Greetings from Michigan : The Great Lakes State
O κόσμος είναι ένα πολύ πολύπλοκο μέρος, και όσο πάει γίνεται πιο πολύπλοκος. Ο κόσμος του ροκ, κάτι παραπάνω. Κάποτε τα πράγματα ήταν απλά: Υπήρχαν πολιτικοποιημένοι και αδιάφοροι πολιτικά καλλιτέχνες. Οι πολιτικοποιημένοι ήταν είτε αριστεροί (πχ. The Ex), είτε φασίστες (Οi!), είτε φιλελεύθεροι (με την έννοια που δίνουν οι αμερικάνοι στη λέξη liberal, δηλαδή υπέρμαχοι των ατομικών δικαιωμάτων και της ελευθερίας του πολίτη - αυτοί που είναι υπέρ της ελεύθερης οικονομίας και εναντίον της κρατικής παρέμβασης στην αγορά, και εδώ αποκαλούνται νεοφιλελεύθεροι, λέγονται libertarians - τέλος της πολιτικής διάλεξης). Τα τελευταία χρόνια όμως, άρχισαν να εκδηλώνονται πολιτικά διάφοροι περίεργοι και δύσκολοι στο να τους κατατάξεις τύποι. Ο Sufjan Stevens ας πούμε.
Υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν καταλαβαίνουμε για την Αμερική, όσο και να διαβάζουμε ή να μιλάμε με κόσμο από 'κει. Πολλές λεπτές αποχρώσεις που δεν πιάνουμε, και ειδικά εδώ στην Ελλάδα του ισοπεδωτικού αντιαμερικανισμού φαίνονται ασήμαντες. Αλλά δεν είναι, και όσο δεν ασχολούμαστε μαζί τους χάνουμε χρόνο, μια που έχει επανειλημμένα αποδειχτεί ότι τα ρεύματα της Αμερικής πάντα έρχονται και σε 'μας, με καθυστέρηση από πέντε ως τριάντα χρόνια. Ο Sufjan είναι ένα από αυτά τα περίεργα φρούτα. Υιοθετημένο έκθετο παιδί (όπως δηλώνει τουλάχιστον) από μουσουλμανική οικογένεια του Michigan (που δεν προφέρεται Μίτσιγκαν, έτσι;) με όνομα ενός μυθικού ήρωα της Αρμενίας, κάτοικος του Brooklyn και εξέχον μέλος της εκεί avant pop σκηνής, γράφει συμπονετικούς και καθόλου δημαγωγικούς στίχους για τους άνεργους και τους απόκληρους και είναι κολλητός παλαιστίνιων φοιτητών από τη μια, ποζάρει με τη μπάντα της εθνοφυλακής του Michigan φορώντας τη στολή τους και υπεραμύνεται της αμερικανικής ανωτερότητας και του ηγετικού ρόλου που πρέπει να παίξει στον κόσμο (ευτυχώς προτείνει λαϊκές παρελάσεις και ειρηνικές διαδηλώσεις, όχι όπλα) στο καλοφτιαγμένο site του. Βγάζει κανείς άκρη; Η αμερικάνικη, νοσταλγική 50s και ελαφρώς χριστουγεννιάτικη αισθητική του εξωφύλλου και ο τοπικισμός που βγάζει το όλο concept μπερδεύουν ακόμη περισσότερο τα πράγματα.
Γιατί δε μένεις στη μουσική, φωνάζει κάποιος από μέσα. Μα, επειδή πιστεύω ότι όλα παίζουν ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα, όταν ο δημιουργός τους ρίχνει τόσο βάρος. Και έρχομαι στη μουσική, με μια διαπίστωση: Ο Sufjan έχει ταλέντο. Και μάλιστα πάνω από το μέσο όρο. Και ξέρει. Έχει ακούσματα και επιρροές από μεγάλο πλάτος και βάθος και τα ενσωματώνει σωστά και λειτουργικά στη μουσική του. Η φολκ , τα μπλουζ, το παλιό και το νέο αστικό ροκ, η μπαλάντα και η αισθητική της τζαζ, είναι όλα συστατικά της τραγουδοποιίας του. Απόηχοι από Neil Young εποχής 'After the Goldrush' συνυπάρχουν με πνευστά από τη soul του Detroit και καθαρές ακουστικές 'John Barleycorn' κιθάρες με ελεγχόμενο θόρυβο στο (πολύ) βάθος, με σκόρπιες μελωδικές πινελιές από μεταλλόφωνο που πραγματικά γαληνεύουν και σαγηνεύουν. Χαρακτηριστικό, και ένα από τα καλύτερα κομμάτια του δίσκου, είναι το 8o με τον λιτό τίτλο "Ντητρόιτ, σήκωσε το ταλαιπωρημένο κεφάλι σου (Ξαναχτίστε! Ανακαινίστε! Αναλογιστείτε!)" που έχει όλα τα παραπάνω.
Οι σωστές και καλοχωνεμένες επιρροές και αρκετά όμορφα τραγούδια είναι λοιπόν τα συν αυτού του δίσκου. Το πλην είναι η ελαφριά μονοτονία που τον διακρίνει, μια που δε μπορεί να κρατήσει τον ακροατή από την αρχή ως το τέλος. Από 'κει και πέρα, όσο όρεξη έχει κάποιος να ψάξει, βρίσκει πράγματα που του αρέσουν και πράγματα που τον ενοχλούν, και στη μουσική και στους στίχους και στη γενικότερη στάση του. Σίγουρα είναι ενδιαφέρον και πολυεπίπεδος δίσκος, και ακόμη πιο σίγουρα δεν κάνει για οπαδούς της brit pop, της electronica και της dance κουλτούρας. Η λέξη κλειδί για τους φίλους των κατατάξεων, με όλους τους περιορισμούς, είναι ακουστική φολκ-ροκ. Μεταμοντέρνα, έστω.
