Η μουσική του Tan Dun

Αυτό που βιώσαμε το βράδυ εκείνης της Πέμπτης ήταν ένα οπτικοακουστικό υπερθέαμα με διαστάσεις περφόρμανς, με άξονα τις κλασικές μουσικές συνθέσεις του Πρέσβη Καλής Θελήσεως της UNESCO, μουσικοσυνθέτη και μαέστρου Tan Dun, ο οποίος διηύθυνε προσωπικά [και δίχως μπαγκέτα] την πλήρους ανάπτυξης Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης [ΚΟΘ] με τρόπο εντυπωσιακό και έντονα παραστατικό.

Το οπτικό υλικό της παράστασης αποτέλεσαν σκηνές από τις τρεις διάσημες ταινίες για τις οποίες έγραψε το σάουντρακ ο πολυβραβευμένος Ταν Ντουν: Ήρωας [Hero /Ying xiong, 2002], Τίγρης και Δράκος [Crouching Tiger, Hidden Dragon /Wo hu cang long, 2000], Δείπνο δολοφόνων [The Banquet /Ye yan, 2006]. Με βάση το υλικό αυτό δημιούργησε ένα σενάριο οπτικοακουστικής τρίπρακτης όπερας χωρίς λόγια, όπου πρωταγωνιστεί το νερό το οποίο συνδιαλέγεται [χωρίς λόγια επαναλαμβάνω] με τις τρεις ηρωίδες των κινούμενων εικόνων. Τις ηρωίδες ζωντανεύουν επί σκηνής η βιολίστρια Liya Petrova, η τσελίστρια Jia Nan και η πιανίστρια Magdalena Baczewska.

Το υπερθέαμα ξεκινά με Οβερτούρα του νερού που ως ύπατος κριτής ρωτάει με την υδάτινη γλώσσα του τις τρεις σολίστριες πώς απέθαναν και ποιά συνταρακτική αιτία δύναται να τις επαναφέρει στον κόσμο. Η υδάτινη γλώσσα οπτικοποιείται καθώς εμείς βλέπουμε στη γιγαντοοθόνη τα χέρια του μουσικού "υδατιστή" και τις κινήσεις του νερού που αγορεύει μέσα από ένα ενυδρείο, αφρίζοντας, κελαρύζοντας και κυματίζοντας έντονα. Ακολουθούν τα τρία κονσέρτα, του Ήρωα, του Τίγρη και του Δράκου, και του Δείπνου δολοφόνων, μέσα από τα οποία οι τρεις ηρωίδες-σολίστριες απαντούν διαδοχικά.

Το πρώτο κονσέρτο ξεκινά με την Liya Petrova ντυμένη στα λευκά να σολάρει από την αριστερή, ως προς τους θεατές, σκάλα της πλατείας, να κατεβαίνει αργά τα σκαλιά τσιμπώντας τις χορδές του βιολιού της, ενώ ο Ταν Ντουν την καλωσορίζει στη σκηνή στραμμένος προς εμάς. Ακολουθεί η ανάπτυξη του κονσέρτου της αγάπης σε 10 μέρη-πράξεις με τη συμμετοχή της ΚΟΘ. Ενδιάμεσα από τις σκηνές της επικής ταινίας Ήρωας, βλέπουμε σε πολύ κοντινό πλάνο τα χέρια του μαέστρου να διευθύνουν ζωντανά, πλάνο το οποίο θα μπορούσε υπό άλλες συνθήκες να φαντάζει τρομακτικό.

Στο δεύτερο κονσέρτο το λάλον ύδωρ ζητάει ανάλογες εξηγήσεις από το βιολοντσέλο της Jia Nan [με φόρεμα κλαρωτό και χαρωπό], τις οποίες και δίνει πλουσιοπάροχα σαν σε όνειρο σε 6 πράξεις, με τη συνοδεία των εικόνων του έπους Τίγρης και Δράκος. Η παρουσία του μαέστρου-διευθυντή γίνεται εντονότερη καθώς βλέπουμε κατά διαστήματα τα υπερκινητικά του χέρια στη γιγαντοοθόνη αλλά και τον ίδιο να χοροπηδά έντονα και σε στιγμές να απευθύνεται στη σολίστρια. Η παρουσία του νερού επίσης επανέρχεται όποτε έχει κάτι να μας πει.

Μετά το διάλειμμα, το πιάνο βρίσκεται στο κέντρο της σκηνής και ο μαέστρος ακριβώς πίσω του να διευθύνει μπρος-πίσω, κοντινό-μακρινό και πάνω-κάτω την υπέρλαμπρη ΚΟΘ και τις απαντήσεις της πιανίστριας Magdalena Baczewska μέσα από τις αιματηρές εικόνες της εκδίκησης που επιφέρει το Δείπνο δολοφόνων. Εκδίκηση που εκτυλίσσεται σε 8 πράξεις και κορυφώνεται με το θέμα Only for Love. Να σημειώσω επίσης ότι οι φωνητικές χορδές των μελών της ορχήστρας συμμετέχουν σποραδικά ως μουσικά όργανα στην απόδοση των συνθέσεων.

Η όπερα κλείνει πανηγυρικά με την Τριπλή Ανάσταση κατά την οποία οι τρεις σπουδαίες μουσικοί συμπράττουν με την ΚΟΘ σε ένα κρεσέντο ερμηνείας και εκφραστικότητας που απογειώνει / αποθεώνει τον μαέστρο καλλιτέχνη Tan Dun και το έργο του. Το χειροκρότημα του κοινού κράτησε τουλάχιστον ένα 20λεπτο και ο μαέστρος έφερε τρεις φορές στη σκηνή τις σολίστριες για να εισπράξουν τα εύσημα.

Εύγε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης που μας χάρισε μια τέτοια εμπειρία, τον Ο.Μ.Μ.Θ. που τη δεξιώθηκε [με αμελητέα προβληματάκια] και την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης που την υλοποίησε υποδειγματικά. Στην εισαγωγή ο Tan Dun μας μίλησε για την επιρροή του από τον Ακίρα Κουροσάβα και από την τριπλή εκδοχή της πραγματικότητας όπως αυτή εκφράζεται μέσα από το αριστούργημα Ρασομόν. Αφιέρωσε δε, το έργο του αυτό στον Ρίχαρντ Βάγκνερ.