The ugly american
Το απλό είναι μυστηριώδες! Αυτό είναι ένα από τα τελευταία τσιτάτα που χτύπησαν τον αμφιβληστροειδή μου και αμέσως θυμήθηκα το "The Ugly American" και τον Mark Eitzel. Όμως ενώ συμφωνούμε στο απλό διαφωνούμε στο μυστηριώδες, γιατί από τη στιγμή που θα διευκρινιστεί ότι την παραγωγή έκανε ο Μανώλης Φάμελλος και η ηχογράφηση έγινε στην Αθήνα με έλληνες μουσικούς, το μυστηριώδες που αχνίζει στην πρώτη επαφή με το άλμπουμ, εξατμίζεται και όλα είναι διαυγή και ξάστερα. Για τους τύπους (χωρίς να ευλογούμε και να υπηρετούμε την τυπολατρεία), να απλώσουμε λίγο περισσότερο την ιστορία και να αναφέρουμε τα ελαχιστότατα (και σίγουρα γνωστά τοις πάσι) για τους δύο βασικούς πρωταγωνιστές του cdιου:
Mark Eitzel: Έστησε τους American Music Club, ένα από τα πλέον επιδραστικά συγκροτήματα της post punk εποχής, συνέχισε μετά τη διάλυσή τους την προσωπική βόλτα στα μουσικά χωράφια και χαρακτηρίζεται σαν «η απαλή, μελωδική και ψιθυριστή εκδοχή του Cher Baker ή του Nick Drake».
Μανώλης Φάμελλος: Γνωστός έλληνας τραγουδοποιός, πιστός του Eitzel παλαιόθεν. Η συνωμοσία των αστεριών έφερε λοιπόν τον fan να συνεργάζεται με το είδωλό του και μάλιστα να κάνει την παραγωγή στην επανηχογράφηση ορισμένων χαρακτηριστικών συνθέσεων του Eitzel.
Το διασκεδαστικό δε στην υπόθεση είναι το γεγονός ότι ο Eitzel διασκευάζει και το τραγούδι "Μαύρη αγάπη" ("Love's humming") του Φάμελλου. Όσον αφορά τον γενικό ήχο του "The Ugly American", χαρακτηριστικό του είναι ένας συγκαλυμμένος πλούτος οργάνων που χάρη στην παραγωγή δεν κατρακυλά στην άσκοπη επίδειξη, ούτε στην φανφαρόνικη χλιδή, αλλά αντιθέτως ηχεί λιτός και ευαίσθητος. Εκτός από τα γνωστά όργανα που κυκλοφορούν στις συνθέσεις του Eitzel, εδώ εμφανίζονται τζουράς, μπουζούκι, κλαρινέτο, πνευστά της συνομοταξίας «γκάιντα», και κρητική λύρα. Σε ορισμένα τραγούδια ("Here they roll down") έντονο είναι το βαλκανικό ιδίωμα που προσδίδει μία αίσθηση απρόσμενου και περιπετειώδους, ενώ σε κάποια άλλα ("Will you find me") τα περάσματα από το κλαρινέτο, το βιολί και τη κρητική λύρα αναδεικνύουν μια διαφορετική δυναμική των τραγουδιών.
Με λίγα λογάκια και για να τελειώνουμε με το ζουμί της ιστορίας, το "The Ugly American" (στο οποίο ειρήσθω εν παρόδω υπάρχει και μία καινούργια σύνθεση το "What is love") είναι ένα άλμπουμ που απευθύνεται σε ευήλια και ευάερα πνεύματα και συνεισφέρει στην ευρυχωρία συναισθημάτων. (8)
Στέργιος Μακαβαίος
Εκμυστήρευση: Ο Eitzel δε με έψησε ποτέ. Πάντα τον θεωρούσα βήτα. Η θρυλική «ευαισθησία» του μου φαινόταν σαν φυσική αδυναμία να αντιμετωπίσει τον κόσμο, αλλά και τον εαυτό του. Τα περισσότερα τραγούδια του ακουγόταν στ' αυτιά μου αδιέξοδα, ατελή και απεγνωσμένες προσπάθειες έκφρασης ενός ταραγμένου ψυχισμού, χωρίς να έχει κατακτήσει τα εκφραστικά μέσα που θα τις μετουσιώσουν σε τέχνη. Η γνώμη αυτή βέβαια είναι καθαρά υποκειμενική, και πολλοί είναι αυτοί που στο πρόσωπό του έχουν βρει ένα μύστη. Ένας από αυτούς είναι και ο Μανώλης Φάμελλος.
Ο Φάμελλος είναι ένας καλλιτέχνης που δε φοβάται τον πειραματισμό, την αυτοϋπονομευτική ανατροπή της αναμενόμενης από το κοινό πορείας και την πρόκληση. Σαν παραγωγός είναι λιγότερο απρόβλεπτος, αλλά και με αυτή την ιδιότητα έχει ισχυρό προσωπικό στίγμα. Αυτός είναι ο άνθρωπος που κλήθηκε να διαχειριστεί την ελληνική περιπέτεια των τραγουδιών του Eitzel, και να γίνει συνδημιουργός αυτού που, πριν ακόμη κυκλοφορήσει, οι φίλοι του αποκαλούσαν the Greek album.
Προσωπικά, ερμητικά και δυσπρόσιτα τραγούδια παιγμένα με όργανα που χαρακτηρίζονται ως ελληνικά (αν και τζουράδες, γκάιντες και σαντούρια βρίσκονται με μικρές διαφορές σε πολλά μέρη) και με εσωστρεφή ενορχήστρωση που έχουμε ακούσει με μικρές παραλλαγές σε αρκετές δουλειές στην ελληνική μουσική την τελευταία δεκαετία. Αυτό είναι με δυο λόγια το Ugly American. Για κάποιον που το πρωτογενές υλικό του μιλάει και τον συγκινεί, μια διαφορετική διάσταση σε ήδη αγαπημένα τραγούδια είναι ευπρόσδεκτη, και μπορεί να λειτουργήσει και σαν μια αποκαλυπτική του μουσικού τους κόσμου δεύτερη ανάγνωσή τους. Εγώ, πέρα από το "Jenny" που αγαπώ, προσεγγίζω το album ψυχρά με απλό ενδιαφέρον, χωρίς συναισθηματική εμπλοκή. Και περνάει ξώφαλτσα. Sorry guys.
Ρίξτε μια ματιά και σε δυο συνεντεύξεις των δημιουργών. Έχουν πολλαπλό ενδιαφέρον. (6)
Δημήτρης Κάζης
