Χνάρια

σε ποίηση Ανδρέα Παγουλάτου
μουσική: Πάρις Παρασχόπουλος
τραγούδι: Δημήτρης Νικολούδης

Ο Ανδρέας Παγουλάτος ήταν (1946-2010) είναι και θα είναι ένας παγκόσμιος διανοητής, θεωρητικός και πρακτικός εκφραστής του γλωσσοκεντρικού κινήματος, δοκιμιογράφος ποιητής ορατών και αοράτων, αυτού που ο ίδιος (μεταξύ άλλων) γέννησε και εξέλιξε στο Παρίσι (1970-1988) και το οποίο αποδίδεται με τον όρο γλωσσοκεντρική ποίηση. Συνεργάτες του, συνοδοιπόροι, στάθηκαν ο εικαστικός Γιώργος Λαζόγκας (περιοδικό Χνάρια) και μέχρι τέλους... ο Νάνος Βαλαωρίτης (περιοδικά Συντέλεια και Νέα Συντέλεια). Ο Μάνθος Σαντοριναίος κατέγραψε μια σειρά από βιντεο-ποιήματα του Ανδρέα, συνδυασμό ποιητικής ανάγνω(ρι)σης, μουσικής-ήχων και εικόνας-εικόνων (βιντεο:ποίηση).

Ο παρών σύμπακτος δίσκος που τιτλοφορείται ΧΝΑΡΙΑ (με το τελικό Α κυκλωμένο με τον κύκλο της αναρχίας) οφείλει εξώφυλλο και τίτλο στον αγαπημένο πίνακα του Ανδρέα, έργο του Λαζόγκα από κείνη την περίοδο. Δεν είναι ένα τυπικό σιντί μουσικής, ούτε μελο:ποίηση αποσπασμάτων "που προσφέρονται για τραγούδια" όπως γράφει σε εμπιστευτικό σημείωμά του ο ποιητής προς τον συνθέτη Πάρι Παρασχόπουλο. Είναι πνευματική γέφυρα, φυσική συνέχεια και προσπάθεια (ανα)μετάδοσης βαθιάς και ανιδιοτελούς αγάπης που ένιωθε με πόνο ψυχής και μοιραζόταν απλόχερα με όσους πίστευε και εκτιμούσε ο ήπιος και μειλίχιος στοχαστής Ανδρέας Παγουλάτος.

Είναι χνάρια έρωτα και αν:αρχίας, ούτε καν ιστορίες, ούτε καν (μόνο) ιστορία... (Κατα)σπαράγματα ζωής και ιδεών... Είναι βιωμένη στάση και βιωματική (επ:ανά)σταση, πνευματική παρακαταθήκη της οποίας οι επανα:ζυμώσεις και το ξεφούρνισμα έγινε στην Θεσσαλονίκη με συνθέτη τον Παρασχόπουλο και ερμηνευτή τον Δημήτρη Νικολούδη. Κι αν η μουσική τείνει προς και απο:κτείνει ελεγειακή και τελετουργική διάσταση, ο πνευματικός λόγος δείχνει τα κοφτερά του δόντια και τις οιστρο:γόνες πληγές της "τερατογονίας". Σταχυολογώ (ανέκδοτα πριν, κάποια εξ αυτών):

[...] καλημέρα λες και φτάνει... δολοφονική καλημέρα στα γρανάζια... στις εποχές των τρελών αγελάδων...
[...] ο έρωτας, καθημερινός φασισμός ...επιβολή του ενός πάνω στον άλλον ...και ποιος θα αθωώσει την αγάπη άνευ όρων;
[...] το κενό σου μέσα μου όλο και μεγαλώνει... γίνεται θεριό και με κατασπαράζει... χρονοβόρος χρόνος... τα χνάρια των ερώτων στα σεντόνια... γίνονται τέρατα μυθικά...
[...] καταραμένοι να 'στε... ζωντανούς βάζετε στόχους... τελείες και παύλες στις ζωές...
[...] τα μεστωμένα χρώματα της φαντασίας... την ουτοπία χωρίς σύνορα... αδέσποτες σφαίρες οι εστίες και οι λαοπλάνοι θεσμοί... δώστε παρηγοριά στις λέξεις που ανεβαίνουνε στοχαστικά...
[...] και τότε αρχίζει η τερατογονία... νέφος και κυκεώνας... το άλεκτο κι ο μουσικός κόσμος μας...
[...] ξύλο ταπεινό δε θα φύτρωνε στο χώμα ...δε θα άνθιζε δε θα έπλεε στη θάλασσα της ιστορίας...

Δε θέλω να μείνουμε με την εντύπωση ενός μεμονωμένου προτύπου παραδείγματος και να μοιρολογήσουμε (ίσως) "την αλήθεια που χάθηκε"... Κλείνω επί τούτου με την πολύ πρόσφατη δήλωση του Θανάση Παπακωνσταντίνου: Αυτό που λέω είναι ότι η ουτοπία της αναρχίας είναι η πιο γλυκιά, ανθρώπινη, αισιόδοξη και ποιητική ουτοπία που έχει γεννήσει ο άνθρωπος στην πορεία του προς το χάος. Κι ότι ο αναρχισμός δεν είναι συνυφασμένος με τη βία, όπως πολλοί ημιμαθείς διαστρεβλωτές του άθλιου συστήματος που ζούμε, προσπαθούν να περάσουν, ως μοναδική αλήθεια.

(8,5) για την ποίηση
(5,5) για τη μουσική και την ερμηνεία