Από το Σεντούκι

Slowdive

SlowdiveΔεν ξέρω κατά πόσο είναι εύκολο να πει κανείς τι ακριβώς συνέβαινε στο Reading της Αγγλίας στα τέλη των '80s. Και υποθέτω ότι ακόμη και οι εξηγήσεις που ο Neil Halstead και η Rachel Goswell δίνουν, είναι μάλλον ανεπαρκείς. Καθότι, ναι μεν οι My Bloody Valentine άσκησαν -ως γνήσιοι shoegazers- βαθύτατα την επιρροή τους και η noise pop των Jesus & Mary Chain είχε πλέον στοιχειώσει ένα ολόκληρο μουσικό ρεύμα της δεκαετίας, ωστόσο από τον ήχο των Slowdive απουσιάζουν αυτού του είδους οι εξάρσεις σχεδόν ολοκληρωτικά. Και όποτε κάτι τέτοιο συμβαίνει (πολύ σπανίως, δηλαδή) δεν γίνονται αντιληπτές οι ηλεκτρικές αιχμές που αναμενόταν να έχουν.

Από το 1989 έως το 1995 (οπότε και διέλυσαν) οι Slowdive ηχογράφησαν πέντε ep's και τρία albums. Σχεδόν όλοι τους οι δίσκοι υποτιμήθηκαν στην εποχή τους, διότι η Brit Pop ανέτειλε εμφαντικά. Από τα πέντε ep's, τα πρώτα τρία κυκλοφόρησαν το ένα μετά το άλλο στην Creation. Και ως έντιμοι μουσικοί που είναι μάς καλούν, οι Slowdive, να γνωριστούμε εξ αρχής.

Το "Slowdive" (Creation, 1990), είναι ο δίσκος ο οποίος δίνει το στίγμα τους: ηχητικά (ατμόσφαιρα υποτονική και θολή, στρώματα ηλεκτρισμού με πετάλια και μπόλικη δόση feedback, echo στα φωνητικά και πλήθος ψιθύρων, αντίληψη των σκιών ενός χώρου τόσο γνώριμου στον καθένα, μα και τόσο μακρινού), στιχουργικά (μετάβαση από την πραγματικότητα στο όνειρο) και αισθητικά (το εξώφυλλο είναι μια πρασινωπή περιδίνηση, επικουρική της όλης υπνωτικής εμπειρίας).

Τα επόμενα δύο ep's: "Morningrise" (Creation, 1991) και "Holding Our Breath" (Creation, 1991) έρχονται να ενισχύσουν το προηγούμενο. Όμως δεν υπήρχε τρόπος αποτελεσματικότερος, για να θεμελιώσουν τη μουσική τους πρόταση, από το να ηχογραφήσουν ένα album. Έτσι, το "Just For A Day" (Creation, 1991) είναι η πρόταση των Slowdive όχι σε συνέχειες (όπως μας είχαν έως τώρα συνηθίσει), αλλά συνιστά ένα υλικό προς επεξεργασία από τον ακροατή (βλ. παρουσίαση παρακάτω).

Slowdive2Το δεύτερο album (και αριστούργημά τους) "Souvlaki" (Creation, 1993), διαθέτει ως πρώτο στοιχείο (και πλεονέκτημα) τον Brian Eno να περιφέρεται στο στούντιο. Ως δεύτερο στοιχείο όμως έρχεται να προστεθεί η κατάτι ελάφρυνση του ηλεκτρικού ήχου. Dream pop σκαριφήματα και space απόπειρες είναι οι συνιστώσες ενός από τους καλύτερους δίσκους των '90s. Φαίνεται εδώ να "διορθώνεται" η αναλογία τού ήχου τους σε βαθμό τέτοιο ώστε να καθίστανται τα tracks του δίσκου καταληπτά ως προς τον σκοπό της σύλληψής τους. Και, εν τέλει, τα φωνητικά έρχονται τώρα στο προσκήνιο ώστε να υπηρετείται όσο το δυνατόν αυτή η πρόθεση.

Μαζί με το "Souvlaki" κυκλοφορεί και το τέταρτο ep: "Outside Your Room" (Creation, 1993). Όμως, γεγονός αποτελεί το πέμπτο τους: "5ep" (Creation, 1993). Πώς να αναγνώσει κανείς αυτό το τόλμημα; Διότι πρόκειται για τόλμημα το να βασίζεσαι ως επί το πλείστον σε συνθεσάιζερς και να επενδύεις τα γνωστά σου ηχοτοπία με ηλεκτρονικούς four-to-the-floor ρυθμούς ("In Mind", "Missing you"), ή να προβάλλεις την αντηχητική σου κιθάρα (στο "Good day sunshine") όπως ο Manuel Gottsching της εποχής "Dream & Desire".

Μα χρειάζεται με περισσότερο σθένος να είσαι εξοπλισμένος όταν, ύστερα απ' όλα αυτά, κυκλοφορείς το τρίτο (και τελευταίο) album: "Pygmalion" (Creation, 1995), αφορμή σοβαρή για να εκδιωχθεί η μπάντα από την Creation. Και αν σε κάθε κυκλοφορία οι Slowdive έριχναν τους τόνους όλο και περισσότερο, στο "Pygmalion" έχουν φθάσει σε ένα σημείο που προβληματίζουν.

Διότι δεν είναι μόνο το αξεπέραστο και βαθιά ληθαργικό "Rutti" ή το εξάλεπτο "Crazy For You" (ίσως το ομορφότερο dream pop διαμάντι που σμίλεψαν ποτέ). Δεν είναι, επίσης, μια σειρά από acoustic ethereal tracks, ούτε το μυστηριώδες "Trellisaze" ή το εξαίσιο "Blue Skied an' Clear". Αλλά είναι κάτι που υπερβαίνει όλη την αποσπασματική έμπνευσή τους. Το "Pygmalion" είναι όλες μαζί οι προηγούμενες εμπνεύσεις-ηχογραφήσεις του group απογυμνωμένες, είναι εκείνη η πάντα πρώτη σύλληψη πριν την ηχογράφηση, είναι το στοιχειώδες επάνω στο οποίο μπόρεσαν να υπάρξουν όλα τα προηγούμενα μουσικά προϊόντα τους (εξού και το minimal εξώφυλλο).

Θα έλεγε κανείς ότι ο στόχος κάθε σοβαρού μουσικού είναι να κατορθώσει κάποτε να προσφέρει στους ακροατές εκείνο ακριβώς το στοιχείο το οποίο τον διακρίνει, τον διαφοροποιεί από κάθε άλλον καλλιτέχνη, εκείνο το στοιχείο που δικαιολογεί την εμπλοκή του στον μουσικό χώρο και που, εν τέλει, νομιμοποιεί τις όποιες υφολογικές επιλογές του. Το "Pygmalion" είναι η επιστροφή στη μήτρα, η αποκάλυψη της ουσίας ή του πυρήνα τής μουσικής των Slowdive, και ακούγοντάς το κατανοούνται και αιτιολογούνται όλα περίφημα.

Το group διαλύθηκε την ίδια εκείνη χρονιά.

Ένα άλμπουμ:

Just For A Day (Creation, 1991)

Just For A DayΣτους τίτλους των τραγουδιών στο οπισθόφυλλο τού album υπάρχουν λέξεις όπως: "air", "breeze", "dream", "waves". Δεν χρειάζονται πολλά ακόμη για να υποψιαστούμε σε τι μας καλούν οι Slowdive να συμμετάσχουμε. Είναι μια διαρκής πορεία προς την ομορφιά. Η μελαγχολία στη μουσική και τους στίχους τους απορρέει από την έλλειψη ομορφιάς τής πραγματικότητας. Ώστε φαίνεται πως η μουσική πρόταση των Slowdive είναι η αναζήτηση της ομορφιάς, αφού οτιδήποτε παραχθεί μέσα σ' αυτήν, δεν μπορεί παρά να είναι όμορφο. Στο "Just For A Day" μάς δίνεται ο βασικός ήχος του group. Περίπου ο ίδιος μας δίνεται και στα ep's που προηγήθηκαν, όπως επίσης τα βασικά του στοιχεία παραμένουν μέχρι και στις ηχητικά "γεμάτες" στιγμές τού "Pygmalion". Θορυβώδεις κιθάρες που διαπλέκονται μεταξύ τους, γλυκές μελωδίες πίσω από τον θόρυβο, αργοί, νωχελικοί ρυθμοί, νοσταλγικά αέρινα φωνητικά. Μα αν και το τοπίο είναι τόσο νεφελώδες, ωστόσο το group αναζητά τον ήλιο ("I long for the sun"), σύμβολο του φωτός, της καθαρότητας και του ονείρου. Ο κόσμος του ονείρου, στους στίχους των Slowdive, είναι το πεδίο ιδανικών μορφών, το πεδίο στο οποίο όλα είναι κατανοητά. Παρατηρείται μία ακλόνητη εμπιστοσύνη στο όνειρο, καθότι τούτο είναι θεραπευτικό ("soothe my pain away"). Υφίσταται, λοιπόν, μια προσπάθεια φυγής από την πραγματικότητα; Μάλλον όχι. Όμως υφίσταται μια προσπάθεια σύγκρισης. Η επιστροφή στην πραγματικότητα ("Primal") φοβίζει, είναι οδυνηρή. Στο όνειρο εντοπίζεται η ομορφιά και όχι κάπου αλλού, πεποίθηση που το group διατήρησε μέχρι το τέλος της πορείας του.

Και τρία τραγούδια: