EMINEM' μ' κανακάρη μ', ποια γυναίκα θα σε πάρει, ποια κυρά και ποια μαντόνα, να την έχεις στο κεφάλι σου κορόνα. (Δημώδες άσμα των βορείων προαστίων του Bronx).
EMINEM: ο προστάτης των αδύναμων γυναικών. Ο άνδρας που αγαπούσε τις γυναίκες. Ο άνδρας που σεβόταν τις γυναίκες με ένα ιδιόμορφο τρόπο. Ο τύπος που θα ξετρελάθηκε όταν άκουσε το γνωστό ανέκδοτο: Ποια είναι η ιδανική γυναίκα; Μα φυσικά αυτή που έχει μεγάλα αφτιά και τετράγωνο κεφάλι, γιατί όταν σου κάνει π... μπορείς και την ρυθμίζεις από τα αφτιά, για να ακουμπάς την μπύρα σου στο κεφάλι της.
Τι είναι άραγε ο Eminem; Μην είναι τα σημεία και τέρατα των καιρών; Μην είναι ένα σύνθετο προϊόν των άγριων κοινωνικών φαινομένων που ξεδιπλώνονται δίπλα σου, αλλά εσύ κλείνεις τα μάτια και τα διαγράφεις; Μην είναι μία ψυχοπαθολογική περίπτωση, που αντί να βρίσκεται υπό ψυχιατρική παρακολούθηση, κάνει χοντρή κονόμα απαγγέλλοντας μανιφέστα βίας;
Ξεκίνησε όταν ήταν 14 χρονών, και χρημάτισε μέλος του ντουέτου Soul Intent. Το 1996 κυκλοφόρησε η πρώτη του δουλειά «Infinite», ακολούθησε το ep "Slim Shady" και το 1999 έκανε το μεγάλο μπαμ με το LP "Slim Shady". Πέρσι έσκασε το "The Marhall Mathers lp", που για αρκετούς ήταν το καλύτερο της χρονιάς. Έχουν δίκαιο; Εξαρτάται από το μονοπάτι προσέγγισης. Τα δεδομένα είναι τα γνωστά. Συνεχίζει στοίχημα του «Slim Shady», μετατρέποντας την ύβρι σε μουσική. Στο 'Kill you', ξεφτιλίζει τον γυναικείο πληθυσμό και αφού τα λέει όλα, στο τέλος αμολάει την ατάκα της συγνώμης (;) 'Ladies I love you' και σε μπερδεύει. Η σχέση ινδάλματος και κοινού, που μπορεί να γίνει αρρωστημένη, περιγράφεται στο 'Stan'. Και προκύπτει το ερώτημα: Έχει γνώση ότι οι ταγμένοι σ' αυτόν πιτσιρικάδες, μπορεί να επηρεαστούν από τους στίχους του και να τον μιμηθούν. Είναι σκοπός του να καταφέρει κάτι τέτοιο ή τον αφήνει παγερά αδιάφορο; Το ζήτημα αυτό δεν εστιάζεται μόνο στον Eminem. Είναι γενικότερο και αφορά την μουσική και κατ' επέκταση την τέχνη, με την έννοια ότι τραβώντας το λίγο παραπέρα, υποστηρίζει μία θέση και προσπαθεί να σε πείσει για την ορθότητά της. Είναι μία πολιτική πράξη. Ουσιαστικά εδώ συναρθρώνεται η τέχνη με την πολιτική. (Σίγουρα ο Eminem δεν έχει στο μυαλό του την πολιτική με την γνωστή μορφή της.)
Στο 'Way I'm' ξεκινά με καταραμένους και κατάρες, για να καταλήξει στο ρεφραίν να λέει «Είμαι αυτό που λες ότι είμαι», μία ακόμη διφορούμενη δήλωση, ενώ στο 'Criminal', θολώνει ακόμη περισσότερο την περσόνα του. Ίσως το βάρος του άλμπουμ να βρίσκεται περισσότερο στους στίχους και στην ερμηνεία και όχι στην μουσική. Τα πάντα δέχονται τις κλωτσιές, τις μπουνιές και τις ροχάλες του, ακόμη και θέματα, που μάλλον δεν είναι καταπιεστικό κοινωνικό κατεστημένο, όπως η αναπηρία του Christopher Reeve (ο γνωστός κινηματογραφικός Σούπερμαν). Στο στόχαστρό του και οι θεράποντες της μουσικής βιομηχανίας, ομότεχνοί του. Ρίχνει το κράξιμο της αρκούδας σε είδωλα της pop, ενώ έχει ανοίξει και μέτωπα που δεν θα φανταζόσουν ποτέ ότι τον ενοχλούν, όπως ο Everlast, ο οποίος τον προκάλεσε σε αγώνα πυγμαχίας. Μέχρι στιγμής ο Eminem δεν απάντησε. Πάντως από την προϊστορία του φαίνεται ότι ο τύπος δεν είναι κανένας λελές, που το παίζει macho rapper. Οπότε, από την στιγμή που είναι αυθεντικός, θεωρείς ότι οι προκλήσεις του είναι απόρροια εσωτερικής ανάγκης και όχι τρόπος αυτοπροβολής.
Μουσικά, σημαντική είναι η παρέμβαση του Dr. Dre, που ουσιαστικά είναι ο κύριος δημιουργός του ηχητικού ποταμιού που συνοδεύει τον λεκτικό χείμαρρο. Λατρεμένο το κοφτό θέμα μπάσου και drums στο 'Kill you' και ευφυέστατο το πάντρεμα της μελωδίας της Dido με την παράκρουση του 'Stan'.
Όσον αφορά την ερμηνεία του, αρκεί το 'Kim', για να καταλάβεις ότι ο τύπος έχει υποκριτικό ταλέντο. Θαρρείς ότι παρακολουθείς μία διεστραμμένη θεατρική παράσταση. Αγωνία, απόρριψη, φόβος, ένταση, παράνοια, αγάπη, μίσος, αβεβαιότητα, σχιζοφρένεια, αυτοδικία, μετάνοια, χυμένα στην άκρη ενός δρόμου, που η βροχή δεν τον ξέπλυνε, αλλά τον γέμισε γλίτσα.
Το "The Marshall Mathers lp", είναι από τα έργα τέχνης, που αποδεικνύουν το «άσπρο ή μαύρο». Δεν υπάρχει κάτι ενδιάμεσο. Είτε το παρατάς από τα πρώτα δευτερόλεπτα και δεν το αγγίζεις ποτέ ξανά στην ζωή σου, είτε το αφήνεις να γραπώσει το μυαλό σου και να το στίψει αργά και διαστροφικά, μέχρι να εξαφανιστεί και η τελευταία σταγόνα αθωότητας που είχες.
Εκείνο που δεν είναι ξεκάθαρο, είναι κατά πόσο ο Eminem αποτελεί το σύνθετο προϊόν άγριων κοινωνικών φαινομένων που διαδραματίζονται δίπλα σου, αλλά εσύ κλείνεις τα μάτια και τα διαγράφεις ή είναι μία μεμονωμένη ψυχοπαθολογική περίπτωση, που αντί να βρίσκεται υπό ψυχιατρική παρακολούθηση, κάνει χοντρή κονόμα, απαγγέλλοντας μανιφέστα βίας. (Και μία προσωπική απορία: Υπάρχει περίπτωση ο Eminem, να είναι ο προσχεδιασμένος λευκός αντίποδας στην εμπορική επιτυχία των νέγρων στο rap; Κάτι αντίστοιχο μ' εκείνο δηλαδή, που σκαρφίστηκαν οι ρατσιστές μουσικοβιομήχανοι στα 50's και όποια επιτυχία μαύρου καλλιτέχνη, την διασκεύαζαν με λευκούς και την προωθούσαν στο ραδιόφωνο, καταδικάζοντας τους νέγρους στο εμπορικό περιθώριο;)
Κρίνοντάς το σαν έργο που έχει την δύναμη να σοκάρει...




