Grainular

Έχει ενδιαφέρον το βιογραφικό του Σωτήρη Δεμπόνου. Είναι μουσικός και γιατρός. Μ ’αρέσει ιδιαίτερα αυτός ο συνδυασμός. Έχει τύχει να γνωρίσω μερικούς καλλιτέχνες που είναι και γιατροί. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον είδος. Οι γιατροί πρέπει να είναι πιο «άνθρωποι» από το σύνηθες και η τέχνη (αν όντως την εξασκούν) μπορεί να τους κάνει πιο ανθρώπους. Σαφώς υπάρχουν και αρνητικές εξαιρέσεις σε σχέση με το πόσο άνθρωπο μπορεί να σε κάνει η τέχνη αλλά δεν μας ενδιαφέρουν αυτές εδώ. Πρόκειται για άλλη μεγάλη συζήτηση. Ο Δεμπόνος δεν ξέρω τι σόι γιατρός είναι, πάντως μουσικός είναι εξαιρετικός άρα αυτό κάτι μπορεί να λέει και για την ιατρική του.

Από πολύ νεαρός άρχισε να ασχολείται με τη μουσική και μάλιστα με σοβαρές σπουδές και έχει εδώ και κάποιες δεκαετίες βγάλει μερικά πολύ καλά άλμπουμ. Έτσι, μπορεί να πει κανείς πως έχει βαθιά εμπειρία. Παίζει κιθάρα. Βέβαια αυτό την σήμερον ημέρα δεν μας βοηθάει και πολύ να καταλάβουμε τι ακριβώς παίζει γι’ αυτό πρέπει να πω ότι στο τελευταίο του άλμπουμ ονόματι “Grainular”, πειραματίζεται.

Ξέρω, ξέρω… τώρα σας φώτισα. Έλα όμως που ο πειραματισμός είναι το πιο βασικό χαρακτηριστικό στο ‘Grainular’. Μπορεί η κιθάρα να ακούγεται αλλά δεν καθορίζει το ύφος του έργου. Ούτε το είδος μουσικής που ουσιαστικά δεν είναι διακριτό (και πολύ καλά κάνει). Το έργο το καθορίζει η ματιέρα του ήχου. Ο ήχος στο ‘Grainular’ έχει ένα βαθύ πλάσιμο και αυτό ακριβώς είναι το θέμα της περίστασης. Έξι μουσικά μέρη που τα διακρίνει η λεπτομερής, επίμονη και σε βάθος πειραματική διεργασία της υφής του ήχου. Σαν επιστημονικό εργαστηριακό πείραμα μελέτης αλλά και παρατήρησης που όμως αφορά και ακροατές. Πειραματισμός βέβαια δεν σημαίνει απλά δοκιμές ασυνήθιστων και περίεργων ιδεών κατά το δοκούν (ασχέτως αν πολλοί κάνουν ό,τι να ‘ναι και το ονομάζουν καταχρηστικά πειραματικό με αποτέλεσμα να μην ακούγεται αυτό που κάνουν). ‘Όταν ο καλλιτέχνης πειραματίζεται, δοκιμάζει μεν ιδέες ασυνήθιστες ή και εντελώς νέες δικές του που μπορεί και να θεωρούνται από άλλους μέχρι και λανθασμένες, όμως δεν παύει ποτέ να τις επεξεργάζεται μέχρι αυτές να αποκτήσουν ποιητική πνοή δηλαδή την μαγική ζωντανή ουσία που κάνει την τέχνη κάτι παραπάνω από χόμπι, το οποίο είναι μια ασχολία για να περνάει ο κάθε πικραμένος την ώρα του χωρίς να ενδιαφέρει και κανέναν άλλον αυτό.

Αυτή η ποιητική πνοή στα έργα τέχνης δεν είναι ούτε νέα ούτε παλιά, ούτε μοντέρνα, ούτε πεπερασμένη. Είναι βασικό χαρακτηριστικό της τέχνης που συνδέει τα πάντα μεταξύ τους. Όλους τους τόπους, όλες τις εποχές, όσο διαφορετικά κι αν είναι.

Ο Σωτήρης Δεμπόνος παίζει σπουδαία μουσική με ποιητική πνοή λοιπόν χρησιμοποιώντας εφέ και λούπες με βάση την ηλεκτροκλασική κιθάρα. Προκύπτει σε πρώτο πλάνο, το αντιλαμβάνεται δηλαδή ο ακροατής άμεσα, ένα ενωτικό για όλο το έργο ηχητικό στοιχείο που έχει να κάνει με μια «σαγρέ» επίστρωση. Ο κόκκος που έδωσε και το όνομα του δίσκου. Αυτό το εφέ με τον μετρημένο τρόπο που χρησιμοποιείτε δημιουργεί μια σχεδόν απόκοσμη φυσικότητα. Δεν ξέρω αν το είχε στο νου του ο Δεμπόνος αλλά σε στιγμές θυμίζει τον καλύτερο κατά τη γνώμη μου δίσκο των Experimental Audio Research που είναι το “Data Rape”.

 Ναι είναι αντίθετο το απόκοσμο με τη φυσικότητα αν το δούμε λογικά αλλά γιατί να το δούμε έτσι; Η υπερβολική λογική είναι βαρετή και τελικά αφύσικη. Και η φύση που κατά βάθος δεν μπορεί να εξηγηθεί, μάλλον είναι το πιο απόκοσμο πράγμα και ο καλλιτέχνης εδώ μας λέει μέσα από τα επιστημονικά του πειράματα να την προσεγγίσουμε με την ακοή, όχι για να την εξηγήσουμε, αλλά για να την κατανοήσουμε εσωτερικά και ποιητικά. Όσο μας επιτρέπεται.