Μέρος Β: Ιούλιος

Eleni: Μαριάννα είμαστε ακόμα εδώ; Κι αυτό το υπόλοιπο καλοκαίρι; 

Marianna: Και κάθε καλοκαίρι Ελένη, καλά να είμαστε!

Eleni: Χωρίς τενοντίτιδα Ιούλιο μήνα;

Marianna: Δεν ξέρω για σένα, εγώ μια επικαρπίδα καλού κακού την έβαλα.

Eleni: Εγώ διερευνώ τις δυνατότητες voice-to-text, αλλά θα το πάω παραδοσιακά με πληκτρολόγηση προς το παρόν. Μπαμ και κάτω ο Ιούλιος. 1η του μήνα πριν πούμε γεια σου καλημέρα γεια σου καλή noches, τσουπ, Moby.

 

Moby, Garbage: Release Athens, Πλατεία Νερού, Αθήνα, 1 Ιουλίου 2026

Marianna: Ε καιρό είχαμε να τον δούμε. Κακώς δηλαδή γιατί τον αγαπάει η χώρα.

Eleni: Τι να πούμε και για τους Garbage που είχαν να έρθουν από τα 1990s. 

Marianna: 1998, ε; Σε εκείνο το Rockwave με το θρυλικό line up, που δεν ήταν headliner η Patti Smith και ήταν οι Garbage; Είχα κάνει τρεις μέρες να μιλήσω του μπαμπά μου γιατί δεν με είχε αφήσει να κατεβώ. Καλά έκανε βέβαια, πού να κατεβάσει ένα 14χρονο από Έβρο στην Αθήνα και με τι λεφτά ο καημένος, αλλά και πάλι. Ξεκινώντας λοιπόν από 1η Ιουλίου, ας με συγχωρέσουνε οι Pale Blue Eyes – δεν τους πρόλαβα γιατί έφτασα μεσημέρι Αθήνα από Θεσσαλονίκη.

Eleni: Ενώ εγώ που ήμουν ήδη Αθήνα έσπευσα... Λοιπόν, περί Garbage και μια που διάγουμε χρυσή περίοδο αποθέωσής μας ως συναυλιακού κοινού, η Shirley Manson είναι η μόνη που έμοιαζε να χαίρεται γνήσια που ήρθε εδώ. Δεν το λέω σκωπτικά προς τους άλλους, ίσα ίσα μάλλον είναι άχαρο καθήκον να πρέπει να λες μια καλή κουβέντα για κάθε ουδέτερη χώρα που επισκέπτεσαι. Έλληνες, Σέρβοι, Ιταλοί, Αυστριακοί, είμαστε όλοι “amazing”, μια χαρά. Αλλά εκείνη είπε ότι δεν τους καλούν στην Ελλάδα για συναυλίες, ότι έρχεται για τουρισμό, θυμόταν πότε ήταν εδώ και τι έκανε, μας είπε ότι στην Αθήνα γνώρισε την Patti Smith, χίλια δυο. Υπήρχε οπωσδήποτε μια διαφορά από τη διεκπεραιωτική φωτογραφία στην taverna.

Marianna: Πέραν της γνήσιας χαράς της, τι εντυπωσιακή γυναίκα! Πάντα ήταν κούκλα, αλλά τώρα έχει έναν αέρα ωριμότητας. Ένα je ne sais quoi, ένα I don't give a fuck. Που εδώ που τα λέμε, είναι και το μεγαλύτερο κέρδος του να μεγαλώνεις. Το πόσα χρωστάμε στις γυναίκες των 90's για τους δρόμους που ανοίξανε δε λέγεται. Δεν φτάνουν τα ευχαριστώ. 

Eleni: Πρόσεξες εκεί που είπε “εμείς ερχόμαστε από μία εποχή που ο κόσμος ήταν διαφορετικός”; Αρχικά έμοιαζε έτοιμη να επεκταθεί και τελικά με ένα συμβολικό νεύμα περιορίστηκε σε “τέλος πάντων, το ότι επιβιώσαμε ήταν θαύμα”. Έδειξε με έναν τρόπο ότι έρχεται από άλλη γενιά. Ως φεμινιστικό σύμβολο μιας εποχής ακραίας αντικειμενοποίησης των γυναικών ίσως σκέφτηκε να πει κάτι σχετικά, αλλά φαντάζουν τόσο παρωχημένα τα 90s που εγώ αυτό το “τέλος πάντων” το εξέλαβα ως “τι να αρχίσω να λέω τώρα, θα φάμε όλο τον χρόνο του λάιβ”. 

Marianna: Καμιά φορά σκέφτομαι ότι τώρα, παρά τα βήματα που έχουν γίνει, ίσως να είναι χειρότερα από μια άποψη. Τότε το σεξισμό σ'τον έτριβαν ξεδιάντροπα στη μούρη, ο εχθρός ήταν εμφανής, τον έβλεπες. Τώρα κρύβεται πίσω από το "ναι μεν αλλά", από το "εγώ σεξιστής δεν είμαι αλλά.."…

Eleni: Όχι ρε Μαριάννα. Τώρα τα βλέπουμε. Τότε εχθρός ήταν ο φεμινισμός. Τον σεξισμό στον έτριβαν στα μούτρα ως κανονικότητα. Μέχρι και οι αφυπνισμένες όπως η Courtney Love διαχώριζαν τη θέση τους από τις “τρελές φεμινίστριες”. Και το riot grrrl έφαγε hate από τις γυναίκες μουσικούς. Δεν αντιλαμβάνονταν το διακύβευμα της ισότητας. Ήταν ευχαριστημένες με όσα είχαν.

Marianna: Το «φεμινίστρια» πάντως συνεχίζει να είναι βρισιά ακόμα και σήμερα.

Eleni: Μόνο για το συντηρητικό κομμάτι της κοινωνίας. Τότε ήταν βρισιά και για τον προοδευτισμό. Η κοινωνία ήταν πλήρως δομημένη σε έναν εμπεδωμένο μισογυνισμό. 

Marianna: Δε νομίζω ότι έχει αλλάξει τόσο αυτό - απλά το αναγνωρίζουμε και το κράζουμε.

Eleni: Το ότι το αναγνωρίζουμε και το κράζουμε σημαίνει αλλαγή κοινωνικής νόρμας. 

Marianna: Δεν λέω ότι δεν είναι καλύτερα τα πράγματα από τότε. Λέω ότι έχουμε δρόμο για να γίνουν καλά. Αλλά για να γυρίσω στο λάιβ, εκτός της Shirley μου φάνηκαν και οι άλλοι συγκινημένοι. (Σίρλεϊ εδώ, Ομάρ πριν, δεν γλιτώνουμε. Η παγωμένη πάπια λείπει).

Eleni: Πιο εγκρατής ο Butch Vig που σίγουρα συνέβαλε και στο αποτύπωμα του σφιχτού και καθαρού ήχου. (Πού είναι τώρα το φάντασμα του Steve Albini να φωνάξει “ρε τι φλωριές είναι αυτές; δώστε λίγο distortion να αναπνεύσουν οι κιθάρες”). Σωστή κίνηση και η προσθήκη της Nicole Fiorentino στο μπάσο. Θα τους ξανάβλεπα με επόμενη ευκαιρία, άρα για μένα οι Garbage συνολικά πέτυχαν. 

Marianna: Συμφωνώ. To πρόσφατο “Let All That We Imagine Be The Light” άλλωστε είναι δισκάρα και πολύ ευχαριστήθηκα που έπαιξαν κομμάτια από εκεί. Φυσικά τι να πρωτοπείς για τα εμβληματικά κομμάτια από τους δυο πρώτους δίσκους...

Eleni: Τα εκτέλεσαν καλά. Πιο πολύ με τράβηξε η Manson ως performer παρά τα κομμάτια, αλλά κι αυτό δεν είναι λίγο. Επίσης μου άρεσε η περιγραφή της βιωματικής σχέσης με τους Cure, αν και η διασκευή στο “Lovesong” δεν έλεγε τίποτα. Θα τη θυμάμαι βέβαια γιατί εκείνη την ώρα έβαλε η Αγγλία το πρώτο γκολ στο Κονγκό. Που ήταν άθλος με Σκωτσέζα στη σκηνή. 

Marianna: Πρόσεξες που ενώ τραγουδούσε με καθαρή αμερικάνικη προφορά, όταν μιλούσε έβγαινε το σκωτσέζικο αξάν; Τελείως αχρείαστη διασκευή, ευτυχώς ακούσαμε το ορίτζιναλ δυο βδομάδες μετά. Χίλες φορές να έπαιζαν ένα “Milk” ή ένα “You Look So Fine”. Και θυμάσαι που σου έλεγα ότι κάτι έχει ο λαιμός της; Το έψαξα μετά, είναι χειρουργημένη στις φωνητικές χορδές. Αλλά μια χαρά τα πήγε.

Eleni: Ή ένα “Queer”. Σαφώς επηρεασμένη η φωνή της, αλλά αναπλήρωσε με τρομερή performance κατεβαίνοντας συνέχεια στο κοινό, πίσω από το κάγκελο κλπ. 

Marianna: Άικον από κάθε άποψη. Στήσιμο, ερμηνεία, αέρας, εμφάνιση… Βέβαια να το πω κι αυτό: Αν η Sarah Cracknell ήταν ντυμένη σαν συμπεθέρα σε γάμο στη Γαστούνη, η Shirley Manson ήταν ντυμένη σαν την έφηβη κόρη της συμπεθέρας που την σέρνουν με το ζόρι στο γάμο!

Eleni: Γαμώτο, έκανα ότι δεν έβλεπα τις πούλιες στα πουκάμισα της Sarah. Η Shirley με τη φούστα κούκλα. 

Marianna: Και με το περίεργο καλσόν. Επιτέλους δικαίωση για μένα που και το καλοκαίρι φοράω καλσόν!

Eleni: Absolutely no comment. Ρε, δεν σκας; 

Marianna: Δοκίμασε το και θα με θυμηθείς, απορώ πως ζούσα με γυμνό μπούτι τόσα χρόνια… Βλέποντάς την πάντως, κατέληξα στο εξής: Oι γυναίκες των 90s έκαναν το εξής τεράστιο καλό: συνδύασαν μουσική με θηλυκότητα. Μέχρι τότε ή θα ήσουν η κούκλα γκόμενα ερμηνεύτρια ή η άσχημη πανκ δημιουργός. Εκείνες οι γυναίκες έκαναν την στροφή: μπορείς να είσαι ΚΑΙ θεάρα ΚΑΙ μουσικός ΚΑΙ ό,τι γουστάρεις. 

Eleni: Δεν νομίζω ότι οι γυναίκες στα 90s ήταν όπως ήθελαν, αλλά σίγουρα ήταν η πρώτη δεκαετία που είδαμε προσχηματική ορατότητα γυναικών. 

Marianna: Τίποτα δεν γίνεται αναίμακτα - αλλά χωρίς αυτές δεν θα ξεκινούσε και τίποτα.

Eleni: Και χωρίς τις προηγούμενες και τις προ-προηγούμενες. Στη συνέχεια, για την τρελή παρτάρα Moby, καλά του πήγε το 40 χρόνια βήγκαν, αλλά εγώ έχω ενστάσεις για τη συναυλία.

Marianna: Πάντως αν ο βηγκανισμός σου δίνει τέτοια ενέργεια πού να τρέχεις πάνω κάτω ασταμάτητα στη σκηνή μιάμιση ώρα, να τον σκεφτούμε Ελένη μου. Τι ήταν αυτό, κώλο δεν έβαλε κάτω, ΚΑΤΣΕ ΚΑΛΕ ΚΑΠΟΥ ΑΚΙΝΗΤΟΣ ΝΑ ΣΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΣΟΥΜΕ! Πέραν της πλάκας βέβαια, εκεί κι αν γύρισα στα 90s, ήταν λες και δεν πέρασε μια μέρα από τότε. Όχι πως με χάλασε και δεν πέρασα καλά, αλλά έλειπε το κάτι επιπλέον….

Eleni: Έλειπε το να μην είναι η φάση Caramela Club δεκαετίας 90. Μια χαρά χορέψαμε και τραγουδήσαμε, αλλά αυτά για τον Moby είναι στο job description. 

Marianna: Ρε άμα δεν χορέψεις με Moby με τι θα χορέψεις; Και τι είναι αυτό το Caramela για μένα που είμαι από χωριό;

Eleni: Χαχα, μάλλον το φαντασιακό ενός club στα 1990s όπου όλοι πίνουν κοκτέιλ με Baileys, χορεύουν τα πάντα από Λίτσα Γιαγκούση μέχρι 2 Unlimited και θεωρούν το “Bodyrock” κάτι ανάμεσα σε πειραματική ηλεκτρονική και ακραία ροκιά. Σοβαρά όμως, δεν έχω ξαναδεί τόσο απενοχοποιημένα ρετρό act. Ο Moby ήταν παρωχημένος. Και όχι επειδή τα κομμάτια ήταν παλιά, αλλά επειδή αυτό που είδαμε ήταν παλιό. Έχει διαφορά. Και τα κομμάτια των Pet Shop Boys ήταν παλιά, αλλά μας παρουσίασαν ένα σύγχρονο λάιβ. 

Marianna: Να του πιστώσω βέβαια ότι είναι μέγα τρολ. Έκλαψα όταν έμπλεξε το “Without Me” του Eminem με το “Next Is The E”. Θυμάσαι που τον κορόιδευε ευθέως στο βίντεο κλιπ τραγουδώντας “nobody listens to techno”; Ε ο σατανάς ο Moby το έκανε “everybody listens to techno”! Σε συνέχεια δε των άχρηστων διασκευών, δε λέω, κι εγώ θα ήθελα να το βροντοφωνάξω σε όλο τον κόσμο αν καθόταν πλάι μου στον καναπέ μου ο Bowie με την κιθάρα του, αλλά πολύ φλατ αυτή η διασκευή στο “Heroes”…

Eleni: Μας πήρε ο ύπνος. Πάντως και οι δύο τραγουδίστριες, η Nadia Christine Duggin και η Ιndia Carney, ήταν καταπληκτικές και το ντουέτο με τα έγχορδα ωραίο.

Marianna: Πάντως δεν νομίζω να είχε καμία πρόθεση ο Moby να φέρει το λάιβ στο σήμερα. Ήθελε να κάνει κάτι όπως τότε – και το έκανε πολύ καλά, με κέφι και μπρίο. Θα μου άρεσε να δω το κάτι παραπάνω; Βεβαίως. Με χάλασε αυτό που είδα; Ουδόλως.

Eleni: Σαφώς ελπίζω να μην του βγήκε κατά λάθος τόσο πασέ. Και δεν νομίζω κιόλας. Μέχρι και η αισθητική των βίντεο ήταν Οινόφυτα 1995. Γεγονός που ωστόσο αναδεικνύει τους περιορισμούς του ρεπερτορίου του, όχι ότι διέφυγαν της προσοχής μου και τότε. Εγώ τον Moby ως διασκεδαστική electronica τον άκουγα. Αλλά ήταν καλή διασκεδαστική electronica μέχρι και το “Play”. Τα επόμενα άλμπουμ παραήταν περιορισμένα και νομίζω έγινε αντιληπτό real time. ... Παρεμπιπτόντως, δεν βρίσκω το “18”. Έχω χάσει πολλά cd ρε γαμώτο. Βινύλια λίγα, ευτυχώς. Εν προκειμένω στη συναυλία, τα κομμάτια με τις blues / punk προεκτάσεις είχαν ενδιαφέρον, αλλά κομμάτια όπως το “Machete” και το “Bodyrock” (με τα οποία βέβαια έχουμε ρίξει τρικούβερτους χορούς) μου ακούστηκαν γερασμένα. 

Marianna: Από το “Play” και μετά θυμάμαι κομμάτια του, όχι δίσκους του. Έχει τη σημασία του και αυτό.

Eleni: Φυσικά. Πάντως δεν βοήθησε και το κοινό. Είναι άσχημο να μιλάμε για το κοινό σε συναυλίες ε; 

Marianna: Εδώ έχουμε πει άλλα κι αλλά… Βέβαια πρέπει να πω ότι είναι αναπόσπαστο τμήμα της μουσικής του σήμερα. Τα ανίψια μου δεν τον ξέρουν ως όνομα, όταν όμως τους έβαλα κομμάτια του, τα αναγνώρισαν ΟΛΑ. Κυριολεκτικά.

Eleni: Αξιοπερίεργο γιατί δεν πρέπει να υπήρχε άνθρωπος κάτω των 40. Ίσως επειδή δεν τον ξέρουν σαν όνομα όπως είπες. Να πω τι σκέφτομαι ανοιχτά για το κοινό; 

Marianna: Πες το να πάει στο διάολο.

Eleni: Λοιπόν αυτό το κοινό, που αδιαφορούσε πλήρως για τους δίπλα σαν να βρίσκεται σε ιδιωτικό πάρτυ, ήταν το πιο έγκυρο “τι ζήσαμε” του καλοκαιριού αλλά από την ανάποδη. Απορώ, δεν έχουν ξαναπάει σε λάιβ όλοι αυτοί; Μήπως είχαν να βγουν βράδυ από το 1998;

Marianna: Αυτό κολλάει με αυτό που σου είπα, ότι είναι κομμάτι της μουσικής. Κάπου τον έχουν ακούσει, και για αυτό θα πάνε να τον δουν. FOMO το λένε.

Eleni: Άρα είναι όλα συνδυαστικά. Δεν πάνε σε λάιβ, ήρθαν για την techno rave παρτάρα. Ο άλλος μπροστά μου μέχρι και το πέμπτο κομμάτι τραβούσε βίντεο non stop με το χέρι καίρια τοποθετημένο ώστε να παρεμποδίζεται το οπτικό πεδίο όλων γύρω του. Πού είσαι φίλε; Στο σπίτι σου; 

Marianna: Πω πω, για το λόγο αυτό συνειδητά φέτος δεν τράβηξα ΟΥΤΕ ΕΝΑ βίντεο. Ούτε ένα, λίγες φωτό μόνο. Είπα θα κάτσω να χαρώ τις συναυλίες, κάπου άι σιχτίρ!

Eleni: Αεικίνητος άλλωστε ο Moby. Άφηνε την κιθάρα, πήγαινε στα κρουστά, έπιανε τα πλήκτρα, μετά πίσω στην κιθάρα...

Marianna: Ρε ανάσα δεν πήρε κι είναι 60 χρόνων!

Eleni: Επίσης, όμοια με τον Albarn, και εδώ είχαμε την περίπωση του vocal ακτιβιστή. Ο Moby έχει κάνει περιοδεία τα έσοδα της οποίας διέθεσε καθ’ ολοκληρία σε δράσεις για τα δικαιώματα των ζώων. Αυτός είναι, αυτό μας δείχνει.

Marianna: Καλά κάνει. Και μου άρεσε που μιλάει πολύ απλά για αυτά τα πράγματα, όπως και για τον Τραμπ. «Αυτός είμαι, αυτό κάνω». Ούτε ως Μεσσίας παρουσιάστηκε, ούτε ως κάτι το ιδιαίτερο.

Eleni: Ωραία η επισήμανση ότι μία από τις δουλειές του αυτή την περίοδο είναι να ζητάει συγγνώμη για τις ΗΠΑ από όπου περνάει.

Marianna: Μίλησε όπως κάθε άνθρωπος που ταλαιπωρείται από την κατάσταση.

Eleni: Ναι. Και ως Αμερικανός που ντρέπεται να είναι Αμερικανός.

Marianna: Μωρέ τι φταίνε και αυτοί... Αλλά σάματις εγώ δεν ντρεπόμουν με τη Χρυσή Αυγή στη Βουλή;

Eleni: Ε ναι. Να έχουμε εγκληματική νεοναζιστική οργάνωση ψηφισμένη ως κόμμα στη Βουλή; Κάπου ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί.

Marianna: Τι Γολγοθά έχουμε ανεβεί ως χώρα το κερατάκι μου…

Eleni: Το πιο ωραίο που είπε πάντως ήταν το: “Υπήρξα punk, είμαι vegan, είμαι ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ζώων, υπήρξα πολλά πράγματα. Αλλά πάνω από όλα το ξέρω ότι I'm just a little raver". 

Marianna: Ε, χαλάλι του τότε που θέλησε να το κρατήσει όπως τότε. Στο κάτω κάτω, αν δεν περνάει καλά ο ίδιος ο καλλιτέχνης στη σκηνή, γιατί να ανεβαίνει σε αυτήν;

Eleni: Εντάξει, ήπιαμε ένα B-52 εν έτει 2026. Θα ζήσουμε.

Marianna: Έχω να πιω B-52 από 16 χρονών μου φαίνεται.

Eleni: Ένα Mai Tai.

Marianna: Κι ένα Gordon's Space.

Eleni: Χαχαχα, καλά είπε η Shirley. Πώς βγήκαμε ζωντανοί από εκείνη την εποχή τελικά ήταν θαύμα.

 

Παύλος Παυλίδης, Pan Pan, Παιδί Τραύμα: Release Athens, Πλατεία Νερού, Αθήνα, 5 Ιουλίου 2026

Marianna: Εύλογα θα με ρωτήσεις για ποιο λόγο κατέβηκα Αθήνα, όταν και τους τρεις τους βλέπω κάθε (μα κάθε) φορά που ανεβαίνουν Θεσσαλονίκη. Είναι όμως οι τρεις δημιουργοί σήμερα στη χώρα των οποίων η μουσική μιλάει για τη ζωή μου, για τα συναισθήματά μου, για μένα στην τελική, χωρίς να με ξέρουν όταν έχουν γράψει τα τραγούδια τους. Πολύ χάρηκα που και οι τρεις τους μαζεύουν από νωρίς χιλιάδες κόσμο σε τόσο μεγάλη διοργάνωση - και μπράβο τους, το αξίζουν και με το παραπάνω.

Eleni: Ωραίο που φέτος δόθηκε περισσότερος χρόνος σε ελληνικά σχήματα στο φεστιβάλ, αν και έχουν τις δικές τους σκηνές έτσι κι αλλιώς. 

Marianna: Παιδί Τραύμα πρώτα. Δεν το συζητώ το πόσο συντονισμένη είναι η μπάντα που συνοδεύει τον Τάσο Καρτέρη από το 2023 και μετά (Δημήτρης Γρηγοριάδης σε ντραμς, Κώστας Γρούντας στο μπάσο, Ντένις Μόρφης στην κιθάρα, Emi Path σε πλήκτρα και φωνητικά, να βάλω και τον ηχολήπτη τους Γιώργο Λιάπη μέσα). Η Emi Path πιστεύω θα σου αρέσει κι εσένα Ελένη, κάνει πολύ ενδιαφέρουσες πειραματικές δουλειές με drones και υπέροχα φωνητικά – άνετα τη βάζω στο επίπεδο της A.A. Williams. Και να δηλώσω ανερυθρίαστα ότι ποθώ διακαώς τη γκαρνταρόμπα της, πάντα ντύνεται υπέροχα επί σκηνής! 

Eleni: Την έχω υπόψη μου. Έχω ακούσει μία ηχογράφηση από ένα λάιβ της στο Χοροστάσιο με βιολί, κλαρινέτο και ηλεκτρονικά. Όντως ενδιαφέρουσα.

Marianna: Σε κάθε περίπτωση, εκτιμώ και αγαπώ βαθύτατα τους μουσικούς που βγαίνουν στη σκηνή και είναι αποφασισμένοι να πάρουν κεφάλια, υπό όποιες συνθήκες κι αν παίζουν. Και εδώ δε μιλάμε για εύκολες συνθήκες: ζέστη, κόντρα ήλιος, πρώτο όνομα, αναγκαστικά μικρότερο σετ... Αλλά το Παιδί Τραύμα με την μπάντα του ήταν αποφασισμένο να μας τα πάρει τα κεφάλια. Έπαιξε περίπου ένα 45λεπτο, εστιάζοντας κυρίως στη «Δεύτερη Ζωή» - ήθελα να ακούσω πιο πολλά από το «Μέινστριμ» να σου πω, που είναι η αγαπημένη μου από τις δουλειές του, το είχα βάλει δίσκο της χρονιάς το 2023, αλλά δεν πειράζει. Και μην το ξεχάσω, το «Σαν Ιχθύς» επιβάλλεται να κυκλοφορήσει όπως το παίζει στα λάιβ, που από μπαλάντα το κάνει πολύ δυνατό χορευτικό κομμάτι. Εισηγούμαι δημοσίως στη δισκογραφική του να το βγάλει σε σινγκλ με δεύτερη πλευρά το «Στοπ», επίσης όπως το παίζει στα λάιβ. Ανάρπαστο θα γίνει.

Eleni: You heard it here first, people!

Marianna: ΠΛΗΡΩΣΤΕ ΜΕ, ΕΧΩ ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΙΔΕΕΣ!

Eleni: Όχι Μαριάννα, αυτά πρέπει να τα ξεκαθαρίζουμε εξαρχής. Είδες η Taylor Swift, είδε κι έπαθε να βρει άκρη με τη δισκογραφική της.

Marianna: Κάπου εδώ να υπενθυμίσω διακριτικά τη δικηγορική μου ιδιότητα. Έτσι, να υφίσταται η πληροφορία. Εκτός από δικηγόρος όμως, είμαι και μουσικόφιλη (λες και δεν το ξέραμε θα πεις). Το Παιδί Τραύμα το παρακολουθώ την πρώτη στιγμή του και στο λάιβ αυτό συνειδητοποίησα ξανά για ποιο λόγο με ακουμπάει τόσο η μουσική του, για να μνημονεύσω και την τιτανοτεράστια Μαρίνα Κουντουράτου (και να κάνω και άλλη μια αναφορά που δεν θα την πιάσουν οι νεότερες γενιές). Κάνει τα συναισθήματα σύμβολα και τα βάζει σε λέξεις και μουσικές για να τα καταλάβει πρώτα εκείνο και για να τους δώσουμε εμείς μετά το δικό μας προσωπικό νόημα. Σαν να γράφει ένα σάουντρακ για την προσπάθεια να αγαπήσουμε πρώτα εμάς και μετά να αφήσουμε άλλους και άλλες να μας αγαπήσουν – και αυτό να είναι τελικά επιλογή αντί για ανάγκη, άλλωστε η αγάπη ποτέ δεν είναι λάθος. Σου έχω αναφέρει επίσης πόσο ωραία χορεύει επί σκηνής; Χαμός γινόταν από κάτω, μας φώναξε και ένα "είστε σκέτη καύλα", του το φωνάξαμε κι εμείς, κάψωσε (κι άλλο) όλη η Πλατεία Νερού! 

Eleni: Dave Mustaine - Παιδί Τραύμα σημειώσατε Χ. 

Marianna: Ρε πόσες φορές θα σου πω να μη μου λες αθλητικούς όρους; Δε νογάω αφού!

Eleni: Το φώναζαν και στον Mustaine βρε, γι’ αυτό!

Marianna: Εκατό φορές θα μου το εξηγήσεις κι άλλες εκατό θα το ξεχάσω! Τέσπα, σε μερικά χρόνια το Παιδί Τραύμα θα είναι headliner στην ελληνική μέρα του Release. Το έχει ανετότατα!

Eleni: Δεν τοποθετούμαι για λάιβ στα οποία δεν ήμουν και τα στοιχεία της παράδοσης, όπως τον Mustaine και το ΚΚΕ, δεν τα σχολιάζω. 

Marianna: Για τον Pan Pan τώρα… Κάθε φορά νιώθω ότι βλέπω έναν αδερφικό μου φίλο να παίζει και ζεσταίνεται η ψυχή μου. Αυτή τη φορά είχε μαζί του τον Years of Youth στα ντραμς, την Καλλιόπη Μητροπούλου και τη VASSIŁINA στα φωνητικά (φωνάρες και οι δυο, η Καλλιόπη έχει κάτι πιο οπερατικό και η VASSIŁINA κάτι πιο κίνκι, οπότε μαζί δεν παίζονται) - η Καλλιόπη έπαιξε και βιολί εννοείται, τον DJ Q.B. Mix και τη Λαμπρινή Γκόλια σε χορό και στο «Νιώσιμο». Νομίζω δεν τον ενδιαφέρει καν να βγαίνει μόνος του στη σκηνή, θέλει τους φίλους και τις φίλες του μαζί, είναι σαν να μην έχει νόημα αλλιώς. Και να σου πω και κάτι που σ’ το είχα πει και πέρυσι; Σε κάθε λάιβ του Pan Pan από τη σκηνή ξεχύνεται ένα κύμα αγάπης προς το κοινό, το κοινό το επιστρέφει στη σκηνή και τούμπαλιν. Δεν θα έβγαινε αυτό το κύμα αγάπης από τη σκηνή αν δεν είχε αγαπημένους του ανθρώπους μαζί του. Αυτή είναι η δύναμη του Pan Pan: το «φτιάχνουν ιστορία οι παρέες», που θα έλεγε και ο Σαββόπουλος. Και ήταν τρομερά ορεξάτος, του έδωσε και κατάλαβε: πάτησε στα νέα άλμπουμ με κάποια περάσματα από τις τρεις «Φαντασμαγορίες», έφτιαξε βίντεο για κάθε κομμάτι, έπεσε στην καλή ώρα που έδυε ο ήλιος…

Eleni: Tου επιστρέφεται η αγάπη μάλλον.

Marianna: Και με το παραπάνω. Είναι αυτό που λέγαμε για τους PSB: ο κόσμος αλλάζει όταν αλλάζουν οι μικρόκοσμοί μας – και μόνο με αγάπη αλλάζουν αυτοί. Και μια και μιλάω για αγάπη, ας πάω στον Παύλο Παυλίδη. Βασικά, ξέρεις τι σκέφτηκα μόλις; Δεν είναι καθόλου τυχαίο που πριν τον Παυλίδη έπαιξαν Παιδί Τραύμα και Pan Pan. Είναι συνεχιστές του και ομοτράπεζοι πλέον συνομιλητές του θεωρώ, υπάρχει μια βαθιά ουσιώδης συγγένεια στις ευαισθησίες και των τριών. Line-up του ονείρου, σου λέω…

Eleni: Εισηγούμαι να προσθέσουμε τεχνοκρατικά ακρωνύμια - επωνυμίες α λα Pet Shop Boys - “PSB”, ήτοι Παιδί Τραύμα (στο εξής: "ΠΤ"), Παν Παν εκ του Pan Pan (στο εξής: “ΠΠ”). Είναι και ο Παυλίδης ΠΠ. Θα τον αφήσουμε Παυλίδη αυτόν. Ορίστε, ακόμα και τα αρχικά τους δείχνουν ότι είναι συνεχιστές. Μόνο με το Προεδρικό Διάταγμα “ΠΔ” μην μπερδευτούμε και έχουμε άλλα.

Marianna: Υπάρχει και το «ΝΔ». Νομοθετικό Διάταγμα και ουχί Νέα Δημοκρατία, θου Κύριε! Λοιπόν, πάντα στο ψευδοδίλημμα Αγγελάκας-Τρύπες και Παυλίδης-Σπαθιά ψήφιζα το δεύτερο. Ο Παύλος Παυλίδης έχει έναν λυρισμό και μια τρυφεράδα που δεν την έχω βρει αλλού. Εκείνη τη βραδιά δεν μπορώ να περιγράψω την τεχνική αρτιότητα της εμφάνισής του. Πρώτον, είχε σπουδαίους και σπουδαίες μουσικούς μαζί του: Θανάσης Τζίνγκοβιτς, Εύα Ντούρου, Αλέκος Γεωργουλόπουλος, Αλέξης Σταυρόπουλος, Χρήστος Λαϊνάς! Συν οι Νεφέλη Μπραβάκη, Νίκη Μπραβάκη και Μυρτώ Σταυρακίδου-Ζάχου στα φωνητικά. Και το κάτι παραπάνω ήταν ότι έκανε τη συναυλία performance act. Είχε γραφιστικά από τον ζωγράφο το Στέφανο Ρόκκο σε σκηνοθεσία Χάρη Λαγκούση. Εκεί που έβλεπες στην οθόνη τον Παύλο, να σου και οι ψηφιακές παρεμβάσεις, που λογικά δουλεύονταν επί τόπου γιατί γίνονταν παιχνίδι ακόμα και με το κοινό! Να τα βλέπουν αυτά οι Sepultura…

Eleni: Έχει μια διαφορά ο κανονικός ζωγράφος από τα visuals του ανιψακίου που ξέρει “από κομπιούτερς” στο Chat GPT.

Marianna: Τώρα, ό,τι και να έπαιζε, καλοδεχούμενο θα ήταν. Αλλά και καινούρια κομμάτια ακούσαμε (αναμένω δίσκαρο, την «Πανσέληνο» την άκουσα μπορεί και είκοσι φορές σερί τη μέρα που βγήκε), και Σπαθιά ακούσαμε (μέχρι και τις «Ρόδες» έπαιξε, που τις είπε «χαζοτράγουδο από τα παλιά») και τα προσωπικά του, με πολύ ενδιαφέρουσες ενορχηστρώσεις, όπως στη «Μαίρη». Εντάξει, καταλαβαίνω, δεν είμαι αντικειμενική γιατί ο Παύλος με συνοδεύει σε όλη μου τη ζωή, πραγματικά θα ήμουν άλλη άνθρωπος χωρίς τη μουσική του. Αυτό το «καμιά φορά αν θες να βρεις το δρόμο σου πρέπει τουλάχιστον να έχεις βγει στο δρόμο» από το «Μπρανκαλεόνε» με έχει χτυπήσει λίγο κατακούτελα τελευταία, το σκέφτομαι πάρα πολύ – και προσπαθώ να το κάνω πράξη. Κάποια στιγμή μας είπε και ένα «Ναι, θα το πω, αυτή ήταν η καλύτερη συναυλία της ζωής μου!» και μου φάνηκε πολύ συγκινημένος, ήταν χαρούμενος σαν παιδάκι. Λογικό θα μου πεις – όταν τόσες χιλιάδες άνθρωποι τραγουδάνε και νιώθουν κάθε λέξη από όσες έχεις γράψει, είναι δυνατό να μη συγκινηθείς; 

Ακούστηκε και το «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», μας είπε «χαίρομαι που τα λέτε εσείς και δεν χρειάζεται να τα πω εγώ»… Φέτος δεν ετέθη πολύ το θέμα. Πέρυσι οι Fontaines D.C. βγάλαν μανιφέστο, οι Sprints βγήκαν με παλαιστινιακή σημαία, ο Joe Talbot στους Idles ξελαρυγγιάστηκε στο “Viva Palestina”… το παρατήρησες κι εσύ;

Eleni: Το παρατήρησα. Τον Μάιο του 2025 το Ισραήλ ενέκρινε σχέδιο εντατικοποίησης των στρατιωτικών επιθέσεων στη Γάζα. Ήταν επόμενο να δούμε πιο έντονες διαμαρτυρίες αμέσως μετά.

Marianna: Δυστυχώς οι επιθέσεις έγιναν κανονικότητα, τα πανηγύρια για τη θέση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μας μάραναν… Οπότε για να κλείσω την ελληνική μέρα, θα επαναλάβω ότι ήταν ένα line-up του ονείρου. Έφυγα τόσο πλήρης και χαρούμενη, που αν δεν ήταν οι Cure, αυτή η μέρα θα ήταν η συναυλία του Ιουλίου για μένα.

 

Robert Plant with Saving Grace & Suzi Dian: Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού, Αθήνα, 9 Ιουλίου 2026

Eleni: Επί προσωπικού, έχοντας περάσει την εφηβεία ως φαν των Led Zeppelin και ειδικά της φωνής του Robert Plant, την οποία θεωρώ μοναδική στο ροκ, και σεβόμενη τη φυσική ροή των πραγμάτων, τους αποκήρυξα με την πρώτη μουσική ενηλικίωση. Όχι μόνο αυτούς. Συλλήβδην το 1970s rock που άκουγα. Πλέον, αφού τα πάθη υπέρ / κατά έχουν μέσα μου καταλαγιάσει, πολλούς από όσους άκουγα κάνω ότι δεν τους ξέρω, αλλά βλέπω ότι κάποιοι όπως οι Zep υπήρξαν ουσιαστικοί. Βάζω κανέναν δίσκο τους στο σπίτι, όποτε θυμάμαι. Τα κομμάτια τους είναι σπουδαία, αντέχουν.

Marianna: Μετά συγχωρήσεως κιόλας, αλλά υπάρχει άνθρωπος που να μην είναι φαν των Zeppelin; Δεν μιλάμε για ένα απλό «σπουδαίο» σχήμα. Μιλάμε για τιτάνες που άλλαξαν την ιστορία της μουσικής. Τα πάντα ήταν «πριν» και «μετά» τους Zeppelin.

Eleni: De gustibus. Πάντως ο Robert Plant είναι από τους λίγους μεγάλους του ροκ που ενώ γρήγορα απέκτησε μυθικό στάτους, διαχειρίστηκε την παρακαταθήκη του με αίσθηση οικονομίας και μέτρου. Ούτε τους Zeppelin αποκήρυξε (άλλωστε πόσο ανόητο θα ήταν κάτι τέτοιο), ούτε βολεύτηκε με τη νοσταλγική αυτοανακύκλωση. Πάντα έθετε εαυτόν σε ό,τι τον ενδιέφερε κάθε φορά και γι’ αυτό είναι σημαντικές οι εμφανίσεις του. Προσωπικά δεν πήγα στον Λυκαβηττό για να ακούσω ή για να μην ακούσω Led Zeppelin. Πήγα να δω τι ενδιαφέρει τον Robert Plant το 2026.

Marianna: Αυτό το εκτιμώ κι εγώ πολύ στον Plant. Θα μπορούσε να βγαίνει μια φορά το χρόνο, να απαγγέλλει (ούτε καν να τραγουδάει) το “Stairway To Heaven” και να μην ξαναδουλέψει ποτέ του – ε, δεν το έκανε. Αυτό και μόνο δείχνει ότι είναι δημιουργός που τον καίει το να βγάλει πράγματα από μέσα του.

Eleni: Και ωστόσο έμαθα ότι πολλοί θεώρησαν τη συναυλία ευκαιριακό Zep tribute. Δεν ήταν έκπληξη το ότι ακούσαμε κομμάτια τους, ήταν όμως δευτερεύον (όσο ύβρις και αν ακουστεί αυτό στους σκληροπυρηνικούς μέχρι το “Physical Graffiti”), γιατί ο Plant δεν βάζει το “παλιό του συγκρότημα” (ωραίος) στο επίκεντρο. 

Σε κάποιο βαθμό ξέραμε βέβαια τι θα δούμε. Σε συνέχεια των θαυμάσιων συνεργασιών με τη Alison Krauss, ο Plant εξερευνά την αμερικανική και βρετανική φολκ με τους Saving Grace (μπάντζο, κιθάρα, ντραμς και τσέλο) και την τραγουδίστρια - ακορντεονίστρια Suzi Dian. Ακούσαμε ένα κράμα folk, americana, blues, roots, μεγάλης λεπτότητας και λιτότητας, με μία συντροφικότητα που μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε. Δεν ήταν ισότιμοι οι ρόλοι φυσικά, αλλά το συγκρότημα και η Dian, που έχει πολύ όμορφη φωνή, αξιοποίησαν πλήρως τις πρωτοβουλίες που εκείνος τους έδινε. 

Ως προς τους Zep, ακούσαμε το “Ramble On”, το “Friends” (που ταίριαξε και νοηματικά), το “Four Sticks”, μία μείξη του “Gallows Pole” με το “Black Dog”... Τι άλλο δηλαδή; Τώρα αν κάποιος περίμενε plugged in εκτέλεση του “Whole Lotta Love”, τι να πω, ας προσευχηθεί και για την επανίδρυση των Roxy Music (αν και με την επιδημία των reunions ποτέ δεν ξέρεις - Ferry και Eno τα έχουν ξαναβρεί). Άσε που μετά τη διασκευή - φινάλε στους Low έπαιξαν έξτρα και το “Rock And Roll” για να γιορτάσουν τα γενέθλια της εγγονής του.

Marianna: Έλα ρε! Ο γλυκούλης! Η φωνή του πώς ήταν;

Eleni: Η φωνή του έχει αποκτήσει βάθος και θέρμη. Μπορεί να μου αρέσει περισσότερο και από παλιά. Αξιοσημείωτο και ότι αντί ενός all-star σχήματος επέλεξε να δουλεύει με κάτι άγνωστους τύπους που άκουσε λάιβ σε ένα μπαρ και του άρεσαν.

Marianna: Κυριολεκτικά;

Eleni: Εντελώς. Γενικά βρήκα υπέροχο ότι είδα έναν ροκ μύθο με την ιδιότητα του ανήσυχου μουσικού που όμως διατηρεί επίγνωση του μύθου του. Ήταν η επιτομή του καλλιτεχνικού ήθους. 

 

Helloween, Saxon, Ashes Of Ares: Release Athens, Πλατεία Νερού, Αθήνα, 10 Ιουλίου 2026 

Eleni: Εξαιτίας μικροαστοχίας στα logistics πρόλαβα το τελευταίο τέταρτο των Ashes Of Ares, αλλά τουλάχιστον τους άκουγα τρώγοντας το παγωτό βανίλια που έδιναν εκεί. 

Marianna: Αυτό το παγωτό πολύ σου κόλλησε. Τόσο καλό ήταν;

Eleni: Όχι, απλώς δεν θα αντέχονταν αλλιώς. Ο βοκαλίστας Matt Barlow είναι γαμπρός του Jon Schaffer των Iced Earth που όχι ότι είναι ούγκανο, απλά φιγουράρει σε όλες τις φωτογραφίες της εισβολής στο Καπιτώλιο το 2021, διότι ήταν και από τους πρώτους που μπήκαν μέσα. Μπροστά - μπροστά, μη χάσει τη δόξα. Θα μου πεις τι φταίνε τα σόγια. Τίποτα και έπαιξαν καλά ομολογουμένως, αλλά δεν είμαστε τώρα για γνωριμίες με γκρουπ με τα οποία δεν θα πορευτούμε στο μέλλον. 

Marianna: Πες καλέ ότι ήταν αυτός με τα κέρατα και τη βιζόν (αχ Σάσα – Χασιμπέ - Παπαδήμα, που να ήξερες που θα κατέληγε η βιζόν που έδωσες στη φτωχούλα Χριστίνα Μαρκάτου) που τον πέρασαν όλοι για τον Jamiroquai να ΠΟΘΑΝΩ!

Eleni: Δεν ήταν αυτός, αλλά κοντά έπεσες. Ήταν ο άλλος με το μπλε μπουφάν και το καπελάκι Oath Keepers.

Marianna: Για να δω.. Α ναι καλέ, κελ ντεκαντάνς!

Eleni: Εντελώς. Τώρα, αφού έφαγε τρία χρόνια με αναστολή, δήθεν μετάνιωσε, διότι δεν είναι ούτε Αριστερός, ούτε Δεξιός, είναι απλά πατριώτης, τα γνωστά. “That’s Republican, we count those”, που έγραψε και η Tina Fey στο “30Rock”. 

Marianna: Ωωωω, το καϋμένο το κροκοδειλάκι! (Επίτηδες το “καϋμενο” με υ. Αυτές τις παλαιακές εκφράσεις μ' αρέσει να τις γράφω με την παλιά γραφή, τύπου «αχ τα καϋμένα τα νειάτα»)!

Eleni: Ακολούθησαν οι Βρετανοί παλαιομεταλλάδες Saxon στους οποίους περνάς πάντα καλά, γιατί είναι διασκεδαστές της κατηγορίας που θα αποδίδει στα λάιβ και μετά την πυρηνική καταστροφή όταν έρθει, αισθητικής lions, με προεξάρχουσα μορφή τον τραγουδιστή Biff Byford που έχει και την αρμόζουσα μακριά κόμη και δυνατή στεντόρεια φωνή. 

Marianna: Μία σταθερή αξία τουτέστιν. Θυμίζω βέβαια ότι αυτοί όταν κουρεύονται από ανάποδα γαμώτο γίνονται κούκλοι. Βλέπε Jon Bon Jovi που τον είδαμε με το κοντό καρέ στο “Always” και γίναμε γυναίκες, όπως και Bruce Dickinson επίσης. Αυτός έχει τέτοιο ποτένσιαλ;

Eleni: Είναι στο όριο συνταξιοδότησης ο Biff (ιιιιιιιιιιιι ageism). 

Marianna: Μιεχ. Περί ageism, σε αυτή την ηλικία τέτοια συγκροτήματα μετά από τόσα χρόνια έχουν περιθώριο θαρρείς να πειραματιστούν με τον ήχο τους; Ειδικά στο είδος αυτό.

Eleni: Στο παραδοσιακό hard & heavy δεν μπορώ να σκεφτώ τέτοιο παράδειγμα. Ειδικά οι Saxon κάνουν αυτά που ξέρουν, που εδώ που τα λέμε τα παίζουν στα δάχτυλα. Η συναυλία τους δεν ήταν η οργιαστική διασκέδαση παλιότερων λάιβ όπου ο Biff χώριζε το κοινό σε ομάδες για διαγωνισμό sing along κλπ. Πέρασε και σοβαρή περιπέτεια με την υγεία του που εμφανώς τον επηρέασε φωνητικά. Αλλά ήταν οι Saxon που ξέρεις και εμπιστεύεσαι. Το πάλεψαν, έπαιξαν και αρκετά fan favourites όπως “Strong Arm Of The Law”, “Wheels Of Steel”, “Princess Of The Night” κ.α., τουλάχιστον τίμιοι. Άμα παίρνεις μια ζωή Αριέλ με μπλε και πράσινους κόκκους Μαριάννα μου πού να τρέχεις να αλλάζεις τώρα;

Marianna: Χλωρίνη Saxon δηλαδής αντί Κλινέξ, 29 κατασκευαστές ριφ συνιστούν Saxon, αυτοί ξέρουν, και λοιπά παλιά διαφημιστικά σλόγκαν.

Eleni: Ακριβώς. Περί διασκεδαστών πάντως, οι κορυφαίοι και μακράν πιο grande της κατηγορίας είναι οι Helloween. 

Marianna: Αυτούς δεν θα χαλιόμουν να τους δω άμα τύχαινε. Δηλαδή δεν θα κατέβαινα Αθήνα επί τούτου, αλλά εδώ αν ήταν θα το σκεφτόμουν να πάω.

Eleni: Αξίζουν. Εύστοχα επέλεξαν να ακουστεί από τα ηχεία το “Let Me Entertain You” του Robbie Williams πριν βγουν στη σκηνή. Αυτό είναι το expertise τους και το έχουν τερματίσει.

Marianna: Καλή επιλογή κάνανε οι σατανάδες. ΝΑ, ΓΙΑ ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΑ ΑΚΡΙΒΩΣ ΔΕ ΘΑ ΧΑΛΙΟΜΟΥΝΑ!

Eleni: Και τεχνικά είναι άπιαστοι. Γερμανική εγγύηση ποιότητας (κοιτάω να καλοπιάσω τον αρχισυντάκτη μας τώρα επειδή με τους Neubauten είπα άλλα, χαχαχα). Καταρχάς πού ξανακούστηκε συγκρότημα με τρεις τραγουδιστές. Ούτε σε βαριετέ. Μέχρι τα μέσα 80s τραγουδούσε ο ιδρυτής Kai Hansen, μετά πήραν τον Michael Kiske, ο οποίος στην πορεία αντικαταστάθηκε από τον Andi Deris και από το 2016 - 2017, αφού προηγουμένως τσακώθηκαν όλοι με όλους και είχε φύγει και ο ιδρυτής, συνεχίζουν όλοι μαζί. Χίλιοι καλοί χωράνε.

Marianna: Σουηδοί ή Γερμανοί είναι τελικά; Τι ανετίλες είναι ετούτες;

Eleni: Γερμανοί. Οι Γερμανοί ξανάρθαν λοιπόν και έδωσαν ένα metal πάρτυ γνήσιου ενθουσιασμού με ενέργεια, χιούμορ και συνεχή αλληλεπίδραση με το κοινό. Ο ήχος ως αναμενόταν ήταν άριστος, η setlist αντιπροσωπευτική της συνολικής πορείας, έπαιξαν και το “Halloween” σε μία εντυπωσιακή εκτέλεση, θυμήθηκαν και τα πρώτα χρόνια του speed παρελθόντος, γενικά ήταν άρτιοι όπως μάλλον είναι πάντα από το reunion και μετά. Στο οπτικό σκέλος είχαμε και εδώ ΑΙ, αλλά επαγγελματικά επιμελημένο και κατά περίπτωση λειτουργικό. Πχ ωραία τα εξώφυλλα των δίσκων για τη 40χρονη διαδρομή τους, ακόμα καλύτερος ο ομιλούν Κλειδοκράτορας των δύο “Keeper Of The Seven Keys”. Κάποια άλλα visuals όχι τόσο καλά. Νομίζω βέβαια ότι για μένα έλειπε το shock value της πρώτης φοράς. 

Marianna: Ρε χρειάζεται και ο εντελώς καλώς νοούμενος χαβαλές και το φαν για το φαν, τι να λέμε!

Eleni: Ε ναι. Στο μεταξύ όλο αυτό το φαν υποστηρίζεται από υψηλή τεχνική και επαγγελματισμό. Για παίξτε, η όποια μπάντα, αυτά που παίζουν οι Helloween να δούμε κάτι. Πραγματικά σκέφτομαι συχνά ότι οι παουεράδες, παρότι όλοι τους κοροϊδεύουν, είναι η πιο ακομπλεξάριστη των μουσικών φυλών. Οι ίδιοι λένε τη μουσική που ακούνε στρουμφομέταλ, τι να λέμε. 

Marianna: Γιατί, δεν είναι σκληρά τα Στρουμφάκια; Εγώ τρόμαζα μικρή με κάτι ιστορίες τους! Ακόμα θυμάμαι που έψαχνε ο Γκρινιάρης να βρει γάλα στο μωρό Στρουμφ και έκλαιγα με μαύρο δάκρυ γιατί θα έμενε το μωρό νηστικό. Από μικρή με τους αναξιοπαθούντες, μη χάσω η Μητέρα Τερέζα.

Eleni: Δεν θυμάμαι. Με αποσπούσε ο Χαχανούλης με τις τούρτες – βόμβες.

Marianna: Καλύτερα, γιατί μετά τους το πήραν πίσω, και ξανά μανά κλάμα η πεντάχρονη Μαριάννα μέχρι να τους το ξαναπάνε πίσω!

Eleni: Τι σκληρά παιδικά βλέπαμε όμως. Αυτό το Κάντυ Κάντυ ποιος σαδιστής σκέφτηκε ότι είναι κατάλληλο για μικρά παιδιά; 

Marianna: Μην τη σχολιάσω και αυτήν, αυτή η άχρηστη φταίει που ανεχόμαστε τον κάθε μαλάκα!

Eleni: Χαχα, ισχύει, καταγγέλλω.

 

Florence & The Machine, Suede: Ejekt Festival, ΟΑΚΑ - Telekom Center Athens (open air), 14 Ιουλίου 2026

Marianna: Με μεγάλη περηφάνεια θα ρίξω το επίπεδο και θα βροντοφωνάξω ότι ο Brett Anderson παραμένει ΚΟΥΚΛΟΣ. Τον βοηθάει βέβαια και το σκαρί του το λιπόσαρκο, αλλά ήταν γοητευτικότητος. Σκέψου ότι άρεσε και σε μια κοπέλα γύρω στα 25 που είχε έρθει πρώτη φορά μόνη της σε φεστιβάλ και μου ζήτησε να κάνουμε παρέα γιατί ένιωθε κάπως. Είμαι τελείως έτοιμη να γίνω η κουλ οικουμενική θεία όλων των μετεφήβων σε συναυλίες και φεστιβάλ. Και τι μου λέει, αν έχεις το Θεό σου; «Τους ξέρω τους Suede, τους άκουγε Ο ΜΠΑΜΠΑΣ ΜΟΥ»! Με τάραξε μεν, αλλά μετά με ρώτησε ΤΙ ΣΠΟΥΔΑΖΩ, οπότε τη συγχώρεσα. Είδες Ελένη μου που κυκλοφορώ με αντιηλιακό χειμώνα καλοκαίρι; Ακόμα για φοιτήτρια περνάω!

Eleni: Λίγο άτυχη να πηγαίνει μόνη της στα λάιβ ήδη από τα 25. Εγώ πρέπει να πάτησα τα 35 όταν εγκατέλειψαν οι παλιοί μου συναυλιακοί παρτενέρ.

Marianna: Καλά έκανε, μακάρι να το έκανα κι εγώ στην ηλικία της! Αυτό που πρέπει να ειπωθεί είναι ότι οι Suede είχαν το πολύ δύσκολο καθήκον να παίξουν μπροστά σε ένα κοινό που δεν τους ήξερε καν και αποτελούνταν κυρίως από αλαλιασμένα νεαρούδια με λουλουδένια στεφάνια στο μαλλί, γκλίτερ στη μούρη και αναγεννησιακά φορέματα που περίμενε τη Florence Welch ωσάν το Μεσσία. Ε, βγήκαν τόσο φορτσάτοι που σταδιακά το κέρδισαν, ο Brett ούτως ή άλλως είναι τρομερός περφόρμερ… κι ενώ στην αρχή σχολίαζε δηκτικά "oh, you are a clapping crowd, not a singing crowd", στην πορεία έκανε και τα πιτσιρίκια να χορέψουν!

Eleni: Όντως, ο Brett ήταν πάντα performer, αλλά έχω να τους δω από ένα παλιό λάιβ στα μέσα 2000s στο Θέατρο Βράχων. Με σοκάρει ότι λογίζονται ως τόσο παλιοί. Που βέβαια είναι δηλωτικό και της δικής μου ηλικίας...

Marianna: Μη σε αναστατώσω Ελένη, αλλά το “Coming Up” βγήκε το 1996. Φέτος έγινε 30 χρονών.

Eleni: (OMG τι;;) Δηλαδή δεν ήξεραν τίποτα; Δεν λέω το “Animal Nitrate”, αλλά ούτε το “Beautiful Ones”;

Marianna: Η φάση ήταν «ααααα, αυτό κάπου το έχω ακούσει». Να πω εδώ ότι μπράβο που παίξανε το “Trash” και το “Animal Nitrate” στην αρχή-αρχή. Θέλει κότσια το να μην κρατάς όλα σου τα χιτ για το τέλος. Πολύ μου άρεσε επίσης που τίμησαν και κομματάρες όπως το “Personality Disorder” και το “Disintegrate” από τα τελευταία άλμπουμ τους, που με τη σειρά τους τα βρήκα εξαιρετικά.

Eleni: Το τελευταίο άλμπουμ μου άρεσε κι εμένα. Το προηγούμενο λιγότερο.

Marianna: Για να είμαι ειλικρινής κυρίως Suede με ενδιέφεραν, που δεν τους είχα ξαναδεί. Και ήταν σούπερ.

Eleni: Θα ήθελα να τους δω αλλά δυστυχώς το δεύτερο όνομα σε αυτά τα events δεν είναι αρκετό κίνητρο για μένα και ειδικά κάτω από τη Florence που δεν μου αρέσει. Τυχερή Μαριάννα!

Marianna: Ας πάμε τώρα σε Florence & The Machine. Είναι εντυπωσιακό το ότι έχει γίνει κάτι σαν τοτέμ/αγία/θεά/είδωλο/ιέρεια για το κοινό της, άσε την τρελή πέραση στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Ρε Ελένη, ένα περίεργο πράγμα με έχει πιάσει με τη Florence. Ενώ πραγματικά μου φαίνεται ειλικρινής και ζεστή και ότι το νιώθει αυτό που κάνει, αυτό που κάνει είναι πλέον τόσο επαγγελματικό και στυλιζαρισμένο που κάτι μου κλωτσάει…

Eleni: Επειδή ανήκω σε αυτούς που την είχαμε δει στο γνωστό Synch το 2009 και με είχε απωθήσει από τότε λόγω στυλιζαρίσματος, δεν έχει νόημα να πω κάτι. Δεν την μπορώ, μου φαίνεται προκάτ. Ας μιλήσουν οι φανς!

Marianna: Θυμάσαι τότε στο Synch που φόραγε ένα τσίτι και σκαρφάλωνε στις σκαλωσιές;

Eleni: Προσπαθώ να το ξεχάσω, αλλά ναι, το θυμάμαι.

Marianna: Είχε τύχει να τη δω το 2009 στο Λονδίνο όταν είχε πρωτοεμφανιστεί, τη θυμάμαι που είχε βγει με ένα βρακί κι ένα λαμέ σακάκι μόνο, φουλ χαλαρή και ακομπλεξάριστη και αεράτη. Και τότε στην Τεχνόπολη με είχε κατατρομάξει, που ήταν τύφλα κι έλεγα από μέσα μου «πάει, τώρα θα πέσει από τις σκαλωσιές και θα μας μείνει στον τόπο»! Τότε όμως μου έβγαζε κάτι ανεπιτήδευτο, κάτι τελείως μπαρόκ πανκ. Τώρα είναι το ακριβώς αντίθετο. Μπράβο της που καθάρισε, αλλά τώρα με τα custom made φορέματα (γαμάτα, δε λέω) θα στηθεί γιατί ξέρει ότι θα τη φωτογραφίσουν, θα χειριστεί το κοινό ζητώντας "ανθρωποθυσίες" (να ανεβεί κόσμος στους ώμους άλλου), θα κατεβεί στο κοινό ξυπόλητη, θα το διατάξει να κατεβάσει κινητά ΚΑΙ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ ΦΙΛΕΝΑΔΑ! Κι ενώ σου ξαναλέω ότι δεν νιώθω ότι αυτό που κάνει επί σκηνής είναι ψεύτικο, το πιστεύω ότι το νιώθει, φαίνεται η ειλικρίνεια και η αγάπη με την οποία το κάνει, νιώθω ότι έχει ξεπεράσει το όριο του επαγγελματισμού και έχει γίνει στυλιζάρισμα. Αυτό. Το 2023 που την είχα ξαναδεί στην Πλατεία Νερού ήταν επαγγελματίας αλλά όχι στυλιζαρισμένη – και για αυτό μου είχε αρέσει πολύ η συναυλία της. Φέτος έχασε λόγω υπερβολικού στυλιζαρίσματος. Οπότε δεν ξέρω αν θα ξαναεπιδιώξω να τη δω. Όχι πως θα με χαλάσει, αλλά δεν είναι πια αυτοσκοπός. 

Να πω βέβαια και τα καλά: Η φωνή της πάντα εξαίρετη, οι χορεύτριες της καταπληκτικές (κάτι ανάμεσα σε αναγεννησιακές μαινάδες και βικτωριανές βάκχες), άκουσα ζωντανά και τα τρία αγαπημένα μου τραγούδια από αυτήν: το “Spectrum”, το “Howl” και το “What Kind Of Man”… Είναι καλή η άτιμη - αν κατεβάσει το στυλιζάρισμα και ανεβάσει λίγο το παρτάλιασμα, πιστεύω θα με ξανακερδίσει.

Eleni: It's Florence versus Τhe Machine, people!

Marianna: Κάπως έτσι. Αλλά τα custom made ρούχα να τα κρατήσει. Είναι ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΑ!

 

The Cure, Nothing But Thieves, Matt Berninger: Ejekt Festival, ΟΑΚΑ - Telekom Center Athens (open air), 15 Ιουλίου 2026

Marianna: Θα ήθελα να είχα δει τον Matt Berninger, αλλά είχα κατεβεί στο Πρωτοδικείο για δουλειές και με τράβηξαν ως αργά. Στεναχωρήθηκα που τον έχασα η αλήθεια είναι, αλλά ας όψεται η μαχόμενη δικηγορία ξανά μετά τον David Byrne. Οπότε πήγα στο τελευταίο 20λεπτο των Nothing But Thieves. Από το ένα αυτί μου μπήκαν και από το άλλο μου βγήκαν, σε σημείο που μετάνιωσα που δεν είχα πάρει την «Πτώση» του Καμύ μαζί μου να την τελειώσω εκεί.

Eleni: Δεν υπήρχε περίπτωση να πάω τόσο νωρίς για τον Berninger και απέρριψα τους Nothing But Thieves μετά από κάτι δείγματα στο Spotify. Και το Ejekt όπως έχουμε πει δεν είναι για χόρταση. Πάντως εντόπισα βελτιώσεις στη διοργάνωση.

Marianna: Λες να μας διαβάσανε πέρυσι; (Αυτό βέβαια με τα νερά χωρίς καπάκι, ΕΚΕΙΕΙΕΙΙ, αμετάκλητο)!

Eleni: Δεν ξέρω, ξέρω ότι γράφουμε με ειλικρίνεια ό,τι βλέπουμε - θετικό ή αρνητικό. 

Marianna: Μα δεν έχουμε και καμιά υποχρέωση πουθενά άλλωστε. Δεν ξέρω για σένα, αλλά νιώθω ότι το Ejekt είναι κάπως πιο glossy, μου κάνει πιο πολύ σε event παρά σε μουσικό φεστιβάλ.

Eleni: Δυστυχώς δεν είμαι σε θέση να κάνω ευθείες συγκρίσεις, γιατί πέρυσι στους Green Day ήμουν στη Ζώνη A ενώ φέτος στους Cure στη Ζώνη Β, αλλά όταν βλέπεις καλύτερη οργάνωση στη Ζώνη Β από τη Ζώνη Α, μάλλον υπάρχει πρόοδος. Απ' ό,τι κατάλαβα δεν έχεις κάτι να πεις για Nothing But Thieves;

Marianna: Νothing Βut μπαινάκης βγαινάκης.

Eleni: Και οι Cure πάντως, αν δεν υπήρχε το εκτόπισμα του ονόματος και η βιωματική μας σχέση, φοβάμαι ότι έτσι θα ήταν. Δεν τους βρήκα καλούς, είχαν όμως ωραία setlist και έπαιξαν αρκετή ώρα. Το “Pornography” να δούμε πότε θα ακούσουμε βέβαια.

Marianna: Στο είπα και μετά τη συναυλία, οι Cure είναι κομμάτι του συλλογικού μουσικού ασυνειδήτου πια. Ήξερα όλα τα τραγούδια απ’ έξω, μα όλα! Το μείον της setlist ήταν ότι εστίασαν πολύ στην ποπ πλευρά τους. Που είναι μαγική, δε λέω, αλλά εγώ τα σκοτάδια των Cure αγαπώ. Θα πέθαινα να ακούσω κομμάτια από το “Pornography” και το “Faith”. Επιπλέον, μου αρέσει που δεν έχουν στάνταρ setlist: έχουν προβάρει 60 κομμάτια ξέρω ‘γω και θα παίξουν 40, δεν ξέρεις ποιο ή με ποια σειρά. Κι αυτό είναι πολύ καλό σήμερα που ξέρουμε από πριν τι θα παίζει το κάθε συγκρότημα.

Eleni: Από το “Faith” είχαν παίξει το “Primary” την προηγούμενη φορά. Εντάξει, αν δεν ξέρουμε και στους Cure όλα τα κομμάτια, quo vadis domina bona. Δεν είδα να ισχύει με τους γύρω μου ωστόσο, εκτός από τα πολύ sos, πχ “In Between Days”. Εμένα δεν με ενδιαφέρει πια τόσο η setlist, πόσο μάλλον που εστίασαν στο “Disintegration”, αλλά δυστυχώς οι συνθήκες δεν προσφέρονταν.

Marianna: Είχαν πολύ καλές επιλογές. Όταν άκουσα το “Burn” και το “Charlotte Sometimes” αφιονίστηκα!

Eleni: Ναι! Και το “Shake Dog Shake”.

Marianna: Ορίστε, άλλη μια απόδειξη ότι το LSD δεν είναι πάντα κακό! Ή μανιτάρια έπαιρναν τότε; Επίσης, μαγκιά τους που δεν φοβήθηκαν να παίξουν και κομμάτια των 7-8 λεπτών, όπως το λατρεμένο “From The Edge Of The Deep Green Sea”.

Eleni: Το οποίο δεν το έπαιξαν καλά όμως. Κάποια κομμάτια όπως το “Disintegration” κατασφαγιάστηκαν.

Marianna: Εκείνη την ώρα δεν με πολυαπασχολούσε, ζούσα τη μουσική. 

Eleni: Εγώ συνειδητοποίησα πως έβλεπα το μόνο από τα σημαντικά συγκροτήματα της ζωής μου που δεν έχω αποκηρύξει. (Το ότι δεν μου έχουν αρέσει μεμονωμένοι δίσκοι δεν πιάνεται). Και τους ακούω από το γυμνάσιο. Μεγάλη παράλειψη, θεωρώ την προσωρινή ή και αμετάκλητη αποκήρυξη των αγαπημένων ακουσμάτων διεργασία προς την ωριμότητα. Κάτι λέει αυτό για τους Cure βέβαια, αλλά η συναυλία δεν ήταν καλή.

Marianna: Παικτικά εννοείς ή γενικά; Γιατί εγώ σε κάθε περίπτωση το απόλαυσα και με το παραπάνω, δεν υπάρχουν πολλά ονόματα που ό,τι και να παίξουν θα είναι εγγύηση και που θα λείπουν άλλα τόσα κομμάτια που θα ήθελες να είχες ακούσει. Ή θεωρείς ότι έπαιξε ρόλο που αντί για τον Simon Gallup ήταν ο γιος του ο Eden στο μπάσο;

Eleni: Σίγουρα δεν ήταν προγραμματισμένο να παίξει ο γιος του, αλλά δεν ξέρω πόσο επηρέασε το αποτέλεσμα. Και παιχτικά δεν ήταν καλοί και δεν υπήρχε κατάλληλο κλίμα. Ξεκαθαρίζω εδώ ότι δεν με ενδιαφέρει ποιος είναι γύρω μου στις συναυλίες, εφόσον δεν επιδρά αρνητικά στην εμπειρία. Στην πρόσφατη συναυλία του Kamasi Washington, ένα προβληματικό γενικά λάιβ, είχα σημειώσει στα θετικά την ικανότητά του να προσελκύει κόσμο τόσο εκτός τζαζ που την προηγούμενη μέρα μπορούσε να είναι στα μπουζούκια (καθώς, απ’ ό,τι θυμάμαι, έτσι προέκυψε). Δεν είναι λοιπόν ότι με ενοχλούν οι “φασαίοι”. Με ενοχλεί όμως όταν στα μισά της συναυλίας έχω μάθει όλο το πλάνο διακοπών του δίπλα. 

Κατά τα άλλα, είναι διακριτή η αντικειμενική αποτίμηση από το επί προσωπικού βίωμα. Δεν είμαι της άποψης να παραβλέψουμε το συναίσθημα, καθόλου, αλλά παράλληλα θέλω να διατηρώ την ικανότητα ορθής αξιολογικής κρίσης. Εκείνη την ώρα σκεφτόμουν ότι μπορεί να μην τους ξαναδώ ποτέ λάιβ (ήδη το έχω πάρει πίσω καθώς όλοι πλέον παίζουν μέχρι τα 80). Αλλά αντιλαμβανόμουν και τα προβλήματα. Άκουσα αρκετές πυξ λαξ-ικές εκτελέσεις και δεν φταίει μόνο ο κόσμος που τραγουδούσε το “Lovesong” σαν να βλέπει τον Χατζηγιάννη. Όπως διαπίστωσα στο “A Night Like This” που δεν το ήξερε άνθρωπος γύρω μου, φταίνε και οι Cure. Καλά, στο “Friday I'm In Love” νόμιζα θα βγάλουν και τον Πλιάτσικα στη σκηνή. 

Marianna: Αχ βρε Shirley Manson, τι το ήθελες να το διασκευάσεις το “Lovesong”... Πάντως αυτό με τον κόσμο που πάει σε συναυλία για σουσού και όχι για τη συναυλία, κι εγώ δεν το καταλαβαίνω. Ειδικά αν σκεφτείς ότι το εισιτήριο δεν είναι και φτηνό. Να δεχτώ ότι κάποιοι θα πάνε γιατί πρέπει να πάνε λόγω φάσης, κι ας μην ξέρουν καν ποιος είναι ο Lol Tolhurst, και ας μην καταλαβαίνουν τι χάνουν όσο ψιλοκουβεντιάζουν με την παρέα τους… Αλλά ο υπόλοιπος κόσμος; Τόσα λεφτά για πέταμα έχει;

Eleni: Ελλάδα χώρα του φωτός! Πάντως ρε συ Μαριάννα ξέρεις τι σκεφτόμουν; Για κάθε κομμάτι που έπαιζαν οι Cure, είχα τουλάχιστον από μία ιστορία να θυμηθώ. Και ήταν όλες σημαντικές. Γι' αυτό, παρά το στραπάτσο, έφυγα χαρούμενη. (Αλλά όχι ικανοποιημένη).

Marianna: Κι εγώ το ίδιο ακριβώς. Έφυγα πολύ συγκινημένη. Παραδίπλα μου ήταν κυριολεκτικά τρεις γενιές: γιαγιά γύρω στα 60 τόσο, μαμά γύρω στα 35-40, εγγονή γύρω στα 15, και τις έβλεπα και τις τρεις να τραγουδάνε το “In Between Days” αγκαλιασμένες. Αυτό μόνο με ονόματα όπως οι Cure μπορεί να γίνει.

Eleni: Και ο Smith δυο κουβέντες είπε και τέλος. Όταν είπε στην αρχή “να ‘μαστε πάλι εδώ”, θυμήθηκα τον πρώτο στίχο του “Cut Here” (“so we meet again”), κομμάτι της “νέας εποχής Cure” το μακρινό 2001, και τον εαυτό μου να αναρωτιέται τι ήταν αυτό που δεν μου άρεσε: Το τραγούδι; Ή η υπενθύμιση ότι έζησα σε πραγματικό χρόνο και το “Wish” ως “νέα εποχή Cure”; Και πλέον έχουν περάσει άλλα 25 χρόνια. Και ένα “thank you” στο τέλος και γεια σας. Το οποίο νομίζω είχε έναν τόνο ανακούφισης, σαν της Beth Gibbons πέρυσι. 

Marianna: Πάντα μου κάνει εντύπωση που στην αρχή και στο τέλος κάθε συναυλίας πάει πέρα δώθε στη σκηνή και μας κοιτάει με ένα βλέμμα βαθιάς ευγνωμοσύνης και συγκίνησης. Καμιά φορά σκέφτομαι ότι ίσως πραγματικά και να δυσκολεύεται να πιστέψει ότι σχεδόν πενήντα χρόνια μετά, χιλιάδες κυριολεκτικά άνθρωποι έρχονται να τραγουδήσουν τα κομμάτια του μαζί του. Και πώς αλλιώς να γίνει, όταν κάθε κομμάτι τους είναι κομμάτι της ζωής του καθενός και της καθεμιάς από μας; Στο “Last Day Of Summer” θυμήθηκα τότε που έγινα 16 χρονών και μου έφερε ο νονός μου δώρο γενεθλίων το “Bloodflowers” κι ας μην ήξερε αγγλικά να το ζητήσει αλλά μου το βρήκε, στο “A Forest” τότε που το είχα κατεβάσει μετά από τρεις μέρες από το Napster και όταν είδα ότι ήταν το σωστό “A Forest” ενθουσιάστηκα γιατί ως τότε κατέβαζα άλλα αντ’ άλλων, στο “Why Can't I Be You?” το δισκάδικο του χωριού μου από το οποίο αγόρασα το “Galore” την πρώτη μέρα λειτουργίας του… Κάθε τραγούδι τους είναι και μια φέτα από τη ζωή μου.

Eleni: Σαν τη Lacta (έλα Ελένη, σοβαρέψου)! 

Marianna: «Κομμάτι» λέει εκείνο το τραγούδι, καλή μου φίλη. Αχ, Στέφανος Κορκολής (άλλη μεγάλη αγάπη του τότε). Αλλά αν είναι να το ρίξουμε το επίπεδο, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπο να το κάνουμε από το «Γιουρούσι» του Κοσμά Μαζαράκη. Την απόλυτη ελληνική διασκευή στο “In Between Days”. Το Μαρούσι είναι γιουρούσι – κι εκεί είδαμε φέτος τους Cure Ελένη μου!

Eleni: Χαχαχα. “In Between Raids”. Ορμάτε! 

 

Noga Erez: Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, 21 Ιουλίου 2026

Eleni: Η συναυλία της Noga Erez μεταφέρθηκε από το Gazarte στην Τεχνόπολη λόγω υψηλής ζήτησης εισιτηρίων, πράγμα διόλου παράξενο για σύγχρονη καλλιτέχνιδα που δεν είχε ξανάρθει στην Ελλάδα και που επάξια θεωρείται άτυπη συνεχίστρια της M.I.A., έχοντας ωστόσο διαμορφώσει διακριτή καλλιτεχνική ταυτότητα. 

Marianna: Ως προς τι;

Eleni: Η Erez είναι πιο αμφίσημη. Κινείται σε ένα ασαφές αλλά δημιουργικό όριο που χωρίζει, ή μάλλον ενώνει εν προκειμένω, την pop, το hip hop και την electronica, χωρίς να δεσμεύεται κάπου. Επίσης τραγουδάει με έμφαση στην ένταση της εκφοράς και των ρυθμών αντί σε επιδείξεις φωνητικών ικανοτήτων. Κατά μία έννοια η φωνή της ακούγεται ενίοτε και σαν κρουστό όργανο (λέμε τώρα). 

Marianna: Κατάλαβα. Hip hop εκφορά του λόγου δηλαδή.

Eleni: Κάπου ανάμεσα στο hip hop και την pop. Άλλοτε τραγουδάει καταιγιστικά, άλλοτε αφαιρετικά, ενδιάμεσα ραπάρει κιόλας. Στην Τεχνόπολη διαπιστώσαμε ότι είναι τρομερή performer με άνεση στη σκηνή και ισχυρό following. Χαμός από ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών που ήξεραν τα κομμάτια και ακολουθούσαν. Δεν ήταν sold out, αλλά είχε λαό. 

Marianna: Κοίτα, ό,τι και να λέμε αυτός είναι ο ήχος του σήμερα. Οι κιθάρες είναι λίγο πίσω μέχρι να τραβήξουν ξανά προς τη δόξα.

Eleni: Μόνο η trap / rap θα μας σώσει, εγώ ό,τι μπορώ κάνω. Πέρυσι έβγαλα trap δίσκο της χρονιάς. Τώρα η Erez δεν είναι ακριβώς εκεί, αλλά ας πούμε ότι γειτνιάζει. Επίσης είχε εξαιρετικό δυνατό και καθαρό ήχο, που στην Τεχνόπολη είναι πάντα ερωτηματικό. 

Marianna: Ναι, είναι πάντα επίφοβη η Τεχνόπολη εξ όσων θυμάμαι σε αυτό το θέμα. Τυχερή ήσουν.

Eleni: Γενικά αντιπαρήλθε τους περιορισμούς του σημείου. Ένας άλλος λόγος που δεν μου αρέσουν τα λάιβ εκεί είναι η μικρή σκηνή. Και πάλι όμως, είχε άριστο στήσιμο, ενέργεια, κίνηση και δεν φάνηκε να περιορίζεται. Συνοδευόταν δε από ωραία δυναμική μπάντα (κιθάρα, μπάσο, ντραμς, sampler, synths), που προσέθεσε όγκο αλλά ευτυχώς χωρίς να μικραίνει τα κομμάτια με κάποιο αχρείαστο rock ή funk επίχρισμα. Γενικά ήταν ένα πολύ σοβαρό, επαγγελματικό και καλά μελετημένο λάιβ.

Marianna: Ομολογώ ότι δεν είναι σκηνή που την παρακολουθώ συστηματικά. Από την άλλη, όταν κάτι είναι σημαντικό μουσικά το αναγνωρίζω. Δεν είναι τυχαίο που αυτό το μούλτι κούλτι είναι ο ήχος του σήμερα. Αντικατοπτρίζει την εποχή.

Eleni: Η μεγαλύτερη προσφορά αυτής της σκηνής έγκειται πιστεύω στην αποδόμηση ειδολογικών αγκυλώσεων του τύπου "ακούμε indie - ακούτε pop”, “το metal / rap / hip hop δεν είναι σοβαρή μουσική” κλπ που ευτυχώς έχουν υποχωρήσει σημαντικά. Αν είναι δυνατόν να ακούμε ακόμα σήμερα ότι η ραπ δεν είναι μουσική. Πρέπει να ξεμπερδεύουμε με αυτά.

Marianna: Καλά, γελάει ο κόσμος με κάτι τέτοια. Πολύ ευχάριστο επίσης το ότι αν και Ισραηλινή δεν σημειώθηκαν παρατράγουδα.

Eleni: Ναι, εύλογα η ισραηλινή ιθαγένεια είναι η λιγότερο σέξυ στην εποχή μας, αλλά ευτυχώς δεν είχαμε επεισόδια.

Marianna: Εκτός αν είσαι ο Μπουμπούκος. Απορώ που δεν έσκασε μύτη, να δει και καμιά παλαιστινιακή σημαία να μείνει στον τόπο. 

Eleni: Όλα τά’ χαμε, να συναντάμε τον Άδωνι στις συναυλίες μας έλειπε. Αν θυμάσαι, το 2025 ακυρώθηκε εκδήλωση για την εβραϊκή λογοτεχνία στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Η αιχμή του επιχειρήματος των ακτιβιστών τότε ήταν ότι δεν εναντιώνονταν στους ίδιους τους συγγραφείς αλλά στη συνδιοργάνωση της εκδήλωσης από την ισραηλινή Πρεσβεία. Και σωστά. Αλλά αν θέλεις να είσαι ιδεολογικά συνεπής, και οφείλεις να είσαι, ε δεν μπορείς τώρα να ακυρώνεις συναυλίες μουσικών απλά επειδή είναι Ισραηλινοί. Εκτός αν μιλάμε για κανένα ακροδεξιό γουρούνι υπέρ του Νετανιάχου. Αλλά η συγκεκριμένη δηλώνει συντετριμμένη και έχει ταχθεί υπέρ της αρμονικής συμβίωσης Ισραηλινών και Παλαιστινίων. 

Marianna: Ακριβώς. Δεν έχεις εικόνα πόσο συμφωνώ. Η καλλιτεχνική δημιουργία είναι κάτι αυτόνομο. Βέβαια θα πω και το εξής: Χίλια μπράβο σε γκρουπ και σε δημιουγούς που παίρνουν θέση ξεκάθαρη. Ακόμα θυμάμαι εκείνο το λάιβ των Massive Attack το 2023. Ήταν τέτοιο χαστούκι καλλιτεχνικά και πολιτικά, που το θεωρώ από τα σημαντικότερα πράγματα που έχω δει στη ζωή μου.

Eleni: Στα μη σχετιζόμενα με το μεσανατολικό ξέφυγαν μια - δυο φορές με τα μηνύματα στα βίντεο, αλλά ναι, μια χαρά μανιφέστο ήταν και ευτυχώς ενοχλήθηκαν όσοι ήταν να ενοχληθούν. Γι’ αυτό ακριβώς το έκαναν. 

Marianna: Χρειάζονται τέτοια λάιβ. Για να βγαίνουμε από τη βολή μας. Ο πλανήτης είναι σε οριακό σημείο. Και πρέπει να μιλάει ΚΑΙ για αυτό η τέχνη.

Eleni: Να πούμε και για το τελευταίο λάιβ με το οποίο σίγουρα θα βγούμε από τη βολή μας αλλά για εντελώς άλλους λόγους; 

Marianna: Μπιέν συρ.

 

Sabaton, Savatage & Epica: Release Athens, Πλατεία Νερού, Αθήνα, 25 Ιουλίου 2026

Marianna: Κάτσε να φτιάξω έναν κουβά ποπκορν, κι ας είμαι ακόμα με τον πρωινό καφέ!

Eleni: Επίσης ας μην είσαι όρθια καλού κακού. Εδώ είχαμε ενδομεταλλικά πάθη, καθώς οι φανς των Savatage, πρακτικά ενός πρώην γκρουπ των 1980s -1990s, δισκογραφικά ανενεργού τα τελευταία 25 χρόνια, εξαγριώθηκαν για το πλασάρισμά τους κάτω από τους Sabaton, που εμφανίστηκαν στα 2000s και είναι περίπου η Lady Gaga του power metal, τόσο με εμπορικούς όρους όσο και λόγω προεκτάσεων στην pop. Πώς είναι δυνατόν να μπαίνουν πρώτο όνομα οι headliners όλων των μεγάλων φεστιβάλ και όχι ένα συγκρότημα στη σύνταξη; Δεν μετράει καθόλου ότι οι παλιοί είναι τρου; 

Marianna: Απαπαπππα! Γίνονται τέτοια πράγματα φίλη μου; 

Eleni: Πες μου εσύ. Γι’ αυτό μάλλον ο διοργανωτής σκέφτηκε το κόλπο του co-headliner, το οποίο φυσικά δεν έπεισε κανέναν και ζούμε δράματα εδώ και μήνες.

Marianna: Έπαιξαν λιγότερο;

Eleni: Ναι. Πάντως πάνω από ώρα και βάσει απόδοσης ίσως ήταν αρκετό. Το κοινό εν τέλει συνέθεσαν άνθρωποι όλων των ηλικιών με ένα ερώτημα να πλανάται: Θα έφευγαν οι εξοργισμένοι αμέσως μετά τους Savatage όπως κατηγορηματικά διαβεβαίωναν;

Marianna: Χαχαχα! Και φύγανε τελικά; Γιατί εγώ γεμάτη την είδα την πλατεία στις φωτογραφίες…

Eleni: Φύγανε κάποιοι, αλλά και πάλι τίγκα η πλατεία. Τώρα οι Savatage με αναγκάζουν να επιστρέψω στα της συσκότισης της ορθής κρίσης από το συναίσθημα που έλεγα και για τους Cure. Με εξαίρεση την ακριβοδίκαιη αποτίμηση του Χάρη Συμβουλίδη, κανένα από τα reviews που διάβασα δεν στέκεται στο ύψος της αξιολόγησης. Όχι επειδή διαφωνώ με τα συμπεράσματα, αλλά επειδή ο τρόπος γραφής προδίδει μία εκ των προτέρων παράδοση στη νοσταλγία και τη συγκίνηση. Δημιουργεί την αίσθηση ότι ασχέτως των πεπραγμένων, η κατάληξη θα ήταν πάντα η ίδια: “έπος επών”, “κορυφαία απόδοση” κλπ. 

Οι Savatage όμως δεν ήταν καλοί. Καθαρό και δυνατό ήχο δεν είχαν, οι κιθάρες ήταν πίσω και ο τραγουδιστής Zak Stevens είχε κυμαινόμενη απόδοση - μέτριες και καλές στιγμές - αλλά ήδη από το τρίτο τραγούδι ακουγόταν κουρασμένος. Δεν χρειάζονται συγκρίσεις με τον απόντα Jon Oliva, που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας, και άλλωστε δεν είμαι η πιο αρμόδια. Όμως αλλιώς ακούγεται ένας τραγουδιστής που απλά φέρει εις πέρας το σετ και αλλιώς όταν μοιάζει να αντέχει άλλο τόσο. Ο Stevens τραγουδούσε συνεχώς στο όριό του. Δεν γίνεται επίσης να μην σχολιάσω τα ερασιτεχνικά και κακόγουστα visuals τα οποία τερμάτισαν την ετεροντροπή. Ανώτεροι οι Sepultura (που μας έβγαλαν το μάτι κι αυτοί).

Marianna: Εργολαβία τα έχει πάρει τα visuals το ανίψι των Sepultura; Τι διάολο;

Eleni: Δεν πρέπει να ήταν καν ΑΙ αυτό που είδαμε, μάλλον χρησιμοποίησαν κάποια παλιότερη τεχνολογία. Δεν εξηγείται αλλιώς η αισθητική video game των 1990s με τιτάνες, υπερανθρώπους κλπ (εκ των οποίων η κεντρική μορφή ήταν και disturbing ομοιότητας με τον Joe DeMaio των Manowar - κανείς δεν τους το είπε;).

Marianna: Μωρή, θα με πνίξεις! Μην ήταν κάνα εξώφυλλο από Άρλεκιν δεκαετίας 80; Τύπου «μη φοβάσαι αδίστακτη βαλκυρία, μπορεί να έχω ένα σπαθί ΔΥΟ μέτρα (διπλής), αλλά εσένα δε θα σε πειράξω»;!

Eleni: Χαχα, τι να πω... Είχαν παίξει και πέρυσι στο Rockwave στην Κατερίνη και είχα την εντύπωση ότι εμφανίζονται επιλεκτικά όπου διατηρούν fanbase, αλλά βλέπω ότι βρίσκονται σε κανονική περιοδεία. Αν είναι δυνατόν ένα υποτίθεται ιστορικό συγκρότημα των 80s να παρουσιάζει τέτοια προχειρότητα και αντιεπαγγελματική αντίληψη και να διαβάζουμε σε σοβαρά μουσικά sites ότι αυτό αποτέλεσε λεπτομέρεια που δεν επέδρασε στο αποτέλεσμα.

Marianna: Αααα, ευκαιρία να κράξω! Συγνώμη, αλλά για πόσο βλάκες μας περνάνε όταν ανακοινώνουν Rockwave ντεμέκ (για να το πω και στα βορειοελλαδίτικα) στη Θεσσαλονίκη, όταν το κάνουν 55 χιλιόμετρα μακριά; Είπαμε Ελλάδα είναι μόνο η Αθήνα, αλλά αρνούμαι πραγματικά να πάω όταν υποτιμάνε τόσο τη νοημοσύνη μου! 

Eleni: Έχεις δίκιο και απ’ ό,τι έμαθα οι συνθήκες στο Terra Republic δεν ήταν ιδανικές (η ευγένεια με μάρανε). Περί Savatage, η εμφάνιση του Jon Oliva μέσω βίντεο ήταν ωραία σκέψη αλλά και υπενθύμιση του γενικότερου ασθενικού ήχου. Υπήρξαν και καλές στιγμές, όπως η εκτέλεση του “Gutter Ballet”, και γενικά το συγκρότημα κατέβαλε προσπάθεια αλλά το αποτέλεσμα ήταν άνισο.

Εξ ου και, παρά τις αμφίβολες προθέσεις μας για τους Sabaton, ασφαλώς μείναμε να τους ακούσουμε, αν μη τι άλλο για να δούμε ένα άρτιο λάιβ. Οι Sabaton είναι το άκρως αντίθετο του χωρίς φρου φρου και αρώματα. Είναι disney-type γιουροβιζιονικό εύπεπτο power metal με φρου φρου και αρώματα, ύποπτης θεματολογικής προσήλωσης στη ιστορία του πολέμου. Οι άνθρωποι μεταπηδούν από τον Τζένγκις Χαν στους Σταυροφόρους, στον Β’Π.Π., στις Θερμοπύλες, στον Α’Π.Π. και όπου αλλού like a boss. Δεν πρέπει να υπάρχει βασιλιάς και στρατηγός που να έχει εμπλακεί σε πόλεμο σε οποιοδήποτε αιώνα που να μην τον έχουν ανακαλύψει οι Sabaton.

Marianna: ΤΙ ΕΧΑΣΑ ΤΟ ΖΩΟΝ. ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΚΑΤΕΒΩ. ΓΙΑΤΙ ΚΑΚΟΥΡΓΑ ΔΕΝ ΜΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΑΤΙΡΝΤΙ;

Eleni: Μα μέχρι τελευταία στιγμή δεν ήξερα αν θα πήγαινα! Αν θες να ξέρεις, δηλώνουν λάτρεις της ιστορίας και έχουν λάβει υψηλού κύρους βραβείο της Σουηδικής Ένωσης Σκεπτικιστών για τη διάδοση της γνώσης. Δεν μπορείς να τους πάρεις σοβαρά, πάντως ήρθαν οργανωμένοι, με τις παραλλαγές, τα props, τις στρακαστρούκες τους, τα γυναικεία πίσω φωνητικά κλπ. Βέβαια τέτοιο τανκ είχε να εμφανιστεί στην Ελλάδα από το 1973, αλλά αν κατέβαιναν στη Eurovision, που δεν τους χρειάζεται ασφαλώς, δεν θα έπεφταν κάτω από το top 3. 

Marianna: Δεν καρακαταπαλλόμουνα, καρακαταψήφιζα!

Eleni: Έχουν ΕΝΑ τραγούδι, επαναλαμβάνονται συνεχώς, αλλά κάνουν διασκεδαστικά λάιβ, με κέφι, αλληλεπίδραση με το κοινό κλπ. Σουηδική pop - metal κριντζ ελαφρότητα, αν και πέραν της μίας ώρας γίνεται δοκιμασία τόση στρακαστρούκα και βαβούρα.

Marianna: Πάντως είναι εντυπωσιακό το ότι αυτή η χώρα βγάζει την καλύτερη μουσική στα δυο άκρα: και καταπληκτική ποπ και ακραίο μεταλ. Τι τους βάζουν στο νερό αναρωτιέμαι…

Eleni: Ισχύει σε μεγάλο βαθμό. Βέβαια βγάζει και τους Sabaton. Στους οποίους ωστόσο δεν μπορεί κανείς να μην αναγνωρίσει τον επαγγελματισμό. Κάπως έτσι, έχοντας χάσει τους παγερά αδιάφορους για μένα Epica που υποψιάζομαι ότι ήταν το καλύτερο γκρουπ της ημέρας, εδώ ολοκληρώνεται νομίζω το συναυλιακό καλοκαίρι 2026. Ευχαριστημένη από τον Ιούλιο;

Marianna: Ω ναι! Και με το παραπάνω! Βέβαια τώρα που τα μετράω πέρυσι είδαμε περισσότερα πράγματα, ε; Αλλά δεν πειράζει. Και του χρόνου να είμαστε καλά φιλενάδα, να ξαναβρεθούμε από κοντά στα λάιβ να τα δούμε και από μακριά στα πληκτρολόγια να τα σχολιάσουμε. Εσένα;

Eleni: Ναι, ήταν καλύτερη συνολικά η περσινή καλοκαιρινή σεζόν, αλλά μου κάλυψε τη διαφορά ο Robert Plant. 

Marianna: Για μένα η σεζόν έκλεισε μαγικά με Cure - που αν δεν ήταν αυτοί, καλύτερο λάιβ του Ιουλίου θα ήταν η τριπλέτα «ΠΤ-ΠΠ-Παυλίδης», για να μην ξεχάσουμε και τα τεχνοκρατικά ακρωνύμια που καθιερώσαμε εμείς οι δυο με συνοπτικές διαδικασίες. Και τα δυο αυτά λάιβ μου επιβεβαίωσαν για άλλη μια φορά ότι μόνο μέσα από τη μουσική μπορώ να υπάρχω. Δεν θα μπορούσα να με φανταστώ να ζω αλλιώς – και δεν θα ήθελα, εδώ που τα λέμε.

Eleni: Άντε και του χρόνου, με μεγαλύτερη άγνοια κινδύνου (ή και όχι), χωρίς τενοντίτιδα, με comic relief!

Marianna: Σαν αυτό στο φινάλε των Cure, που με το που κατέβηκαν από τη σκηνή ξεκίνησε στην οθόνη η προβολή του τελικού Μουντιάλ. Να δεις που έτρεξε το συγκρότημα να δει το φινάλε του αγώνα! Και του χρόνου!

Eleni: Σε δυο χρόνια έχει Euro. Νεράκι θα περάσουν!

 

Οι φωτογραφίες από τη συναυλία του Robert Plant είναι του Thodoris Markou / Technopolis City of Athens. Όλες οι άλλες φωτογραφίες είναι των συντακτριών και των διοργανωτών.