Japan Suite

Το καινούριο στην τέχνη είναι μια τσίκλα η οποία μέσα στον 20ο αιώνα έχει μασηθεί τόσο πολύ που πια όχι απλά δεν έχει νόημα αλλά σε πιάνει και μια κάποια αηδία όταν ακούς περί αυτού. Στην ουσία είναι ένα παράδοξο το καινούριο στην τέχνη γιατί υπάρχει και δεν υπάρχει. Σίγουρα δεν είναι καινούρια η κάθε σαχλεπίσαχλη κοτσάνα που πλασάρεται ως πρωτότυπη ή ως "ο νέος ήχος" ανά 2 χρόνια. Αν όντως μας ενδιαφέρει να ψάξουμε για κάτι τέτοιο, θα πρέπει να επιμείνουμε πολύ διότι πρόκειται για κάτι εξαιρετικά σπάνιο που σχεδόν ποτέ δεν γίνεται αντιληπτό στην εποχή του. Αν είναι να μιλήσουμε όμως για κάτι αληθινά σπουδαίο στην τέχνη, ασχέτως αν είναι «καινούριο», πρωτότυπο, πρωτόγνωρο ή όχι, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι και αυτό εμφανίζεται σπάνια στην ιστορία και πολύ συχνά είναι... το πιο παλιό! Είναι η τέχνη δηλαδή μια κατάσταση η οποία δεν εξελίσσεται γραμμικά στο χρόνο αλλά μάλλον επαναλαμβάνεται αενάως και οι μόδες επηρεάζουν τις εκάστοτε διαφοροποιήσεις της, που και αυτές (οι μόδες) επαναλαμβάνονται συνήθως με έναν πονηρό τρόπο ώστε να επανεμφανίζονται όταν η επόμενη γενιά παίρνει τα ηνία και δεν τις γνωρίζει. Ο πυρήνας της τέχνης όμως είναι ένας, μια ιδέα που μοιάζει πάντα νέα, όποτε κι αν εμφανιστεί.

Υπάρχουν καλλιτέχνες που το αντιλαμβάνονται αυτό και απομακρύνονται από τις μόδες και τις «προσταγές» τις εποχής, από την επιφάνεια της καλλιτεχνικής τριβής και ζωής. Τους ενδιαφέρει να μάθουν το μηχανισμό σε βάθος. Να μπορούν να τον ενεργοποιήσουν. Αυτό που φτιάχνουν να μην είναι ένα σκέτο κέλυφος, να εμπεριέχει όλα τα συστήματα, τα όργανα που είναι απαραίτητα για να λειτουργεί η μηχανή. Το αν κάθε φορά θα προστεθεί ένα νέο εξάρτημα δεν τίθεται ως ερώτημα, είναι δεδομένο αλλά σχεδόν πάντα η συνεισφορά του θα είναι ανεπαίσθητη, άρα όχι άμεσα και εύκολα φανερή.

Οι κύριοι εδώ, ένας Καναδός και τρεις Ιάπωνες είναι τέτοιοι καλλιτέχνες και παίζουν τζαζ σημερινή αλλά όχι απαραίτητα καινούρια. Και αυτό όπως καταλαβαίνουμε πια από τα παραπάνω, είναι καλό. Γιατί δεν αναμασούν τα κεκτημένα της free jazz αντιγράφοντας ένα στυλ (όπως κάνει η πλειοψηφία και εκτός τζαζ), αλλά έχουν χωνέψει πολύ καλά αυτά τα κεκτημένα. Η ουσία της μουσικής αυτής έχει γίνει δεύτερο δέρμα τους και μπορούν να κάνουν ότι θέλουν. Παρατηρείστε προσεκτικά την ανάπτυξη των (μεγάλων) κομματιών. Χτίζουν. Χτίζουν τον ήχο φθόγγο το φθόγγο με ελευθερία αλλά και ψυχραιμία και προσοχή. Και παρόλ’ αυτά με μια απερίγραπτη χάρη και δυναμική η οποία δεν μπορεί να εμφανιστεί με καμιά προεργασία, καμιά ακολουθία προαποφασισμένων εντολών. Το μαγικό πρέπει να επιτευχθεί. Ο συντονισμός να επέλθει επάνω στο σημείο, στη στιγμή, στην κόψη. Ακούγονται καθ’ όλη τη διάρκεια του δίσκου σα να κάνουν ένα νοητό αφαιρετικό ταξίδι. Αφαιρετικό γιατί δεν υπάρχουν ούτε ατμόσφαιρες, ούτε τοπία (ήχου ή άλλα) ούτε άλλες ευτελείς προσθήκες νατουραλιστικού και «κανονικού» καλλωπισμού. Το ταξίδι αφορά τον δρόμο του ήχου που διαπερνάει και προσπερνάει εποχές, στυλ, νόρμες. Που αφηγείται με τρόπο μαγικό (μαγεία είναι η τέχνη) την ιστορία του ρυθμού. Της ζωής. Με τις αντιφάσεις της, την ηρεμία, την ταραχή, το άπλωμα, τη δυναμική, την παύση για ανάσα, τη γλυκύτητα, τη βία, την κάθαρση.

Μην ψάχνετε λοιπόν σε αυτόν τον δίσκο για πρωτοτυπίες. Όλα τα παραπάνω υπήρχαν πάντα, υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν στη ζωή. Και θα μοιάζουν πάντα νέα.