50ο ΦΚΘ: τα καλύτερά μου εικόνια
Φίφτι φίφτι. 50/50. Μετά από 44 μεγάλου και 32 μικρού μήκους, λέω πως πάντα κάτι καλό μπορείς να δεις σ' ένα φεστιβάλ. Οι μεταφράσεις ήταν λειψές και φτωχές σε αρκετές ταινίες. Σα να κάνανε αγγαρεία τα παιδιά της νέας εταιρίας που ανέλαβε του υπότιτλους. Σα να πήραν τη δουλειά κοψοχρονιά. Κι όμως το έργο τους ήταν πολύ πιο εύκολο και ελαφρύτερο από άλλες χρονιές.
Παρακάτω ακολουθεί μια ανασκόπηση με την εξής κωδικοποίηση. Υ=υπόθεση. Α=άποψή μου. Σε [] το τμήμα του 50ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στο οποίο υπάγεται η ταινία.
Παράδειγμα: ταινία γρίφος [space oddity]
Υ: Ρομπότ συνωμοτεί υπέρ του ανθρώπου. Ο άνθρωπος βρίσκει τον εαυτό του.
Α: Ύμνος στη μοναξιά, στην αυτοματοποίηση των αισθήσεων, στην "Οδύσσεια του διαστήματος". Επιστροφή στη γήινη οικειότητα. Διεκδίκηση χώρου. Ο Sam Rockwell μοναδικός και πολλαπλός. Το ίδιο κι ο Clint Mansell στο σάουντρακ.
Τίποτα το προσωπικό, της Urszula Antoniak [Focus: Post Romance]
Υ: Αυτή νέα, περιπλανώμενη και ασυμβίβαστη. Αυτός θυμόσοφος και είρων στη μέση του ιρλανδικού πουθενά. Μεταξύ τους όχι οικειότητες, μόνο εργασία με αντάλλαγμα το ψαροφάι. Καμιά προσωπική ερώτηση. Ο χαμένος τραγουδά.
Α: Ένα αριστούργημα. Δυο ανατριχιαστικές ερμηνείες. Η μουσική του Ethan Rose. Απόλυτη λιτή οικονομία. Υπονοεί και υπονομεύει ακόμη και την αλλαγή ρόλων. Σινεμά με διαίσθηση και πάθος.
Φουσκωτή κούκλα, του Hirokazu Kore-Eda [Focus: Post Romance]
Υ: Οικιακή ερωτική κούκλα ζωντανεύει. Έχει καρδιά πιο ζωντανή από τους ξεφούσκωτους ανθρώπους. Ζει την αγωνία μιας ρεπλίκας και τα όνειρα ενός όντος. Φουσκώνει ξεφουσκώνει ο κλέφτης είναι μέσα της. Ένα κουκλάκι γεννιέται.
Α: Αριστούργημα αριστουργημάτων. Χιούμορ μαύρο και δολοφόνο. Κόμικ. Τα σκουπίδια διαχωρίζονται σε εύφλεκτα και άφλεκτα. Η θλίψη είναι η ίδια; "Κανείς δεν ξέρει". Με ξεφούσκωσε, με άδειασε σα μπαλόνι.
Ναυαγός στο φεγγάρι, του Hey-jun Lee [Focus: Post Romance]
Υ: Η χρεοκοπία τον οδηγεί στη γέφυρα. Ξεβράζεται στο "ανύπαρκτο" νησί στην υγρή καρδιά της πόλης. Το σημαδεμένο μέτωπο την καθηλώνει στο δωμάτιό της να φωτογραφίζει το φεγγάρι. Τον βλέπει με τον τηλεφακό σαν ουρανοκατέβατο. Η επικοινωνία επιστρέφει στα βασικά. Γραφή στην άμμο και μπουκάλι-μήνυμα.
Α: Αναφορά "Και οι θεοί τρελάθηκαν" και στον "Αυτόπτη μάρτυρα" του Χίτσκοκ. Αναφορά στον Ταρζάν και στον Μουλάτου Αστάτκε [μουσική Hong-jip Kim]. Χιούμορ, μήνυμα, ευρήματα, ανατροπές, δράση, ροβινσώνες και κροίσοι. Η κρίση του σύγχρονου χαοτικού τρόπου ζωής και η ώρα της κρίσεως. Ναυαγήστε την.
Μετάλλιο τιμής, του Calin Peter Netzer [Διεθνές Διαγωνιστικό]
Υ: Η Ρουμανία τιμά έναν ήρωα με παντούφλες του 2ου παγκοσμίου. Η τιμή επιστρέφει στον συνονόματο. Επιστρέφει όμως κι ο γιος. Επιστρέφουν και οι πολιτικές τύψεις. Η τιμή τιμή δεν έχει αλλά ένα μετάλλιο μπορεί να την αποκαταστήσει.
Α: Ο νέος ευρωπαϊκός κινηματογράφος σε μεγάλα κέφια. Λεπτές αποχρώσεις, χάρτης της χώρας και ερμηνείες [Victor Rebengiuc, Camelia Zorlescu]. Φοβερό θέμα μουσικό, παιχνιδιάρικο, περιπαιχτικό και σκανταλιάρικο συνάμα.
Θα 'ρθει η μέρα, της Susanne Schneider [Διεθνές Διαγωνιστικό]
Υ: Έσσεται ήμαρ... όπου όλα αποκαλύπτονται. Η διπλή ζωή της Ζουντίθ / Γιούτα [Iris Berben], το ένοχο παρελθόν, το αβέβαιο μέλλον του φυγά. Στα νιάτα της εξτρεμίστρια, τώρα οινοπαραγωγός και αγωνίστρια. Αμαρτίες γονέων...
Α: Το διπλό θέμα των Biber Gullatz / Andreas Schafer. Τα υπέροχα φυσικά ντεκόρ. Το παιχνίδι του μοντάζ αναμνήσεων από "αρχειακό" υλικό. Η σύγκρουση του εφησυχασμένου οικογενειακού περίγυρου με αυτόν του αποστερημένου παιδιού [Katharina Schutter].
Μητέρα, του Joon-ho Bong [ID 09]
Υ: Η μάνα κάνει το παν για το παιδί της ή μήπως χρειάζεται λιγότερη προσπάθεια και φροντίδα; Οι "μνήμες εγκλημάτων" μπορούν να σβηστούν με ένα τσιμπηματάκι βελονισμού; Το επιδεικτικό έγκλημα μιας έφηβης, το φαίνεσθαι και το είναι μιας μικροκοινωνίας που κρύβεται πίσω απ' το δάκτυλό της.
Α: Πόσα μπορεί να δικιολογήσει η ατομική μας ηθική; Ο "ξενιστής" παραμονεύει. Κι ο μουζικάντης επίσης [Beyong-woo Lee]. Οι ανατροπές ακολουθούν γεωμετρική πρόοδο. Ο Μπονγκ δεν παίζεται.
Το γάλα της θλίψης, της Claudia Llosa [Εκτός Συναγωνισμού]
Υ: Ο τίτλος της ταινίας, ασθένεια σχεδόν εκ γενετής. Η Φάουστα κουβαλάει μνήμες σκοτεινής περιόδου βίας και τρόμου. Η μαμά της λυτρώθηκε και της πρέπει κηδεία-επιστροφή στο χωριό. Οι συγγενείς παντρεύονται κι αυτή ξενοδουλεύει. Ο επίμονος κηπουρός είναι σοφός.
Α: Με δύναμη από το Περού, αλλά με πρώτη ταχύτητα. Επιτρέπεται και η νεκρά. Η πατάτα ανθίζει σπάνια αλλά άμα ανθίσει... Τα φωνητικά μουρμουράσματα και οι συνθέσεις της Selma Mutal είναι η ψυχή των ιθαγενών.
Το τελευταίο καλοκαίρι της Μπογίτα, της Julia Solomonoff [Διεθνές Διαγωνιστικό]
Υ: Κορίτσι κοριτσάκι στο ράντσο του μπαμπά. Αγόρι αγοράκι που βρέχει χαμηλά. Η Μπογίτα είναι τροχόσπιτο. Τα δυο παιδιά ανακαλύπτουν τον κόσμο των μεγάλων και τη διαφορετικότητά τους.
Α: Χούλια μούλια μαρμαγκούλια. Θέλει το χρόνο του αλλά είναι θεσπέσιο. Μπράβο στην Ιουλία που ξέφυγε από μια στείρα ερωτική σχέση και ανέδειξε τον ανθρώπινο παράγοντα και την ιδιαιτερότητα. Οι "αδερφές" [Hermanas / Sisters] έπιασαν τόπο τώρα.
Μπορεί να διαπεράσει το δέρμα, της Esther Rots [ID 09]
Υ: Η Μαρίκε [Rifka Lodeizen], θύμα κακοποίησης, αποφασίζει να ζήσει σαν ερημίτισσα. Η επανένταξή της θα είναι βασανιστική. Τίποτε δεν κερδίζεται εύκολα και τίποτε δε σβήνει αυτόματα.
Α: Σπουδαία ταινία, έντονη ψυχοπαθολογία, πολύ διεισδυτική ματιά και προχώ μουσική. Dan Geesin ο άντρας της σκηνοθέτισσας, μάστορας της επένδυσης. Το δέρμα δεν είναι πάντα διάφανο.
Δεν είμαι φίλος σου, του Gyorgy Palfi [Focus: Post Romance]
Υ: Πρώτο μέρος [πηγή έμπνευσης] η άγρια κοινωνία ενός παιδότοπου. Δεύτερο, οι ιστορίες εννέα ανθρώπων γύρω από ένα μπαρ. Ένα γαϊτανάκι ερωτικών συντρόφων που τέμνονται εγκάρσια και προδίδουν τον εαυτό τους. Η λέξη "φίλος" σε όλες τις εκδοχές μια άπατη απάτη.
Α: Ο Πάλφι έγραψε πάλι με αυτό το no-budget μεταμοντέρνο μετά-μεταμιούζικαλ. Μιλάμε για πολύ μετα-μεταμιούζικαλ. Το δόγμα "καταστρέψτε όλους τους άνδρες" ισχύει κι εδώ. Ο Μόροσγκοβάνιι της "Taxidermia", ο Τζίμι ο άτυχος τσιγγάνος εδώ, ο μόνος επαγγελματίας ηθοποιός [Csaba Czene].
Βόρεια, του Rune Denstad Langlo [Εκτός Συναγωνισμού]
Υ: Η οδύσσεια αλά νορβηγικά. Κι ένας πολύ πρωτότυπος τρόπος αναχώρησης. Ο Γιόμαρ [Anders Baasmo Christiansen] προσπαθεί να ξεπεράσει την τρέλα του και να γυρίσει σπίτι. Οι λαιστρυγόνες και οι κύκλωπες δεν τον φοβίζουν. Όλοι γύρω του είναι σαλεμένοι έτσι ή αλλιώς.
Α: Ποιοι είναι αυτοί οι αλτέρνατιβ Kaizers Orchestra; Γιατί είναι μόνο για δανούς; Η τζαζ φολκ κυρία Ola Kvernberg έκανε ωραίο θέμα. Από κάθε πλευρά, μια πολύ φευγάτη ταινία. Και η ανθολογία συγκροτημάτων.
Το χωράφι του πατέρα, του Viktor Oszkar Nagy [Διεθνές Διαγωνιστικό]
Υ: Ο γιος κοντράρει, ο πατέρας προετοιμάζει το μέλλον. Ο γιος θέλει να επαναστατήσει αλλά κάνει τα ίδια λάθη. Πατάει στα χνάρια αυτού που θέλει να ξεφύγει. Ο πατέρας όμως έχει κάνει την επένδυσή του στο μέλλον του γιου.
Α: Ουγγρικό σινεμά με αξιώσεις και ερμηνείες. Εκπληκτικά πλάνα και ανάποδα ρακόρ. Αρχιτεκτονική αγροτικού τοπίου. Αρχαιοτραγικές αναφορές και στη μουσική του Peter Agai.
Χαντεβίτς, του Bruno Dumont [ID 09]
Υ: Η θεία χάρις στα όρια της τρέλας. Η νεαρή δόκιμη Χαντεβίτς [Julie Sokolowski] κάνει μια βόλτα στον κόσμο και, αντί να ισορροπήσει από τους πειρασμούς που την κυκλώνουν, βυθίζεται όλο και πιο βαθιά στην πίστη της. Ο φονταμενταλισμός καραδοκεί να της ριχτεί.
Α: Ο Ντιμόντ επενδύει και πάλι σε άγνωστα πρόσωπα, ερασιτέχνες επί το πλείστον, και ταράζει συθέμελα τα νερά του κανονιστικού βίου. Μετασυμβολικός, μεταφυσικός, μεταφονταμενταλιστής. Έξω από κάθε νόρμα. Ακόμη και τον εαυτό του ανατρέπει: στο τέλος της ταινίας ακούγεται μουσική!!! Οι άγγελοι τσακίστηκαν και ανωθρώσκουν.
Έιμον, της Margaret Corkery [ID 09]
Υ: Αγόρι προβληματικό ανάμεσα σ' ένα ζευγάρι που προσπαθεί να ξαναβρεί την τροχιά του. Το "κέντρο του κόσμου" πάει διακοπές με λίγα ευρώ. Τα απρόοπτα σπάνε στην αμμουδιά, οι μπίρες έρχονται, οι παρεξηγήσεις κυριαρχούν, ο καταπιεσμένος ερωτισμός ξαπλώνει, ο Έιμον φεύγει.
Α: Πολύ γλυκός ο πιτσιρικάς, όλοι οι ηθοποιοί καλοί. Ωραίο αναπάντεχο τέλος. Χιούμορ χωρίς λόγια. Όλα είναι δρόμος.
Ντάμα κούπα, της Valerie Donzelli [Focus: Post Romance]
Υ: Ηθοποιός σκηνοθέτις και πρωταγωνίστρια της πρώτης ταινίας της. Μιούζικαλ αλά Ντεμί. Οι εραστές της είναι κι οι τρεις ο ίδιος ηθοποιός. Smoking / No smoking. Στο τέλος κι άλλη ανατροπή. Οι χαριτωμένες ερωτικές της εκτροπές γεμάτες αφέλεια και αθωότητα.
Α: Αρχίζει με Charles Trenet και κλείνει με Lio. Αυτή η απίθανη εικονοποίηση του πόσο αλλιώτικα βλέπουμε τους άλλους. Τους βλέπουμε αλλά δεν τους παρατηρούμε, τους πλάθουμε σχεδόν κατά φαντασίαν. Λανθάνουσα κι απρόσκλητη. Κι αυτή η λαχτάρα να αγαπηθούμε πόσο λάθος μπορεί να κάνει;
Ο ηδονοβλεψίας στη σοφίτα, του Noboru Tanaka [Pinku Eiga: Πέρα από το pink]
Υ: 1923, ξενοδοχείον ΧΧΧ. Μπανιστηρτζής άνωθεν βρίσκει μια αδελφή ψυχή με καταστροφικές τάσεις. Ο τέντζερης καπακώνεται [το πιάσατε το υπονοούμενο]. Ροζέ νουάρ κατάληξη.
Α: Καλτ και υπερρεαλιστικό από το 1976. Κάποτε οι ιάπωνες ντρέπονταν να τους εκπροσωπούν τέτοιες ταινίες στα διεθνή φεστιβάλ. Σήμερα καμαρώνουν. Σάουντρακ εξίσου καλτ. Η τρομπέτα που κάνει πρόβα στο λιακωτό και μπαίνει μετά στη φιλανθρωπική μπάντα υπαγορεύοντας ρυθμό.
- I N T E R M I S S I O N -
Καπνιστήριον εις το bar
_____
