Το TiFF65 επενδύει στο μέλλον του ηχοκινηματογραφικού σχεδιασμού

Στην 65η διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η μουσική επένδυση και ο σχεδιασμός ήχου μιας ταινίας έχουν την τιμητική τους. Όχι μόνον επειδή είναι ολοένα πιο πολύπλοκες, πιο συναρπαστικές και πιο ακροαματικές οι ηχητικές μπάντες των ταινιών που φιλοξενεί, είτε ελληνικές είτε διεθνείς είτε συμπαραγωγές. Ούτε ίσως επειδή θα προβληθούν κάποιες ταινίες εμβληματικές για την μουσική τους.

Το μέγα γεγονός αυτού του μεσούρανου θεσμού είναι, κατά την ταπεινή μου εκτίμηση, η δράση Meet the Future του προγράμματος της Αγοράς του Φεστιβάλ, με θεματικό τίτλο Μουσική σε κίνηση: Η τέχνη του film scoring. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος θα λάβουν χώρα πρωινο-μεσημεριανά διαδοχικά masterclasses, ελεύθερα για το κοινό, με αυστηρή σειρά προτεραιότητας λόγω περιορισμένης χωρητικότητας της προσφάτως ανακαινισμένης αίθουσας Παύλος Ζάννας. Συμμετέχουν σε αυτά παγκοσμίου φήμης ονόματα, εξωχώρια, ομογενή και εγχώρια.

Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

Κυριακή 3 Νοεμβρίου, 10:30-12:00, ο Coti K. και το άλλο του εγώ, The Man From Managra, εξηγεί πώς να Μην σκέφτεσαι σαν συνθέτης.

Δευτέρα 4 Νοεμβρίου, 11:00-12:30, ο μέγας Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ απαντά στο αυτονόητο ερώτημα ποιος είναι Ο ρόλος της κινηματογραφικής μουσικής. Αμέσως μετά [13:00-14:30] ο δικός μας άνθρωπος Νίκος Κυπουργός ψιθυρίζει Σκέψεις για τη μουσική στον κινηματογράφο.

Τρίτη 5 Νοεμβρίου, 11:00-12:30, ο θεσσαλονικιός ομογενής Κώστας Χριστίδης [Kostas Christides] εξηγεί πώς είναι να ζεις Συνθέτοντας μια ζωή ανάμεσα στο Χόλιγουντ και την Ελλάδα. Στο καπάκι [13:00-14:30] το δίδυμο της [χωρίς τόνο] πολιτικης κουζίνας Ευανθία Ρεμπούτσικα & Τάσος Μπουλμέτης ανταλλάσσουν ματιές και θέσεις μεταξύ τους, όπως O ήχος του σκηνοθέτη και το βλέμμα της μουσικού.

Τέλος, Τετάρτη, 6 Νοεμβρίου, 11:00-12:30, η διάσημη μοντέζ μουσικής Σουζάνα Πέριτς περιγράφει γλαφυρά Το ταξίδι της μουσικής σε μια κινηματογραφική ταινία.

Θέλω να πιστεύω ότι η συμμετοχή του κοινού θα είναι αθρόα, όχι μόνον όσον αφορά τους φοιτητές του Τμήματος Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, αλλά και από τους απλούς σινεφίλ και φίλους των καλών σάουντρακ. Ευελπιστώ δε, να είναι τόσο μαζική η συμμετοχή και το ενδιαφέρον του κόσμου μεγάλο ώστε να «κατέβουν» τα masterclasses στο πλήρως αναβαθμισμένο Ολύμπιον, λόγω μεγάλης προσέλευσης.

Έτερο ενδιαφέρον νέο είναι ότι η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης [ΚΟΘ] για πρώτη φορά θεσπίζει το δικό της φεστιβαλικό βραβείο, αναλαμβάνοντας την πλήρη ηχογράφηση της συμφωνικής μουσικής για τη βραβευμένη ταινία. Υποψήφιοι είναι οι νέοι δημιουργοί που συμμετέχουν στο φετινό Meet the Future και το βραβείο αφορά την επόμενη κινηματογραφική δουλειά τους. Από την επόμενη διοργάνωση όμως, το 2025, το βραβείο θα απονέμεται σε ταινία που συμμετέχει στο τμήμα Works in Progress της Αγοράς του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Η επιτροπή που θα κρίνει τον νικητή απαρτίζεται από τον Σίμο Παπάνα [διευθυντή της ΚΟΘ], τον Αντώνη Σουσάμογλου [εξάρχοντα βιολιστή της ΚΟΘ] και τον διευθυντή ορχήστρας Μίλτο Λογιάδη.

Και ήρθε η στιγμή να εξηγήσω τι εννοώ στην εισαγωγή, με το ολοένα πιο πολύπλοκες, πιο συναρπαστικές και πιο ακροαματικές οι ηχητικές μπάντες των ταινιών που φιλοξενεί. Καταρχάς με εκπλήσσουν οι ελληνικές συμμετοχές για την ποιότητα και την ευρηματικότητα με την οποία συνδυάζουν σύγχρονη πρωτότυπη μουσική επένδυση και τραγούδια του παρελθόντος τα οποία κουμπώνουν τελετουργικά στο σώμα της ταινίας. Τραγούδια που συμπληρώνουν ή ενισχύουν με το νόημα και το μήνυμά τους, τη θεματική και την πλοκή. Αναδιφώντας στις λεπτομέρειες για το ποιόν αυτών των μουσικών προβλέπω ότι μας περιμένουν υπέροχες μουσικές διαπλοκές.

Στην Αρκάντια του Γιώργου Ζώη, εκτός από την μουσική του Petar Dundakov ακούγονται η Κανελλίδου [Άσε με να φύγω, Είσαι παντού και πουθενά] και ο Παυλίδης [Ο βασιλιάς της σκόνης]. Όμως τον πλέον σημαίνοντα ρόλο παίζει ένα ηπειρώτικο πολυφωνικό άσμα [Μόλις κοιμηθεί το κύμα] που προσαρμόστηκε και άδεται τελετουργικά. Ο Γιάννης Βεσλεμές που Αγαπούσε τα λουλούδια περισσότερο, συνδυάζει το δικό του μουσικό σύμπαν με Ντέμη Ρούσσο [I dig you] και Σταύρο Λογαρίδη [Σνιφ σνιφ]. Ο δε Δημήτρης Νάκος διαθέτει τον ένα και μοναδικό Κωνσταντή Πιστιόλη να κεντάει και να μας κερνάει εξαίσιες μουσικές με τη γκάιντα του ενόσω οι πρωταγωνιστές τεμαχίζουν Κρέας.

Έχω κάτι να πω, λέει αυτοαναφορικός Στράτος Τζίτζης. Το φιλοσοφεί, το ριμάρει και το γλεντάει με TurboFlow3000 & Sci-Fi River, Γιάννη Αγγελάκα, Παιδί Τραύμα, Fundracar, Ταφ Λάθος, Sissi Rada, Λεπύρ κ.ά.π. Οι δολοφόνοιγουντ [Killerwood] του επίσης αυτοσαρκαζόμενου Χρήστου Μασσαλά συναρμόζουν τη δική του μουσική με μελοποιημένο Σολωμό [άδει ο Θεόδωρος Σπάθης], Ραχμάνινοφ και Σκαρλάτι, ελλείψει Gabriel Yared. Η «εξωτική» Ριβιέρα του Ορφέα Περετζή δανείζεται ιδανικά Γεωργακοπούλου & Περπινιάδη [Αργοσβήνεις μόνη], Larry Gus, Kronos Quartet [αλά Φίλιπ Γκλας], Oregon κ.ά. ενώ ριμάρει η αγαπημένη του Νίκη Αναστασία Αυγουστίνου, την οποία είχαμε θαυμάσει στην Δράμα στην αυτόφωτη και αυτόφωνη Mira.

Στο ταραντίνειο CAFE 404 ο Αλέξανδρος Τσιλιφώνης δεν αρκείται στην επένδυση του Stefano Fasce αλλά επιστρατεύει τον πατέρα Ανδρέα [με τη φωνή του Χρήστου Δάντη] και αφήνει τον πληθωρικό Ζερόμ Καλούτα να μουρμουράει Μαλάικα νακουπέντε Μαλάικα [Boney M, υποθέτω]. Ο δε Κωστής Χαραμουντάνης στο παρά-θεριστικό Κιούκα - Πριν το τέλος του καλοκαιριού δεν βάζει μόνον δικές του μουσικές αλλά τερματίζει και τις επιλογές του: από Τσαϊκόφσκι, Τζεσουάλντο και Λεονκαβάλο μέχρι Sylva Grissi [Το καλοκαίρι] και Τώνη Μαρούδα με Τρίο Μπελκάντο [Και η βάρκα γύρισε μόνη].

Στο διεθνές πρόγραμμα του φεστιβάλ η μουσική πρωταγωνιστεί καταρχάς στην ταινία έναρξης [Μαρία, βιογραφία με τη θεία φωνή της Κάλλας, αλά Πάμπλο Λαραΐν] και επί τέλους στην ταινία λήξης [The End, εσχατολογικό μιούζικαλ του Τζόσουα Οπενχάιμερ]. Στα ενδιάμεσα έχουμε Αλέξανδρο Ντεπλά [Το πιο πολύτιμο φορτίο], Coti K. [Κολυμπώντας για το σπίτι], Ντορίτ Κράισλερ [βλέπε Jesper Just], Peter Whitehead [Ένα όνειρο πιο μεγάλο απ’ τη νύχτα], Evgueni & Sacha Galperine [Όταν έρθει το φθινόπωρο], Τότι Γκούντνασον [Η τέχνη της χαράς], τον αχαλίνωτα καλωδιωμένο ιντάστριαλ Τεστούο [Chu Ishikawa] και τον Sune Rose Wagner να μας προτρέπει εμφατικά Σκοτώστε τον τζόκεϊ. Πάλι καλά γιατί σε 80ς εποχές λονδρέζικου πανικού, οι Smiths τον κρέμασαν τον ευλογημένο.

Τίτλοι ταινιών του TiFF65