Day night day night της Julia Loktev
[Μέρα-Νύχτα Μέρα-Νύχτα, ΗΠΑ/ Γερμανία/ Γαλλία 2006, 94']
Ο τίτλος θα μπορούσε να είναι "τώρα τώρα τώρα τώρα" ή εξίσου γλαφυρά "every me and every you", ως μια ειρωνική αυθυποβολή, ένα πλασέμπο αυτοσαρκασμού και ατομικής αυτοκριτικής. Μπορεί να ακούγεται άβολο και μονότονο, αλλά κυοφορεί και στηρίζεται στη μαιευτική του Σωκράτη και στην εις άτοπον απαγωγή δια του άκρου άωτου.
Η υπόθεση είναι τόσο απλή όσο και το συμπέρασμα. Μια νεαρή λεπτοκαμωμένη κοπέλα [Luisa Williams] που ονομάζεται "αυτή", "γλύκα" ή "μωρό", στρατολογείται εθελοντικά για να εκτελέσει μια ασυνήθιστη μυστική αποστολή. Η πρώτη φάση της "προετοιμασίας" είναι πλημμυρισμένη από τόνους του γκρι και του μπλε. Είναι κλειστοφοβική. Ο "οδηγός" την πηγαίνει κάπου σ' ένα διαμέρισμα, μακριά από την πόλη. Ο "κατασκευαστής" βομβών κι ο "βοηθός" του την εκπαιδεύουν. Φοράνε όλοι τους κουκούλες και "δεν έχουν" ονόματα.
Μετά από κάποιες δοκιμασίες κατά τη βασική εκπαίδευση η δόκιμος καμικάζι κρίνεται κατάλληλη κι αρχίζει η δεύτερη φάση της "δράσης". Οδηγείται κρυφίως και καθημερινώς στην Time Square της Νέας Υόρκης, όπου δοκιμάζει εικονικά το σύστημα ενεργοποίησης της βόμβας που θα βρίσκεται στο ειδικά διαμορφωμένο σακίδιό της. Η πρώτη φάση όμως την έχει τσακίσει ψυχολογικά. Και τώρα όλοι αυτοί οι ανώνυμοι και ανύποπτοι που περπατάνε δίπλα της, της φαίνονται τρομερά οικείοι μετά από τέτοια "απομόνωση" και "απάρνηση" των εγκοσμίων.
Η "ρομποτική" και "αυτόματη" και "απρόσωπη" πρώτη φάση κουρελιάζει τις φονταμενταλιστικές ιδεολογίες και αποδεικνύει ξεκάθαρα πως η ελευθερία είναι μια υπόθεση πολύ προσωπική.
Η Λουίζα "sunshine" Γουίλιαμς είναι η τέλεια πρωτάρα [πριν το κάστινγκ εργαζόταν ως νταντά]. Μου θυμίζει Πενέλοπε Κρουζ και Ιωάννα της Λωραίνης, πακέτο δύο σε ένα. Συνάμα, είναι το άλλο εγώ της σκηνοθέτιδας Τζούλια Λόκτεβ, που γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη και μετανάστευσε στη Νέα Υόρκη με τους γονείς της. Κι αυτή είναι πρωτάρα, αφού η πρώτη της σκηνοθεσία ήταν ένα ντοκιμαντέρ οικογενειακό δράμα με τίτλο "Moment of Impact" [Η στιγμή της σύγκρουσης, 1998].
Η "Μέρα-Νύχτα" είναι μια υβριδική ταινία φιξιόν με πολλά στοιχεία ντοκιμαντέρ που περιγράφει, σε τρέχοντα χρόνο και τόπο, την αγωνία της θυσίας μετά τα πέναλτι των δίδυμων γκολπόστ πύργων. Οι εσωτερικοί ήχοι πρυτανεύουν, εκμηδενίζουν και διαγράφουν αυτούς του αστικού περιβάλλοντος. Έτσι το εύρημα λειτουργεί τρομακτικά και ταυτόχρονα εξυπηρετεί τον χαμηλότατο προϋπολογισμό και στρεβλώνει την τυπική κινηματογραφική αφήγηση. Έτσι μπορούμε να μιλάμε για ένα κλειστοφοβικό φιλμ γυρισμένο έξω στους δρόμους της Πλατείας του Χρόνου, φυλακισμένο μέσα σ' ένα κορμί ανθρώπινο, τρομαγμένο και αλαφιασμένο.
Οι συμβολισμοί ας είναι όλοι δικοί σας.
