Me, myself and I (with a guitar)

Αθήνα, Gazarte, 14 Νοεμβρίου

Ο Bob Mould αποτελεί φιγούρα σεβάσμια σε όλους τους φίλους και όλες τις φίλες του αμερικάνικου εναλλακτικού ροκ ήχου για τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε στη διαμόρφωση του ιδιώματος, μαζί φυσικά, με τους συνεργάτες του στους Hüsker Dü, τους Sugar και στα προσωπικά του πεπραγμένα. Μετά τη σαρωτική του εμφάνιση στο Gazarte την Παρασκευή που μας πέρασε, ο φίλος Χ. παραδέχτηκε, γεμάτος θαυμασμό ότι “ναι, τώρα καταλαβαίνω γιατί θεωρείται τόσο σημαντικός για το γκραντζ και γενικά το αλτέρνατιβ των 90s”.

Είναι γεγονός, πως ακούγοντας απομονωμένη την ηλεκτρική κιθάρα του Bob Mould είσαι σε θέση να αντιληφθείς περισσότερα πράγματα σε σχέση με το να ακούς τη μουσική του σε πλήρη ενορχήστρωση. Γεγονός είναι, επίσης, ότι δεν γνώριζα ότι το “solo electric” ήταν κυριολεκτικό. Ένα μικρό σοκ το έπαθα, όταν είδα στη σκηνή να υπάρχουν μονάχα ένα μικρόφωνο με τη βάση του, πεταλάκια για την κιθάρα και πίσω μονάχα ένας ενισχυτής. Να σημειωθεί, πως, απ’ ό,τι κατάλαβα ακούγοντας τους γύρω μου, λίγοι ήταν ενημερωμένοι σχετικά με το πως θα παρουσιαζόταν το πρόγραμμα που είχε ετοιμαστεί.

Και με αυτά τα δεδομένα, ίσως μπορεί να εξηγηθεί το μέγεθος του σοκ που δεχτήκαμε από την σαρωτική εμφάνιση ενός τρομερά ενεργητικού πάνω στη σκηνή Bob. Όσο και αν ακούγεται φτωχό σαν έκφραση, τα έδινε όλα, ό,τι είχε και δεν είχε από την ψυχή του, προς το κοινό που μαζεύτηκε να τον τιμήσει, στην Αθήνα στο Gazarte και την επομένη στη Θεσσαλονίκη στο Eightball. Μας φιλοδώρησε τραγούδια από όλες, σχεδόν, τις περιόδους της μακράς πορείας του στη μουσική: το πιο μεγάλο μέρος κατέλαβαν τα προσωπικά του άλμπουμ, κάπου στο πρώτο μισό τίμησε το ρεπερτόριο των Sugar, ενώ προς το τέλος ξεσηκώθηκαν οι πιο παλιοί φανς με κομμάτια των Hüsker Dü.

Πέρα από τον δυναμισμό και το κέφι με το οποίο ερμήνευε τα τραγούδια του – και με τη φωνή να ακούγεται σε πολύ καλή κατάσταση! - καταλάβαινες ότι ο Bob ήταν ορεξάτος από το πόσο συχνά απευθυνόταν στο κοινό π.χ. για να μας καλωσορίσει σαν φιλόξενος οικοδεσπότης, να μας ρωτήσει αν περνάμε καλά ή και να μας προσκαλέσει σε sing along και μάλιστα – αυτό και αν φανερώνει αυτοπεποίθηση – σε νέο τραγούδι (‘Here we go crazy’). Αξίζει να αναφερθεί το σχόλιο που έκανε σχετικά με την κατάσταση στις ΗΠΑ και τον αντίκτυπό της στα διεθνή πράγματα. Συγκεκριμένα, μας ζήτησε συγνώμη για όσα συμβαίνουν στον πλανήτη εξαιτίας της κυβέρνησης της πατρίδας του. Αυτό μπορεί σε κάποιους κυνικούς να φαίνεται “cheesy”. Εγώ δεν είμαι κυνικός και το βρήκα συγκινητικό, όπως και το παράπονο που εξέφρασε κλείνοντας το πολιτικό του σχόλιο ότι ολόκληρη την ενήλικη ζωή του γράφει τραγούδια ενάντια σε τέτοιους ανθρώπους [προφανώς σαν τον Trump].

Στα της προσέλευσης, ο χώρος δεν τίγκαρε, αλλά ούτε μπορεί να πει κανείς πως ήταν άδειος. Να πω την αλήθεια, περίμενα ακόμη περισσότερο κόσμο, αλλά και πάλι η όλη ατμόσφαιρα ήταν παραπάνω από ευχάριστη. Σε κάθε περίπτωση, η γενική εντύπωση στα πρόσωπα μετά το τέλος της συναυλίας ήταν τέτοια που φανέρωνε ικανοποίηση και με το παραπάνω. Λυπήθηκα που δεν υπήρχε merchandize αλλά δεν έχει και τόση σημασία. Τώρα που γράφω είναι Τετάρτη αργά το απόγευμα και ακόμα έχω την εικόνα να φεύγουν ριπές ιδρώτα με κάθε τίναγμα του Bob Mould. Με τη νέα χρονιά, θα βγει στους δρόμους με τους Sugar ύστερα από τόσα χρόνια. Καλά θα περάσουμε.

Κώστας Μαζιώτης

Θεσσαλονίκη, Eightball, 15 Νοεμβρίου

Για μια μικρή, αλλά φανατική μερίδα των εγχώριων μουσικόφιλων, οι εμφανίσεις του Bob Mould σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αποτέλεσαν πεδίο συνάντησης μ’ ένα σημαντικό κεφάλαιο της μουσικής ιστορίας. Ο εξηνταπεντάχρονος τραγουδοποιός, πάλαι ποτέ ηγέτης των punk rock θρύλων Hüsker Dü στα 80s και των alternative rockers Sugar στα 90s, έχει καταθέσει αξιόλογο δισκογραφικό έργο που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, διανύοντας μια αδιάκοπη και συνεπή πορεία στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι. Η ανήσυχη φύση του τον ώθησε επιπλέον στην ενασχόληση με διαμετρικά αντίθετες ηχητικές κατευθύνσεις, όπως η παραγωγή ηλεκτρονικής μουσικής και το DJing, επιδεικνύοντας ιδιαίτερες ικανότητες και αφήνοντας θετικές εντυπώσεις. Φέτος αποφάσισε να περιοδεύσει μετά από πολύ καιρό για να εκφράσει τις απόψεις του πάνω στα επίκαιρα θέματα που απασχολούν ολόκληρο τον πλανήτη, όντας ευαίσθητος ως χαρακτήρας, καθότι Ζυγός στο ζώδιο και ευαισθητοποιημένος πολίτης του κόσμου, αφού κατοικεί στο Σαν Φρανσίσκο και το Βερολίνο. Οι προβληματισμοί του εστιάζονται κυρίως στη διατάραξη των κοινωνικών σχέσεων, λόγω της ευρείας διείσδυσης της ψηφιακής τεχνολογίας στην ανθρώπινη καθημερινότητα και τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαιτίας της εδραίωσης του νεοφιλελευθερισμού στην πολιτική και στην οικονομία.

Παρέα με τον αγαπημένο φίλο Στέλιο Χατζηγιαννάκο, περάσαμε την είσοδο περίπου ένα τέταρτο πριν τις 22:00, όπου ο συνομήλικος Che Arthur ήταν ήδη πάνω στη σκηνή, παρουσιάζοντας με αισθαντική φωνή και μια ακουστική κιθάρα δείγματα από την προσωπική του δισκογραφία. Οι αναπόφευκτες συναντήσεις με γνωστά πρόσωπα και ο απαραίτητος εφοδιασμός με υγρά καύσιμα από το μπαρ, ήταν οι αιτίες που μας αποσυντόνισαν και δε δείξαμε τη δέουσα προσοχή στην αξιότιμη προσπάθεια του αφροαμερικανού μουσικού, αφού λίγο μετά τις 22:00 αποχώρησε για να αναλάβει το πόστο του ηχολήπτη και του φροντιστή φωτισμού για τη συνέχεια. Αργότερα, πληροφορήθηκα ότι εκτελεί επιπλέον χρέη tour manager στην περιοδεία του Bob Mould, οπότε είναι πολύ πιθανό να οφείλουμε και σ’ αυτόν τη συγκεκριμένη βραδιά στην πόλη μας.

Λίγα λεπτά πριν τις 22:30, ο βετεράνος μουσικός ανέβηκε στη σκηνή φορώντας ένα μαύρο μπλουζάκι και blue jean παντελόνι, ενώ  το πρόσωπό του φανέρωνε έναν άκρατο ενθουσιασμό που εξέπεμπε γενναίες δόσεις θετικής ενέργειας Ο εξοπλισμός του ήταν επίσης λιτός, περιλαμβάνοντας μια ασπρόμαυρη ηλεκτρική Fender, έναν παλιό ενισχυτή κιθάρας και δυο τρεις πεταλιέρες. Αφού απηύθυνε πρώτα θερμό χαιρετισμό, ανήγγειλε ότι θα ξεκινήσει με το «The War», μια αντιπολεμική και επίκαιρη σύνθεση από το ‘Beauty & Rain’ του 2016. Οι αντιδράσεις από το κοινό ήταν χλιαρές, καθώς η απουσία rhythm section πιθανότητα ν’ απογοήτευσε την πλειονότητα. Για να ζεσταθούν κάπως τα αίματα, επιδόθηκε στην εκτέλεση δύο συνθέσεων από τα χρόνια των Hüsker Dü, το «Flip Your Wig» και το «I Apologize», πετυχαίνοντας σε κάποιο βαθμό το στόχο του, καθώς έσκασαν τα πρώτα χαμόγελα και εκδηλώθηκαν αρκετές επευφημίες, δημιουργώντας κάποια κινητικότητα στις μπροστινές σειρές. Η πρώτη αναφορά στους Sugar ήταν το «Hoover Dam», το οποίο αν και για μένα δεν αποτελεί δυνατό χαρτί, ωστόσο οι μπητλικές μελωδικές του γραμμές συνετέλεσαν στη δημιουργία ενός ευφορικού κλίματος. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι επιλογές από τους πρώτους προσωπικούς δίσκους ήταν ελάχιστες, καθώς ακούσαμε το «Stand Guard» από το ‘Black Sheets Of Rain’ του 1990, τα «Sinners And Their Repentances» και «See A Little Light» (το οποίο έδωσε και τον τίτλο στην αποκαλυπτική αυτοβιογραφία του καλλιτέχνη) από το ‘Workbook’ του 1989. Παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε με πάσης φύσεως καταχρήσεις και το κλείσιμο στον εαυτό του μετά τη διάλυση των Hüsker Dü, οι πρώτες δουλειές του επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό πολλούς μουσικούς, κυρίως από το κίνημα του grunge, οι οποίοι έκαναν τα πρώτα τους βήματα εκείνη την εποχή και αργότερα έγιναν πολύ μεγάλα ονόματα, όπως οι Eddie Vedder, Chris Cornell και Dave Grohl. Αντίθετα, οι επιλογές από δίσκους των τελευταίων δεκατριών ετών κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος της setlist, κυρίως από τους δύο πρόσφατους ‘Blue Hearts’ (2020) και ‘Here We Go Crazy’ (2025).

Οι παύσεις ανάμεσα στα τραγούδια ήταν σχεδόν μηδαμινές, με μοναδικές εξαιρέσεις τις λίγες φορές που o Mould απευθύνθηκε στο κοινό ή για να πιει μερικές γουλιές νερό. Όταν αναφέρθηκε δε στην προηγούμενη επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη τον Γενάρη του 2006, όπου άνοιξε την εμφάνιση του μεγάλου John Cale στην Αποθήκη του Μύλου, πολύς κόσμος εξέφρασε ότι ήταν παρών σ’ εκείνη την αξέχαστη συναυλία. Πριν από κάθε εκτέλεση έδινε το ρυθμό μετρώντας 1-2-3-4, υπενθυμίζοντας ασυναίσθητα το punk παρελθόν και κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον, χωρίς να κουράσει το ακροατήριο ή να κάνει κάποια κοιλιά στη ροή του προγράμματος. Από την οπτική γωνία όπου στεκόμουν και από τον φωτισμό που έλουζε το πρόσωπό του, παρατηρούσα τον ιδρώτα που τιναζόταν και την ένταση που έβγαζε το σώμα του, αντανακλώντας πόσο ευτυχής και χαρούμενος ήταν κατά τη διάρκεια που βρισκόταν πάνω στο πάλκο.

Κάποια στιγμή, δε θυμάμαι ακριβώς μετά από ποιο τραγούδι, ζήσαμε το μεγαλείο ψυχής και την ταπεινότητα που διακρίνει τον Mould, καθώς ζήτησε ειλικρινά συγνώμη, ως Αμερικανός πολίτης, για όσα άσχημα συμβαίνουν στη χώρα του και σ’ όλο τον κόσμο, εξαιτίας της πολιτικής Trump και τόνισε ότι τα επόμενα τραγούδια θα έχουν θλιμμένο περιεχόμενο. Στο ομότιτλο από το φετινό δίσκο ‘Here We Go Crazy’, ζήτησε από το κοινό να τον συνοδεύσει κι αυτό ανταποκρίθηκε θετικά στο κάλεσμα. Όταν όμως επέλεξε να επανέλθει στις πίσω σελίδες της καριέρας του, αυτό που είδαν τα μάτια μου και άκουσαν τα αυτιά μου ήταν πραγματικά ανεπανάληπτο. Στον άκουσμα των «If I Can’t Change Your Mind» από Sugar, «Hardly Getting Over It», «Too Far Down», «Never Talking To You Again», «Celebrated Summer», «Something I Learned Today», «Chartered Trips» και «Make No Sense At All» από Hüsker Dü, όσες και όσοι ήταν κάτω από τη σκηνή τραγουδούσαν το σύνολο των στίχων με υψωμένες γροθιές, χορεύοντας και χοροπηδώντας ασταμάτητα, δίνοντας με τη ενεργό συμμετοχή τους μια δυναμική και συγκινητική ταυτόχρονα διάσταση σ’ αυτή τη ζωντανή εμφάνιση. Κι αν είχε παραπάνω αντοχές, πολύ πιθανόν να συνέχιζε και μετά τις 23:45 που κατέβηκε από τη σκηνή, αφού ευχαρίστησε και καληνύχτισε τον κόσμο χτυπώντας δυνατά το στήθος με τις γροθιές του.

Πριν από λίγο καιρό, ο Mould ανακοίνωσε ότι τη νέα χρονιά θα επαναφέρει τους Sugar στην ενεργό δράση κι ελπίζω να κάνει μια στάση στη Θεσσαλονίκη για ν’ απολαύσουμε ένα διαφορετικό κομμάτι της μεγάλης καριέρας του, που θα περιλαμβάνει αυτή τη φορά μπάσο & ντραμς και να μας παρασύρει για μια ακόμη φορά στη δίνη του σύμπαντός του. Μέχρι τότε, εύχομαι να είμαστε όλοι γεροί και ν’ ανταμώσουμε ξανά.

(Φωτογραφίες Στέλιος «Νεφελόρ» Χατζηγιαννάκος)

Ηρακλής Ν. Κοκοζίδης