Music For Violin Alone

Κόρη της γνωστής (στο Καζακστάν) ηθοποιού Gulnara Dusmatova, η Aisha Orazbayeva εμφανίστηκε στον λόγιο ορίζοντα της Δυτικής Ευρώπης πριν μια δεκαετία, ως 25άχρονη βιολίστρια με (καλές) σπουδές σε Ιταλία και Βρετανία, από την οποία δικαιούμασταν να περιμένουμε πράγματα. Τέτοιες προφητείες για ανατέλλοντα ταλέντα με επιδόσεις στα κονσερβατόρια γίνονται βέβαια διαρκώς από εκείνον τον Τύπο που στηρίζει τη βαριά βιομηχανία της κλασικής μουσικής. Αλλά στην περίπτωση της Orazbayeva, έχουν δικαιωθεί: πρώτα ήταν η μη αναμενόμενη άνεση με την οποία έπαιξε το 2016 τα (απαιτητικά) καπρίτσιο του Salvatore Sciarrino, ύστερα η Diapason d' Or διάκριση του 2019 για τον δίσκο που κατέθεσε σε συνεργασία με τον πιανίστα Mark Knoop, παρουσιάζοντας ολόκληρο το έργο For John Cage του Morton Feldman.

Στο νέο της άλμπουμ, τώρα, ο τίτλος Music For Violin Alone κυριολεκτεί: είναι Απρίλιος 2020, η υφήλιος σαρώνεται από τον κορωνοϊό και η Orazbayeva εγκλωβίζεται σε Μένουμε Σπίτι συνθήκες στο Le Poujol sur Orb της Γαλλίας, διαθέτοντας ωστόσο την πολυτέλεια ενός αυτοσχέδιου στούντιο. Για να ξορκίσει λοιπόν την κατάσταση, σηκώνει το βιολί της και μαζί του στέκεται ολομόναχη απέναντι στον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, στον John Cage, στην Angharad Davies, στον Nicola Matteis Jr., στον Oliver Leith και στον James Tenney· παράλληλα, βρίσκει ευκαιρία ώστε να τελειώσει και μια δική της σύνθεση, ονόματι "Ring".

Μέχρις εδώ, όλα καλά. Αφορά όμως κι εμάς ο τρόπος με τον οποίον κρατήθηκε σε φόρμα επί COVID-19; Εν τέλει, όχι και τόσο.

Είναι αλήθεια ότι δεν λείπει η περιστασιακή ίντριγκα από όσα παρουσιάζονται εδώ, ούτε και οι αφορμές για να θαυμάσεις μια άριστα εκπαιδευμένη σολίστρια, με χαρακτήρα στα παιξίματά της. Μπορεί δηλαδή να ισχύει ότι ο Μπαχ είναι ωραίος κι από μόνος του, πάντως με τις μπαρόκ αποχρώσεις στο "Alia Fantasia" του Matteis ή με την αίσθηση ότι σε καταπίνει μια βιολιστική δίνη –απαραίτητη για να εκτελέσεις το "Koan" του James Tenney όπως του πρέπει– δεν ξεμπερδεύεις έτσι εύκολα: χρειάζεσαι μια αντίληψη των πραγμάτων πέρα από όσα σημειώνονται στην παρτιτούρα. Το ίδιο ισχύει και για το "Eight Whiskus" του John Cage, το οποίο, παρά την απλή του μορφή, στηρίζεται σε δύστροπες ισορροπίες· απαιτώντας από τον εκτελεστή μια βαθύτερη σχέση με ό,τι αρκετοί θα ονόμαζαν «avant garde», αν δεν φοβούνταν το ξέφτισμα του όρου από την πολλή και κακή χρήση.

Παρά τις ποιότητες αυτές, όμως, μένουμε απλά με ένα «ακονιστήρι» δεξιοτεχνίας, δίχως ευρύτερες φιλοδοξίες: ακόμα και το "Ring", μοιάζει με άσκηση ύφους πάνω στις σύγχρονες τάσεις που θέλουν και το σώμα του οργάνου μέτοχο στο συνθετικό παιχνίδι. Χωρίς δηλαδή να είναι κακό, το Music For Violin Alone αρκείται να πιστοποιήσει –ίσως και να διαφημίσει– τις ικανότητες της Orazbayeva· για τις οποίες ωστόσο είμαστε ήδη ενήμεροι, οπότε μας ενδιαφέρει το τι μπορεί να τις κάνει, στην κλίμακα που η ίδια έθεσε με το περσινό For John Cage. Ζητώντας μας λοιπόν να αρκεστούμε σε (σαφώς) λιγότερα, βρίσκει μεν έναν τρόπο γρήγορης επιστροφής στη δισκογραφία σε μια άχαρη περίοδο δίχως στούντιο πρόβες και live δραστηριότητα, μα αδικεί εαυτόν.