Preparations
(σ.σ. Όσοι δεν ακούν hip-hop ή ακόμα χειρότερα τη σνομπάρουν, ας διαβάσουν πρώτα την τελευταία παράγραφο και μετά το υπόλοιπο κείμενο.)
Η ιστορία της hip-hop έχει περάσει από τρεις σημαντικές φάσεις: στην πρώτη πρωταγωνιστής ήταν ο DJ, ο οποίος έκοβε beats, έκανε ενίοτε scratching και είχε έναν μπαγλαμά -τον MC- για να ραπάρει από πάνω με σκοπό τη σύναψη επαφής με το κοινό του DJ και επομένως την "άνοδο" του πάρτι. Στη δεύτερη φάση, οι προαναφερόμενοι μπαγλαμάδες έγιναν πρωταγωνιστές, αφού μεταφέρθηκε το ειδικό βάρος από την ίδια τη μουσική στους στίχους και στο νταηλίκι. Στην τρίτη φάση, πρωταγωνιστές έγιναν οι ίδιοι οι παραγωγοί και οι DJ και στο mainstream αλλά πρωτίστως στην underground σκηνή του hip-hop. Έτσι, στην αρχή της χιλιετίας που διανύουμε, έλαμψε και το άστρο του κατά κόσμο Scott Herren, ή αλλιώς Prefuse 73, Savath & Savalas, Delarosa & Asora, κ.α.
Δουλεύοντας κυρίως με samples και επεξεργαζόμενος αυτά όχι με πικάπ αλλά με υπολογιστές, ο Prefuse 73 -όνομα που προέκυψε από την αγαπημένη μουσική του Scott Herren, τη fusion προ του έτους 1973- δρα ως ακόλουθος του κινήματος του dada, φτιάχνοντας κολάζ από φαινομενικά ετερόκλητους ήχους, πετσοκόβοντάς τους και πετώντας τα κομμάτια πάνω σε hip-hop beats. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το γεγονός ότι όλες οι δουλειές του έχουν κυκλοφορήσει μέσω της μαμάς του πειραματικού και αφηρημένου ηλεκτρονικού ήχου, της βρετανικής εταιρίας Warp, σπιτιού των Autechre, των Plaid και των Boards of Canada.
Στο Preparations, ο Scott Herren εμφανίζει όσο ποτέ άλλοτε τις ψυχεδελικές του τάσεις, πατώντας πάνω σε χίλια μουσικά σημεία ταυτόχρονα σαν να παίζει twister. (Έτσι δε λέγεται εκείνο το αμερικάνικο παιχνίδι που σου λέει "τώρα βάλε το δεξί σου πόδι στο κόκκινο τετράγωνο" και γίνεσαι άνθρωπος-λάστιχο;) Η ψυχεδέλεια των '60s, οι πλούσιες ενορχηστρώσεις των μεγάλων ορχηστρών του 20ου αιώνα, ο ωμός θόρυβος του Merzbow, το ελεύθερο πνεύμα του John Coltrane, τα beat του DJ Krush και του DJ Shadow είναι όλα παρόντα στο δίσκο -ξαναλέω- ταυτόχρονα.
Ο Prefuse 73 ανέκαθεν πρόσφερε μουσική θέτοντας στους ακροατές του ως κύριο όρο το να έχουν ανοιχτά αυτιά. Ο όρος hip-hop προσάπτεται στη μουσική του, απλώς ως αφετηρία αναφοράς. Εξάλλου, ελάχιστα κομμάτια του περιέχουν rapping υπό τη φυσιολογική του υπόσταση - στο συγκεκριμένο δίσκο, μάλιστα, κανένα. Το μόνο στοιχείο στη μουσική του που είναι αμιγές hip-hop είναι η ρυθμονομία της, η οποία ενίοτε εκτροχιάζεται και σε jazz.
"Όλα ωραία με το παζλ, τις μουσικές αναφορές, την καλλιτεχνική υπόσταση του καλλιτέχνη, αλλά τελικά θα τον ευχαριστηθώ το δίσκο;", θα ρωτούσε κανείς. Η απάντηση είναι μάλλον ούτε θετική ούτε αρνητική. Ο δίσκος κινείται σε μέσες καταστάσεις. Ενώ η αποκωδικοποίηση της μάζας του ήχου του δεν είναι και η πιο εύκολη δουλειά για τους αμύητους, γεγονός που θα τους σπάσει λιγάκι τα νεύρα, ταυτόχρονα δεν είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση για το μέσο οπαδό της avant-garde. Ο μέσος οπαδός της hip-hop θα μπερδευτεί. Όσοι γνωρίζουν τη μουσική του Scott Herren, μάλλον θα απολαύσουν το Preparations στην ολότητά του... μια-δυο φορές, μέχρι που θα συνεχίσουν να ακούνε την καλύτερη έκδοσή του = το αριστούργημα και έναν από τους καλύτερους δίσκους της δεκαετίας One Word Extinguisher του 2003.
Παρόλα αυτά, ο δίσκος δεν είναι για να μπει στο ράφι. Αλίμονο. Το single του δίσκου "The Class of '73 Bells" είναι ένα ψυχεδελικό αριστούργημα, ένα από τα καλύτερα single της χρονιάς με διαφορά, όπου ο Prefuse 73 βάφει με μελαγχολικούς τόνους, απεικονίζοντας στον καμβά του όνειρα και φιγούρες της δεκαετίας του '60, χαμένα από τη σύγχρονη πραγματικότητα όχι όμως και από τη συλλογική μνήμη. Το υπνωτικά μινιμαλιστικό τραγούδι-επίλογος είναι ένα από τα καλύτερα κομμάτια του, ενώ το άκουσμά του θα έκανε τον Susumu Yokota να ζηλέψει.
Η σημαντικότερη ιδιότητα του δίσκου, πάντως, θεωρώ πως είναι η πιθανή μύηση ακροατών στον κόσμο της hip-hop. Δεν είναι μαγεία η ανακάλυψη άλλων μουσικών μέσω του δίσκου ενός καλλιτέχνη; Φαντάζομαι ότι πολλοί από εσάς τους αναγνώστες θα έχετε ανακαλύψει τους Gang of Four αφότου πρώτα ακούσατε Offspring, ή τον Neil Young αφότου ακούσατε πρώτα grunge, ή τη free jazz αφότου ακούσατε πρώτα το Xtrmntr των Primal Scream. Έτσι, μέσω του Preparations μπορείτε να ανακαλύψετε τον Mos Def, τον Mr. Lif, τις δουλειές της Missy Elliott με τον Timbaland, τον KRS-One. Η προσωπική μου εμπειρία, πάντως, ήταν η εξής: άρχισα να φλερτάρω με τη hip-hop ακούγοντας μουσική που επηρέασε τη hip-hop και που επηρεάστηκε από αυτή - συνδυασμός Marvin Gaye και Boards of Canada. Ωραίο trip.
