ION, Κύριος Κ, Charli XCX, Dua Lipa, Lady Gaga, Rina Sawayama

ION - No Signal (Ion Musik, 2020)

Από τον περσινό Βόρειο Αέρα στο φετινό Χωρίς Σήμα, ο ΙΟΝ αφήνει για λίγο τις συσκοτισμένες σκέψεις για μια διαδρομή αναζήτησης, η οποία θα επιφέρει την ανακούφιση. Ηχογραφημένο στις μέρες της καραντίνας και της απομόνωσης, το νέο του άλμπουμ παρέχει εκείνο το αποκούμπι που χρειάζεσαι όταν βρίσκεσαι περιτριγυρισμένος από τοίχους. Η μελωδικότητα ανακατεύεται στη θολά ηλεκτρονική μορφή του ήχου, με τις μεγάλες, ανοιχτές συνθέσεις να γίνονται απαραίτητες δίχως καθόλου να καταντούν μονότονες. Έτσι, ο Γιάννης Παπαϊωάννου πλάθει εδώ ένα δικό του Dreamatorium, χρωματισμένο πότε με σέπια και πότε με την αίσθηση των φώτων ενός club. Στο οποίο το εγκεφαλικό γίνεται σωματικό και η φαντασία ανασκευάζει την πραγματικότητα όχι χάριν κάποιας απόδρασης από αυτήν, μα για την επίτευξη της αποστασιοποίησης. Άλλωστε ποτέ δεν σε αφήνει να απομακρυνθείς από τα στέκια του άστεως: είναι σαν να τα προβάλλει κάπου εκεί Έξω, στους άλλους πλανήτες, ελεύθερα.

7,5

Κύριος Κ.- Ρεπό (Just Gazing, 2020)

Στο 4ο άλμπουμ του, ο Κύριος Κ. κάνει στροφή στο παρελθόν, απηχώντας διάφορες εποχές· με γνώριμης υφής πλεξίματα, τα οποία θα μπορούσαν να αποδοθούν από ποπ/ροκ σχήματα των 1960s και 1970s, φτάνοντας μέχρι και τις αναβιωτικές γκαραζιές της δεκαετίας του 1990. Στη διάρκειά του, το Ρεπό γίνεται ανέμελο, ευχάριστο, αλλά και ερωτικό, μελαγχολικό, με την ερμηνεία να παραδίδεται στην αισθαντικότητα και σε έναν πηγαίο τρόπο εκφοράς των λέξεων. Αυτό που δημιουργεί ενστάσεις δεν είναι (σώνει και ντε) η παλαιϊκότητα των μουσικών αναφορών, αλλά οι επιρροές στην Κύριος Κ. ταυτότητα του Θοδωρή Κοντάκου. Αν δηλαδή το έντεχνο πάσχει από χατζιδακισμό και θεοδωρακισμό (ποιος ξέρει αν έρχεται και ...μικρουτσικισμός), η εγχώρια ποπ/ροκ τραγουδοποιία πάσχει συχνά είτε από δεληβοριασμό, είτε από μπαλαφισμό. Εδώ λοιπόν πέφτουμε στη δεύτερη περίπτωση, καθώς τόσο στην ερμηνεία, όσο και στην αισθητική των στίχων, αναδύεται έντονη η φιγούρα του Λεωνίδα Μπαλάφα – με τον οποίον έχει μάλιστα συνεργαστεί παλιότερα ο Κύριος Κ. Πράγμα που αυτόματα τοποθετεί ένα ταβάνι για το πόσο μακριά μπορεί να πάει ο δίσκος. Δεν αμφισβητείται βέβαια η ύπαρξή του, μα το πόσα τραγούδια του θα μείνουν τελικά στην playlist σου (και πόσο ψηλά).

6,5

Charli XCX - How I'm Feeling Now (Atlantic, 2020)

Ένας ακόμα δίσκος που ανακοινώθηκε εν μέσω καραντίνας, θέλοντας να μιλήσει για τις συνέπειές της, ήταν και της Charli XCX. Και ίσως συγκαταλέγεται στους λίγους που κράτησαν τον λόγο τους. Τουτέστιν, στο How I'm Feeling Now η Βρετανίδα προσπαθεί όντως να σκιαγραφήσει τα συναισθήματα που της έφερε ή/και της άφησε το lockdown. Σε συνεχή επικοινωνία με το κοινό της, καταφέρνει να κουμαντάρει το αναπάντεχο της κατάστασης μέσω μιας electropop με rave στοιχεία και αισθητική 1990s-2000s. Και γίνεται ιδιαίτερα ξεκάθαρο το τι θέλει να περάσει, μέσω κυρίως των στίχων: τον φόβο της απομόνωσης, την ανυπομονησία του «ξανά μαζί», τις παράλογες ανησυχίες, την αναθέρμανση της σχέσης με τον σύντροφό της, αλλά και το συνεχές αίσθημα του ξεσπάσματος μέσω του ρυθμού. Ενώ όμως αντικρίζεις την ειλικρίνεια της εργασίας της, πολλές φορές οι επιλογές της παραγωγής μοιάζουν βιαστικές και αρκετά «μασημένες», με μελωδικές διαθέσεις να διαδέχονται ρουτινιάρικα κάποιο τραχύ και σκληρό μπάσιμο. Κατά τη διάρκειά του, επίσης, το άλμπουμ κάπως λιμνάζει· η αφήγηση γίνεται επίπεδη, επιτρέποντας έτσι στην προσοχή σου να φεύγει από την ακρόαση. Ίσως με λίγο περισσότερο χρόνο στη διάθεση της Charli XCX, να είχαμε ένα πιο ισορροπημένο αποτέλεσμα.

6,5

Dua Lipa - Future Nostalgia (Warner, 2020)

Πλέον, η επιστροφή της ποπ στις δεκαετίες του 1980 και 1990, θεωρείται δεδομένη. Οπότε, αν είναι να πισωγυρίσεις, τουλάχιστον καν' το καλά. Και η Dua Lipa φαίνεται να ξέρει πού πηγαίνει σε αυτό το δεύτερό της άλμπουμ, καθώς σου αφήνει την αίσθηση της νοσταλγίας ακόμα και για χρόνια τα οποία δεν έζησες. Dance pop τραγούδια με disco ρυθμούς δημιουργούν εύφορο έδαφος για χορό, την ώρα που οι στίχοι πραγματεύονται ανησυχίες γένους θηλυκού: τοξικές σχέσεις, φόβους για τον έρωτα, τη γυναίκα ως ανεξάρτητη, δυναμική κι αποφασισμένη ύπαρξη. Μάλιστα, η Αγγλίδα καλλιτέχνις προσπαθεί να ανοίξει κι έναν διάλογο για το πώς αισθάνεται απέναντι στην υιοθέτηση στερεοτύπων ή απόψεων που τη θέλουν πάντα «τρομαγμένη» και κατ' επέκταση «ένοχη» (ενώ τον Άλλον «παιδί/αθώο»), επιστρατεύοντας ιδιαίτερα γνώριμες εικόνες: «It's second nature to walk home before the sun goes down/And put your keys between your knuckles when there's boys around», ακούμε στο "Boys Will Be Boys". Από τον δίσκο δεν λείπουν βέβαια οι καλογυαλισμένες παραγωγές, κάτι πάντως που δεν γίνεται αισθητό με άσχημο τρόπο, ακριβώς επειδή τονίζεται συνάμα και η φρεσκάδα του αποτελέσματος. Η τελευταία αντανακλάται στον τρόπο με τον οποίον τραγουδά η Dua Lipa, αφού συνδυάζει μια νιότη που αναζητά να ζήσει, διαθέτοντας όμως και μια χροιά παραπόνου από τις μέχρι στιγμής απογοητεύσεις της ζωής. Δικαίως, λοιπόν, καταμετράμε το Future Nostalgia στους καλύτερους ποπ δίσκους της χρονιάς, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να το θυμόμαστε έτσι και στο τέλος της καινούριας αυτής δεκαετίας.

7,5

Lady Gaga - Chromatica (Streamline/Interscope, 2020)

Η Αμερικανίδα σταρ δεν εμμένει ποτέ σε κάποιο συγκεκριμένο είδος μουσικής, παίρνοντας το ρίσκο να επισκέπτεται κάτι διαφορετικό με κάθε νέα δουλειά. Στην προκειμένη περίπτωση επιστρέφει με ένα άλμπουμ που ανοίγει τις αγκάλες του στη dance pop αισθητική, επιθυμώντας να αποτελέσει ύμνο για το είδος. Στοίχημα το οποίο κερδίζει, αφού κάθε τραγούδι σε φέρνει αντιμέτωπο με τον χωρίς σταματημό ρυθμό. Επιπλέον, η Lady Gaga απλώνει εντέχνως τις σκέψεις της πάνω στις μελωδίες, μιλώντας με αρκετά προσωπικό τόνο για τα αντι-ψυχοσωματικά φάρμακα, για τη χειραφέτησή της ως γυναίκα, αλλά και για το πώς καταφέρνει να τα βγάλει πέρα με τη μουσική βιομηχανία και με όσους θέλουν να τη ρίξουν. Στην ουσία, κάθε κομμάτι του Chromatica είναι κι ένα ουρλιαχτό, το οποίο περιγράφει δύσκολες καταστάσεις/περιστάσεις της ζωής, με τη Lady Gaga να τις πετά στην αρένα και να τις αντιμετωπίζει με την αυτοπεποίθηση του θύτη, αντί να προβάλλει ως θύμα τους. Ο χορός λειτουργεί λοιπόν σαν εξορκισμός τους· σαν κάτι παυσίλυπο και συνάμα ενδυναμωτικό. Πλάι της έχει επίσης την Ariana Grande, τις Blackpint, μα και τον Elton John. Ωστόσο, σαν συνολική εικόνα, ο δίσκος μένει πίσω σε επίπεδο ανανέωσης, γιατί ο μουσικός του καμβάς είτε περιορίζεται σε γνώριμες οδούς, είτε επιλέγει έναν στυφό τρόπο αναφοράς στο παρελθόν από το οποίο εμπνέεται. Θα σε κουνήσει βέβαια το Chromatica και θα το χαρείς. Όμως δεν μπορείς να το αποτιμήσεις σαν βήμα εμπρός στην καριέρα της Lady Gaga.

6,5

Rina Sawayama - Sawayama (Dirty Hit, 2020)

Υπάρχουν ακόμα αντιλήψεις που θέλουν την ποπ να ασχολείται μονάχα με κιτς, χαρωπά κι ανάλαφρα θέματα, οι οποίες φτάνουν μέχρι και στην υποτίμηση των καλλιτεχνών του χώρου, στη φυσική τους διάσταση. Το είδαμε άλλωστε και στην Ελλάδα, καθώς είναι πρόσφατα τα περιστατικά που εκτυλίχθηκαν γύρω από τη Δέσποινα Βανδή και την Καίτη Γαρμπή. Όμως η αλήθεια είναι ότι, εδώ και πολλά πια χρόνια, η ποπ ασχολείται (και) με θέματα δικαιωμάτων – ειδικά των γυναικών και της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. Αυτό ακριβώς ξετυλίγει και η Rina Sawayama στο ντεμπούτο της, όπου ξεκινά από την προσωπική της ζωή για να δώσει ένα στίγμα καθολικό. Γράφει δηλαδή και τραγουδά για τις κακές οικογενειακές σχέσεις, για τον υπερ-καταναλωτισμό, για την κλιματική αλλαγή, αλλά και για την καπιταλιστική εκμετάλλευση που συνδέεται με τον τουρισμό. Κι έπειτα επεκτείνεται στην αυτοεκτίμηση, στις πατριαρχικές δομές της κοινωνίας, στη στήριξη της κοινότητας, στον ρατσισμό που και η ίδια βίωσε στη Βρετανία για την ασιατική καταγωγή της. Για να τα εκφράσει αυτά, χρησιμοποιεί πλήθος ρυθμικών μοτίβων, αντλώντας πότε από το επίκαιρο R'n'B, πότε από την ποπ των 2000s, πότε από το alternative metal, μέχρι και από τον ...Μπετόβεν! Παράλληλα, καθιστά εμφανές ότι χτίζει μια περσόνα με ρόλους α-λα-Lady Gaga και με αρκετά drag στοιχεία, βασισμένη κατά κάποιον τρόπο σε υπαρκτές εκφάνσεις της προσωπικότητάς της. Τελικά, βέβαια, το όλο μείγμα ειδών και ιδεών μάλλον περιορίζει το Sawayama, γιατί, ενώ υπάρχουν τραγούδια ικανά να σταθούν στα σύγχρονα πάρτυ και στα ραδιόφωνα, ενώ έχει κατατεθεί ιδρώτας και σκέψη, επικρατεί μια αίσθηση βαβούρας. Η οποία αποδυναμώνει τον δίσκο, σε συνδυασμό με τη διαρκή παραπομπή των μουσικών του ιδεών σε κάτι ήδη δεδομένο.

7