Zeros: οι καλύτερες φεστιβαλικές ταινίες μου
Φέτο το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έκλεισε τα 50. Κάθισα λοιπόν και μέτρησα τα δέκα τελευταία χρόνια της ζωής του, από το 41ο ως και το τρέξαν 50ο. Δέκα ζερό χρόνια Φεστιβάλ Κινηματογράφου σε 60 τίτλους. Τα υπόλοιπα είναι σιωπή. Enjoy the silence.
30. Το γάλα της θλίψης [La teta asustada / Milk of sorrow, Ισπανία/ Περού 2009, 94'] της Claudia Llosa
... ασθένεια σχεδόν εκ γενετής. Η Φάουστα κουβαλάει μνήμες σκοτεινής περιόδου βίας και τρόμου. Η μαμά της λυτρώθηκε και της πρέπει κηδεία-επιστροφή στο χωριό. Οι συγγενείς παντρεύονται κι αυτή ξενοδουλεύει. Ο επίμονος κηπουρός είναι σοφός...
29. Σούζού, ο ποταμός του έρωτα [Suzhou he / Suzhou river, Κίνα/ Γερμανία 2000, 83'] του Lu Ye
Μια έξοχη κινηματογραφική μελέτη που διαλογίζεται πάνω στη μνήμη και την απώλεια, την εμμονή και την έκπτωση των ερωτικών αισθημάτων και αισθήσεων. "Αν ο Χίτσκοκ ξαναγύριζε σήμερα το Δεσμώτη του Ιλίγγου στις υποβαθμισμένες συνοικίες της Σαγκάης"...
28. AFR [Δανία 2007, 84'] του Morten Hartz Kaplers
AFR είναι τα αρχικά του Anders Fogh Rasmussen, του συντηρητικού προέδρου της Δανίας που δολοφονείται σε ένα τρομοκρατικό κτύπημα εναντίον του, στον κολοφώνα της πολιτικής του δράσης. Μας φέρνει στο μυαλό νεκρούς Κένεντι, νεκρούς Γκάντι, νεκρούς Μπακογιάννηδες, νεκρούς Ούλοφ Πάλμε κ.ο.κ...
27. Φίδι του Ιούνη [Rokugatsu no hebi, Ιαπωνία 2002, 77'] του Shinya Tsukamoto
Η ηδονοβλεψία στην τέχνη και η βία των πόλεων στα υγρά βρόμικα όνειρα... Η βροχή παίζει επίσης έναν απόλυτα οργανικό διπλό ρόλο. Εγείρει, υποδαυλίζει, υποτροπιάζει και παράλληλα - σε δεύτερο χρόνο - ξεπλένει, συμπαρασύρει κι απομακρύνει όλα τα κατάλοιπα της καταλυτικής της δράσης...
26. Το νόημα της ζωής [Naesland / Niceland, Δανία/ Ισλανδία/ Γερμανία/ ΗΒ 2003, 87'] του Fridrik Thor Fridriksson
Μούγκισον ο τρελός μουσικός. Φρίντρικσον ο παλαβός δημιουργός. Τον ρώτησαν αν οι ηθοποιοί του είναι άτομα με διανοητικά προβλήματα κι απάντησε πως "όλοι οι ηθοποιοί έχουν διανοητικά προβλήματα"...
25. Ο επισκέπτης / Ξενιστής [Gwoemul / The Host, Ν. Κορέα 2006, 119'] του Bong Joon-ho
Πρόκειται για μια ταινία τρόμου μ' ένα τέρας που γιγαντώνεται στα νερά του ποταμού Han, στον οποίο πετιούνται απερίσκεπτα διάφορα χημικά απόβλητα. Εκτός από το θέμα της οικολογικής μετάλλαξης του πλανήτη τίθεται και ζήτημα παρέμβασης και αποπροσανατολισμού...
24. Η εποχή του θερισμού [Vremya zhatvy, Ρωσία 2004, 67'] της Marina Razbezhkina
... βγαλμένη από αληθινή ιστορία που άκουσε η σκηνοθέτις από μια γιαγιά [την ηρωίδα της] στο νοσοκομείο. Δε διαθέτει ψηφιακά εφέ όπως ο Φόρεστ Γκαμπ: τον σύζυγο υποδύεται [τρόπος του λέγειν] ένας κατ' επάγγελμα ράφτης χωρίς πόδια...
23. Άσε το κακό να μπει [Lat Den Ratte Komma In, Σουηδία 2008, 114'] του Tomas Alfredson
Άσε το καλό να μπει; Τον καλό [φίλο] ή την καλή [επιρροή] να μπει; Εμείς είμαστε πιο απόλυτοι, όπως όταν το "not guilty" το αποδίδουμε "αθώος" με σιγουριά και βεβαιότητα, χωρίς δεύτερες σκέψεις και χωρίς περιθώρια αναθεώρησης. Αυτό το "αθώος" μοιάζει τελεσίδικο αλλά και τόσο μονομερές, σχεδόν ανέφικτο και ά-δικο...
22. Μνήμες εγκλημάτων [San-lin-eui chu-eok, Κορέα 2003, 127'] του Bong Joon-ho
Η πρώτη μας γνωριμία με τον κύριο... Μαύρη παρωδία με κέφι και δύναμη, με γεύση γλυκιά και πικρή. Το καλό φιλμ στη δεύτερη θέαση φαίνεται καλύτερο. Και μάλιστα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα...
21. Φουσκωτή κούκλα [Kuki ningyo / Air doll, Ιαπωνία 2009, 116'] του Hirokazu Kore-Eda
Οικιακή ερωτική κούκλα ζωντανεύει. Έχει καρδιά πιο ζωντανή από τους ξεφούσκωτους ανθρώπους. Ζει την αγωνία μιας ρεπλίκας και τα όνειρα ενός όντος. Φουσκώνει ξεφουσκώνει ο κλέφτης είναι μέσα της...
20. Ναυαγός στο φεγγάρι [Kim ssi pyo ryu gi / Castaway on the Moon, Κορέα 2009, 116'] του Hey-jun Lee
Η χρεοκοπία τον οδηγεί στη γέφυρα. Ξεβράζεται στο "ανύπαρκτο" νησί στην υγρή καρδιά της πόλης. Το σημαδεμένο μέτωπο την καθηλώνει στο δωμάτιό της να φωτογραφίζει το φεγγάρι...
19. Ουίσκι [Whisky, Ουρουγουάη 2003, 94'] των Pablo Stoll & Juan Pablo Rabella
Μια απλή ιστορία όπου δε χρειάζεται να τα λέμε όλα με τ' όνομά τους. Μια καθημερινή τρέλα που ανοίγει παράθυρα στο υπονομευτικό αστείο, στο σατιρικό σχόλιο, στο ανατρεπτικό πνευματώδες όσο και απλοϊκό μπλακ χιούμορ...
18. Ολομόναχοι μαζί [Bin jip / 3 Iron, Κορέα 2004, 95'] του Kim Ki-duk
Κλασικό αριστούργημα. Μετά το "Στοιχείο του εγκλήματος" υποδεχτείτε το στοιχειό του έρωτα με βασικό μουσικό θέμα ένα αράβικο κομμάτι, το οποίο προβλέπω πως θα γίνει σήμα κατατεθέν...
Και πάλι ενθουσιάστηκα και ξαφνιάστηκα και φτιάχτηκα και καταχάρηκα και προσκύνησα το μεγαλείο και τον θρίαμβο της αγάπης. Ο τέλειος κύκλος μοιάζει με φωτοστέφανο...
17. Μετάλλιο τιμής [Medalia de onoare / Medal of honor, Ρουμανία 2009, 105'] του Calin Netzer Η Ρουμανία τιμά έναν ήρωα με παντούφλες του 2ου παγκοσμίου. Η τιμή επιστρέφει στον συνονόματο. Επιστρέφει όμως κι ο γιος. Επιστρέφουν και οι πολιτικές τύψεις. Η τιμή τιμή δεν έχει αλλά ένα μετάλλιο μπορεί να την αποκαταστήσει...
16. Το Βιολί [El violin, Μεξικό 2005, 98'] του Francisco Vargas
Τα λαϊκά δράματα, οι άνθρωποι του μόχθου, οι καταπιεστές και οι επαναστάσεις ήταν πάντοτε δημοφιλή θέματα των απανταχού κινηματογραφιστών γιατί συγκινούν το ευρύ κοινό, αλλά και γιατί απαιτούν ιδιαίτερη μαεστρία στο χειρισμό ενός αρκετά μεγάλου πλήθους κομπάρσων...
15. Θεού θέλοντος [Om Gud vill, Σουηδία 2006, 85'] των Amir Chamdin & Erik Eger
Ένας άντρας μια γυναίκα, τριάντα χρόνια πριν. Δυο μετανάστες, δυο θεοί, δυο κόσμοι μέσα σ' έναν τρίτο, υγρό και θερμό. Αυτή Χριστό κι αυτός Αλλάχ. Χαλαρά. Σεμνά και ταπεινά...
14. Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας... και άνοιξη [Bom yeoreum, gaeul, gyeowool, geurico bom, Κορέα/ Γερμανία 2003, 99'] του Kim Ki-duk
... με τις ημι-αυτοβιογραφικές πινελιές και το σκηνοθέτη να κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο, αποτελεί τη μεγάλη έξοδό του στον κόσμο και ένα γενναιόδωρο άνοιγμα προς το ευρύ κοινό. Οι Νέοι Ορίζοντες τον υποδέχονται ξανά καθώς και αρκετά μεγάλα φεστιβάλ της Ευρώπης...
13. Η τελευταία ζωή στο σύμπαν [Last life in the Universe, Ταϊλάνδη/ Ιαπωνία 2003, 122'] του Pen-ek Ratanaruang
Ο πράκτορας "κλείνει κατά λάθος δυο γκρουπ την ίδια μέρα: ένα θρησκευτικό κι ένα σεξουαλικώς ενδιαφερομένων... Το πρόγραμμα γίνεται μαντάρα και στο τέλος οι σεξουάλες σταυρώνονται και οι θρησκομανείς απαυτώνονται...
12. Ζάχαρη [Sugar, Ιρλανδία/ ΗΠ 2005, 80'] των Reynold Reynolds & Patrick Jolley
Σινεφίλ και καλτ. Ο καθείς έρχεται κάποτε αντιμέτωπος με τον εαυτό του. Η πλοκή εξελίσσεται σε δύο χρόνους σπασμένους σε κέρματα: από το τέλος προς τη μέση κι απ' την αρχή μέχρι τη μέση. Καλοχωνεμένες αναφορές στο "π", στο Memento, στον πρώιμο Κρόνενμπεργκ, στο Eraserhead...
11. California Dreamin' (endless) [Ρουμανία 2007, 155'] του Cristian Nemescu
Μονομαχία Ρασβάν Βασιλέσκου / Αρμάν Ασαντέ: 3-3 κι άπαιχτοι. Η παραβολική του μέθοδος και οι συμβολισμοί θυμίζουν Κουστούριτσα. Διπλωματία σημαίνει να τους διπλώσω και να τους βάλω να σκοτωθούν μεταξύ τους. Διαίρει και βασίλευε. Ο παππούς συνεργάστηκε με τους ναζί και τον λιντσάρανε. Ο εγγονός περίμενε τους αμερικάνους 60και χρόνια...
10. Τίποτα το προσωπικό [Nothing personal, Ολλανδία/ Ιρλανδία 2009, 85'] της Urszula Antoniak
Αυτή νέα, περιπλανώμενη και ασυμβίβαστη. Αυτός θυμόσοφος και είρων στη μέση του ιρλανδικού πουθενά. Μεταξύ τους όχι οικειότητες, μόνο εργασία με αντάλλαγμα το ψαροφάι. Καμιά προσωπική ερώτηση...
09. Μαγικό μάτι [Syri magjik / Magic eye, Αλβανία/ Γερμανία 2005, 93'] του Kujtim Cashku
Η εσκεμμένη αισθητική ρεπορτάζ ρευστοποιεί εικόνες του ερασιτέχνη κινηματογραφιστή με αγαπημένα πρόσωπα. Το γεγονός δεν αποκρύπτεται αλλά και δεν ξεπουλιέται, δεν εξαργυρώνεται ούτε και δημοσιοποιείται. Η τηλεόραση και η ενημέρωση δε δίνουν δεκάρα για την αλήθεια. Η αλήθεια έχει εκλείψει ως συλλογή ή συλλογική αξία. Η ατομική αλήθεια κείτεται γυμνή και δε φοβάται μήτε το θάνατο...
08. Η περιοδεία [Turneja, Σερβία/ Βοσνία/ Κροατία/ Σλοβενία 2008, 108'] του Goran Markovic
Το μουσικό θέμα δουλεύει με διπλό καρμπιρατέρ σε πολλά ταυτόχρονα ταμπλό βιβάν. "Ο θίασος" και το "Σπίτι των τρελών" του Κοντσαλόφσκι. Ο θίασος και η περιοδεία του μια μικρογραφία της Γιουγκοσλαβίας του χθες. Ο πόλεμος όπου όλοι οι εχθροί μοιάζουν απαράλλαχτα είναι το σήμερα του 1993... Θέατρο του παραλόγου και του πολέμου...
07. Μείνε μαζί μου [Be with me, Σιγκαπούρη 2005, 93'] του Eric Khoo
Οι σιωπές και το πιανιστικό θεματάκι απογειώνουν τα πάντα. Is there truly love there, my love? Yes, if your warm heart is here! Η πραγματική επικοινωνία ψάχνει να βρει διόδους στις μυρωδιές και τις γεύσεις. Οι φυσιολογικοί, που έχουν σώες όλες τις αισθήσεις, χρησιμοποιούν μόνο τα sms...
06. Όαση [O-ah-si-su, Νότια Κορέα, 2001] του Lee Chang-dong
... μια ανέλπιστη ερωτική όαση σ' έναν κόσμο πεζό, μονόχνοτο και ομοιόμορφα προβληματικό... "Η Όαση μιλάει για σύνορα. Τα όρια ανάμεσα σε μας και τους άλλους, σε μας και σ' αυτούς που μισούμε, ανάμεσα στους φυσιολογικούς και στα άτομα με ειδικές ανάγκες. Ή ανάμεσα στη φαντασίωση που λέμε αγάπη και στην πραγματικότητα της καθημερινής ζωής...
05. Ταρίχευση [Taxidermia, Ουγγαρία, 91'] του Gyorgy Palfi
Αν ήταν έτσι θα έμενε στο "ένδοξο" παρελθόν και δε θα τολμούσε να αναμετρηθεί με τη σημερινή ζοφερή παρακμή. Τουναντίον επιδιώκει τη σύγκρουση με τη βολεψιακή μας παχύσαρκη συνείδηση, επιδιώκει την πρόσκρουση στην Ιστορία, αμφισβητεί τη μονόπλευρη εκδοχή της, την υπονομεύει συστηματικά κι εντέλει την ακυρώνει...
04. Τα υπόλοιπα είναι σιωπή [Restul e tacere / The rest is silence, Ρουμανία 2007, 140'] του Nae Caranfil
Η ιστορία και η πρώτη κινηματογραφική ταινία στη Ρουμανία, μέσα από τον υπερρεαλιστικό φακό του Καραμφίλ. Με αυτοσαρκαστικό χιούμορ, με χλεύη και αυτογνωσία. Η επανάσταση κι ο πόλεμος δε φτιάχνουν ήρωες, φτιάχνουν εθνικιστές μίσος και μισαλλοδοξία...
03. Το νησί [Seom, Νότια Κορέα 2000, 90'] του Kim Ki-duk
Ο κύκλος με την σχεδία... όπου τα όρια οδυνηρής πραγματικότητας και νοσηρής φαντασίωσης είναι διαπερατά και αξεδιάλυτα. Ο έρωτας συνδέεται άμεσα με την οργή και τον πόνο. Ωμή πρωτόλεια αθωότητα ανακατεμένη με αγωνία και θυμό, ηδονιστική βία και σαδιστική ομορφιά, περιβάλλονται από ένα οικοσύστημα εκπληκτικής δύναμης και σπάνιου κάλλους...
02. Οι αρμονίες του Βερκμάιστερ [Werckmeister harmoniak, Ουγγαρία/ Ιταλία/ Γερμανία/ Γαλλία 2000, 145'] του Bela Tarr
... έφερε για άλλη μια τελευταία φορά αντιμέτωπο τον άνθρωπο με τη φύση του... Οι φανατικοί θαυμαστές του σκηνοθέτη (ο Τζάρμους, ο Γκας Βαν Ζαντ κ.α.) φοβήθηκαν μην την πατήσει όπως ο Αγγελόπουλος ή ο Ζανούσι. Ο ούγγρος ποιητής δεν ενέδωσε και δε συμβιβάστηκε, αλλά είχε στο μυαλό του ένα καλλιεργημένο κοινό...
01. Λόξιγκας [Hukkle, Ουγγαρία 2002, 78'] του Gyorgy Palfi
Έκανε μια ταινία-ύμνο στις λεπτομέρειες, στις μικρές ηδονοβλεπτικές χαρές, στις διαφορές και στα ασήμαντα, που σημαίνουν τα πάντα. Μια ταινία χωρίς καμιά ανθρώπινη λαλιά, παρά μόνο τα τραγουδιστικά τσιτάτα του τέλους...
Οι υπόλοιπες τριάντα της 60άδας
60. Από τάφο σε τάφο [Odgrobadogroba, Σλοβενία 2005, 103'] του Jan Cvitkovic
59. Μικροί θεοί [Small Gods, Βέλγιο 2007, 86'] του Dimitri Karakatsanis
58. Συνέντευξη [Interview, Ολλανδία 2003, 89'] του Theo van Gogh
57. Ερωτική αναπαράσταση [Reconstruction, Δανία 2003, 89'] του Christoffer Boe
56. Tristram Shandy: A Cock and Bull Story [ΗΒ 2005, 94'] του Michael Winterbottom
55. Το κυνήγι της πάπιας [Temporada de patos, Μεξικό 2004, 90'] του Fernando Eimbcke
54. Μαύρη βούρτσα [Fekete Kefe, Ουγγαρία 2005, 80'] του Roland Vranik
53. Βόρεια [Nord / North, Norway 2009, 78'] του Rune Denstad Langlo
52. Ο κούκος [Kukushka, Ρωσία 2002, 99'] του Aleksandr Rogozhkin
51. Μητέρα [Madeo / Mother, Νότια Κορέα 2009, 129'] του Bong Joon-ho
50. Πίσσα [Zift, Βουλγαρία 2008, 92'] του Javor Gardev
49. Ο Ασφαλιστής [Der Lebensversicherer, Γερμανία 2006, 97'] του Bulent Akinci
48. Μικρά ψέματα, μεγάλες απιστίες [Halbe treppe / Grill point, Γερμανία 2002, 111'] του Andreas Dresen
47. Το τελευταίο καλοκαίρι της Μπογίτα [El ultimo verano de La Boyita / The last summer of La Boyita, Αργεντινή/ Ισπανία/ Γαλλία 2009, 93'] της Julia Solomonoff
46. Από ψηλά [Otryv / Soar, Ρωσία 2007, 85'] του Alexander Mindadze
45. Ο βάλτος με τα τέρατα [Baixio das Bestas / Bog of beasts, Βραζιλία 2006, 82'] του Claudio Assis
44. Ο δάσκαλος του χωριού [Venkovsky ucitel, Τσεχία/ Γερμανία/ Γαλλία 2008, 120'] του Bohdan Slama
43. Μπορεί να διαπεράσει το δέρμα [an door huid heen / Can go through skin, Ολλανδία 2009, 97'] της Esther Rots
42. Αδερφές [Syostry / Sisters, Ρωσία 2001, 83'] του Sergei Bodrov Jr.
41. Η μαντόνα των δολοφόνων [La virgen de los sicarios, Ισπανία/ Γαλλία/ Κολομβία 2000, 101'] του Barbet Sroeder
40. Το τελευταίο τρένο [Posledniy poezd / The Last Train, Γερμανία/ Ρωσία 2003, 82'] του Alexey German jr.
39. Κανείς δεν ξέρει [Dare mo shiranai, Ιαπωνία 2004, 141'] του Hirokazu Kore-eda
38. Ενδοχώρα [Gabbla, Αλγερία 2008, 140'] του Tariq Teguia
37. Κι ύστερα έρχονται οι τουρίστες [Am Ende Kommen Touristen / And along come tourists, Γερμανία 2007, 85'] του Robert Thalheim
36. Σιδερένιο νησί [Jazireh ahani / Iron Island, Ιράν 2005, 90'] του Mohammad Rasoulof
35. Σιωπηλό φως [Stellet Licht / Lus silenciosa, Μεξικό 2007, 142'] του Carlos Reygadas
34. Τρέλα [Sileni, Τσεχία 2005, 118'] του Jan Svankmajer
33. Ο χορδιστής [Nastrojshchik, Ρωσία/ Ουκρανία 2004, 154'] της Kira Muratova
32. Αβίδα [Avida, Γαλλία 2006, 83'] των Benoit Delepine & Gustave Kervern
31. Το Νησί [Ostrov, Ρωσία/ Γερμανία 2006, 112'] του Pavel Lungin
θα υπάρξει και τρίτο μέρος... σινεπισκόπησης
