Τruly, slightly, overflowing, whereabout of good will
'Φωνή-πιάνο' η οργανολογία, ωστόσο το ποιόν και η ιστορία των συνεργαζόμενων εδώ εγγυάται ότι το αποτέλεσμα δεν θα ακούγεται απλά σαν 'φωνή-πιάνο'. Του Αναστάσιου Μπαμπατζιά
Αυτός είναι ένας καινούριος δίσκος από δύο μουσικούς που εκτιμώ (οι φίλοι θα το έχουν καταλάβει) πάρα πολύ. Συνεργασία. Δύο σε ένα που λένε. Ο Keiji Haino είναι ο Keiji Haino. Αρκεί να πεις το όνομά του. Διότι αυτός ο μουσικός δεν περιγράφεται. Ανήκει στον εαυτό του και στο σύμπαν. Και εδώ τραγουδάει. Ακούμε μόνο τη φωνή του πάνω στο πιανιστικό παίξιμο του σπουδαίου Reinhold Friedl της τεράστιας Zeitkratzer Ensemble.
Έχουν βέβαια συνεργαστεί ξανά δισκογραφικά αυτοί οι δύο αφού ο Haino έχει παίξει με τους Zeitkratzer, όμως εδώ γίνεται κάτι άλλο, πιο προσωπικό και πιο εσωτερικό αφού είναι μόνο οι δυο τους σαν δύο άνθρωποι που εκτιμούν ο ένας τον άλλο (ειδικά μουσικά) και ενώνουν τις δυνάμεις τους. Έχουν και οι δύο μια ολική αντίληψη της ουσίας της μουσικής. Αντιμετωπίζουν τη μουσική απολύτως ενεργητικά βγαίνοντας από τα καλούπια που η ίδια της η ιστορία έχει δημιουργήσει. Σε μια πολύ πρόσφατη συνέντευξη του Reinhold Friedl, χάρηκα που τον άκουσα να λέει ότι δεν τον ενδιαφέρει καθόλου ο διαχωρισμός μεταξύ αυτοσχεδιασμού και σύνθεσης. Δεν τον παραδέχεται δηλαδή αυτόν τον διαχωρισμό. Και σωστά. Το ίδιο και ο Keiji Haino. Και τα δύο και η σύνθεση και ο αυτοσχεδιασμός είναι ουσιαστικά η ίδια πράξη. Και στα δύο, συνθέτεις ήχο.
Οι δύο αυτοί άνθρωποι νοιάζονται πραγματικά για την μουσική. Αναγνωρίζουν έναν εσωτερικό πυρήνα της και από κει ορμάνε προς όποιες κατευθύνσεις χωρίς να τους νοιάζει (τουλάχιστον όχι παθητικά) που θα καταταχθεί αυτό που παίζουν. Ο Keiji Haino προέρχεται από το ροκ και ο Reinhold Friedl από την λόγια μουσική. Και βέβαια αυτό δεν έχει για αυτούς καμιά απολύτως σημασία όσον αφορά την δημιουργική πράξη γιατί η λέξη κλειδί εδώ είναι το ‘προέρχεται’. Προέρχονται. Δεν καταλήγουν. Ο στόχος τους δεν είναι διαφορετικός. Καταλαβαίνουν, νοιώθουν και υπερασπίζονται πολύ παρόμοια πράγματα. Και οι δύο πάντα κινούνταν στα όρια. Στα όρια του ήχου. Τίποτα συνηθισμένο δεν έχει η μουσική τους. Και συμβαίνει αυτό όχι επίτηδες (ούτως ή άλλως δεν γίνεται αυτό επίτηδες, αν το προσπαθήσεις δεν θα είναι ασυνήθιστο) αλλά ακριβώς επειδή θέλουν να δουν τα πράγματα ενεργητικά και να περάσουν στο πιο πέρα. Και καταλήγουν τελικά να δουν πιο πέρα φτάνοντας και οι δύο σε ένα περιβάλλον που είναι ένα, μοναδικό και φτάνεις εκεί από παντού και οπουδήποτε. Είτε από το ροκ είτε από την κλασική.
Επίσης δεν ενδιαφέρονται να κάνουν εδώ (αλλά και γενικότερα) κάτι… καινούριο. Ούτε το καινούριο γίνεται επίτηδες. Και φυσικά και αυτό το ξέρουν. Ο Reinhold Friedl ξαναρίχνει τις πολύ έξυπνες «ζαριές» του στις χορδές του πιάνου του προσπαθώντας να εκμαιεύσει από αυτό ήχους παράξενους που δεν θυμίζουν πιάνο, να το κάνει να δονηθεί, να τραγουδήσει. Και ο Haino τραγουδά κυριολεκτικά.
Για αρχή κάνουν μια -ας την πούμε- διασκευή στο ‘Strange Fruit’, το μεγάλο τραγούδι της Billie Holiday και του Abel Meeropol, μόνο που το λένε ‘Strange Fruits’ εδώ γιατί ως γνωστόν ο Haino παίρνει αφορμές για να κάνει το δικό του. Και βέβαια είναι αγνώριστο με κάποιες πολύ διακριτικές αναγνωρίσιμες νύξεις. Αν ξέρεις ότι πρόκειται για αυτό θα τις αναγνωρίσεις. Αν δεν ξέρεις όχι. Δεν έχει σημασία. Σημασία έχει η σκοτεινή μαγεία που διαπράττεται. Και συνεχίζει να διαπράττεται και στα άλλα δύο μεγαλύτερα κομμάτια με τα ίδια πάνω κάτω συστατικά, τον Reinhold Friedl να κάνει κρουστικές αλχημείες που δημιουργούν μια κατάσταση εντελώς αρχέγονη όπου ακούς και νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε ένα βουκολικό τοπίο του 200 π.Χ. (πολύ συχνά ο Friedl φτιάχνει ήχους που μοιάζουν πολύ με τα κυπριά, τα κουδούνια των αιγοπροβάτων). Και μέσα εκεί υπάρχουν εντάσεις, δημιουργικές υπέροχες μουντζούρες, χειρονομίες, αντιθέσεις και η φωνή του Haino που τα υπογραμμίζει όλα.




