον κάποιος ζει και αποδέχεται μια κοινωνικοποίηση, σπουδάζοντας, καταναλώνοντας και δουλεύοντας (και όχι πάντα μ' αυτή τη μορφή), δε μπορεί να απομονώνει κάποιες μεμονωμένες δικές του εκφράσεις, παρουσιάζοντάς τις σαν ελευθερίες. Μπορεί για παράδειγμα κάποιος να καταπιέζεται φορώντας παπούτσια και να νομίζει πως περπατώντας ξυπόλυτος στο σπίτι του έχει κάνει την κοινωνική του επανάσταση, παρότι πηγαίνει το πρωί στη δουλειά του φορώντας σκαρπίνι. Αυτός ο άνθρωπος για να "πείσει" ότι έχει κάνει μια κοινωνική επανάσταση μέσα σ΄ ένα δυτικό πολιτισμό, πρέπει να εγκαταλείψει τις όσες ανέσεις του παρέχει αυτός ο πολιτισμός και να πάει να ζήσει στην Αφρική, διαφορετικά ή πρέπει να συμβιβαστεί με τις υπαγορεύσεις της κοινωνίας ή να πηγαίνει και στη δουλειά του ξυπόλυτος, ρισκάροντας για το οποιοδήποτε "κόστος" μπορεί να του δημιουργήσει αυτή η ελευθερία έκφρασης...

Το σημείο αντίστασης για πολλούς μπορεί να παραμένει το παρατηρητήριο της υποκειμενικότητας, θα χαρώ όμως πολύ όλους αυτούς τους απελευθερωμένους ηθικά και κοινωνικά, να τους δω να κάνουν έρωτα στο δρόμο ή στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων κι όχι στις κρεβατοκάμαρες των σπιτιών τους...

Η σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου κράτησε την παράσταση σε αδιάπτωτο ενδιαφέρον. Η καθοδήγηση ήταν ισομερής σε αποτέλεσμα ερμηνειών, με ευθυκρισία και ύφος στους ήρωες του έργου, χωρίς να καταργεί την ατομική επίδοση.

Δεξιοτεχνικά μεταμορφώθηκε η Κόρα Καρβούνη σε Ντόρα, κάνοντας εμφανέστατο το μόχθο δουλειάς που απαιτείτο. Η υποκριτική σιγουριά του Φώτη Θωμαΐδη, το μέτρο της Γιώτα Φέστα, η σκηνική ευγλωττία του Λαέρτη Μαλκότση, η ακριβής και σαφής τοποθέτηση του Γιώργου Γλάστρα, όλοι οι ηθοποιοί παρουσίασαν ένα άψογο σύνολο!

Το σκηνικό της Τρικεριώτη έλυσε όλα τα προβλήματα της θεατρικής χρησιμοποίησης του χώρου, έξυπνα και αφαιρετικά. Το 3D Animation του Νίκου Μακρή δόθηκε με έμπνευση και πλήρως εναρμονισμένο με το σκηνικό της παράστασης. Η μουσική του Λαέρτη Μαλκότση είχε ευστοχία.

Είναι ευτύχημα που το θέατρο του Νέου Κόσμου δίνει το βήμα σε νέους συγγραφείς και μας δίνει την ευκαιρία να απολαύσουμε τέτοιες παραστάσεις!