Listen to New York #3

Battles on the Planet of the Apes

Μπορεί να βγει καλή μουσική σε καιρούς κρίσης; Προβληματισμοί του Γιάννη Πολύζου με αφορμή μια συναυλία των Battles



Battle

Δεν ξεχνώ βέβαια πως η Νέα Υόρκη έχει βγάλει και Talking Heads και Laurie Anderson και Arthur Russell κι ένα σωρό ντίσκο αραβουργήματα. Κι απ' ό,τι φαίνεται δεν το έχει ξεχάσει κανείς άλλος εδώ πέρα: η πιο μεγάλη ποπ σταρ του καιρού μας είναι πνευματικό τέκνο του Studio 54 (και γέννημα θρέμμα του Upper West Side). Αλλά όπως και νά 'χει, δεν περιμένεις να βρεις στο Μπρούκλυν τα τρίτα ανίψια του Indie Top 20.

Αντίβαρο στο μεταξύ δε φαίνεται να υπάρχει. Οι Dalek δυστυχώς μένουν στην άλλη όχθη του Χάντσον, διάφοροι νιόκοποι νόιζ ρόκερ όπως οι The Men, οι Grandfather, οι White Suns κι οι Pygmy Shrews πρέπει ακόμη να σπάσουν πολλές χορδές και μπαγκέτες (ούτε η προηγούμενη φουρνιά των Black Dice, Sightings, Liars και Zs με είχε πείσει εδώ που τα λέμε), η Sharon Jones κι οι Sugarman 3 καλοί και άξιοι αλλά μας πηγαίνουν ακόμη πιο πίσω στο χρόνο... Ποιοι απομένουν τελικά; Οι Oneida, οι Parts and Labor, οι Obits και χμ, ναι, οι Battles. Αν και γι' αυτούς δεν είμαι πολύ σίγουρος. Γιατί το Σικάγο μπορεί να είναι η γενέτειρα του math rock, αλλά εμπίπτουν οι Battles σ' αυτή την κατηγορία;

 

Τους παρακολούθησα λάιβ στο Le Poisson Rouge τον περασμένο Απρίλη κι ευτυχώς - εν μέσω απανωτών απογοητεύσεων - οι προσδοκίες μου δε διαψεύστηκαν. Ο Τζον Στάνιερ δίχως καμία υπερβολή είναι ένας απ' τους σημαντικότερους μουσικούς αυτή την εποχή. Σχεδόν όλες οι κριτικές για το πρόσφατο άλμπουμ τους περιείχαν μία μικρή ελεγεία για την απώλεια του Ταϊόνταϊ Μπράξτον (κατάφερα να γράψω τ' όνομά του στα ελληνικά, φοβερό ε;), όμως ο Στάνιερ είναι ο μόνος πραγματικά αναντικατάστατος για τους Battles. Από το πρώτο κιόλας κομμάτι πέφτει πάνω στα τύμπανά του σαν μανιακός και τα δίνει όλα μέχρι το τέλος της συναυλίας. Μια φορά χαρντκοράς, μια ζωή χαρντκοράς. Respect. Τόση ενέργεια δεν περιμένεις από ντράμερ με τα μισά του χρόνια, και είναι νομίζω η καλύτερη απόδειξη πως το ανορθόδοξο κι ασύλληπτο καμιά φορά παίξιμό του δεν αποτελεί επίδειξη ικανοτήτων.



Battle2

Αν τυχόν αναρωτιέστε, τους έχω δει και παλιότερα με τον Μπράξτον στη σύνθεση κι αλήθεια δεν μπορώ να πω ότι απόψε παρατήρησα κάποια ουσιαστική διαφορά. Ίσα ίσα, μ' αρέσαν περισσότερο. Οι Κονόπκα και Ουίλιαμς προγραμμάτιζαν και λουπάρανε, στυλάτοι κι ατσαλάκωτοι όπως πάντα, ενώ οι προσκεκλημένοι τραγουδιστές του καινούριου άλμπουμ ερμήνευαν τα κομμάτια τους μέσ' από δύο οθόνες τοποθετημένες εκατέρωθεν των ντραμς. Όσο για το υλικό αυτό καθαυτό, μου δημιούργησε την εντύπωση ότι το Gloss Drop θα είναι ο κορυφαίος δίσκος που τους αξίζει να κυκλοφορήσουν. Οι εγκεφαλικοί, άκαμπτοι ρυθμοί τους επιτέλους γκρουβάρανε, παρά τα περίεργα μετρήματα, τις αιφνίδιες αλλαγές και τα... ανάποδα ψαλίδια. Μα γενικότερα οι συνθέσεις μού φάνηκαν πιο ολοκληρωμένες και πιο εύστοχες σε σχέση με το παρελθόν.

 

Ο ενθουσιασμός μου ωστόσο μετριάστηκε όταν άκουσα το άλμπουμ κατ' οίκον λίγο καιρό μετά. Στις καλές στιγμές του είναι εξαιρετικό αλλά ως σύνολο είναι λιγάκι σκόρπιο. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Κύριο γνώρισμα της εποχής μας είναι το σκόρπισμα, η έλλειψη συγκέντρωσης, μια κάποια αμηχανία - ελπίζω πως έγινε σαφές στο κείμενο του περασμένου μήνα για τη σκηνή του Μπρούκλυν: ένας εδώ, άλλος εκεί, με το ποντίκι στο χέρι, πώς να βγει έπειτα δίσκος της προκοπής;

Το 2007, χρονιά που οι Battles παρουσίασαν το πρώτο τους LP, αναρωτιόμουν μέσ' από τις σελίδες του Missing Ink αν κυκλοφορεί πλέον καλή μουσική. Είχα δώσει μάλλον αρνητική απάντηση κι είχα εντοπίσει δύο βασικές αιτίες. Αφενός, το γεγονός πως έχει γραφτεί πολλή μουσική, οπότε είναι λίγο-πολύ αναμενόμενο να ανακυκλώνει το παρελθόν της και τα είδη που προκύπτουνε ν' αποτελούν απλώς παραλλαγές κι όχι κάτι νέο ως προς την ουσία. Αφετέρου, πως η αφθονία των τεχνικών μέσων κι η διαρκής αναβάθμισή τους δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα απ' όσα θεωρητικά θα έλυναν, οδηγώντας επιπλέον στο παράδοξο η τεχνολογία να προηγείται της τέχνης.



Battle3

Τέσσερα χρόνια μετά το πράγμα φαίνεται πιο ξεκάθαρο: δε γίνεται να βγει καλή μουσική όταν όλα πάνε κατά διαόλου. Και σαφώς είναι μύθος ότι σε καιρούς κρίσης γεννιέται ανατρεπτική τέχνη. Αν ανατρέξουμε στην Αμερική του '30, θα διαπιστώσουμε πως κυριάρχησαν οι σουίνγκ τζαζ ορχήστρες, οι συνθέτες της Tin Pan Alley και οι τραγουδιστές με ελαφρύ ρεπερτόριο σαν τον Μπινγκ Κρόσμπυ και τον Πέρυ Κόμο. Συχνά αναφέρεται η δεκαετία του '60 ως χαρακτηριστικό παράδειγμα περιόδου πολιτικών και κοινωνικών αγώνων που έβγαλε πρωτοπόρους δημιουργούς. Υπήρχε κίνημα και, μέσα και πλάι σ' αυτό, μουσικοί, λογοτέχνες, ζωγράφοι και σκηνοθέτες που άλλαξαν άρδην τα δεδομένα. Ναι, μα παράλληλα η οικονομία γνώριζε άνθιση άνευ προηγουμένου σε όλους τους τομείς. Στο τέλος των '60s το ετήσιο εισόδημα του μέσου αμερικάνου είχε αυξηθεί κατά 50%. Σήμερα που η οικονομία φθίνει ολοένα και η μεσαία τάξη απειλείται με εξαφάνιση, είναι σχεδόν αναπόφευκτο η κουλτούρα να περάσει σε δεύτερη μοίρα.

 

Θα μου πεις, ποια κουλτούρα; Αυτή που εστιάστηκε σε φλέγοντα ζητήματα όπως το φιλέτο με τέσσερα πιπέρια; Ή εκείνη που απ' τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ μέχρι την Κιμ Καρντάσιαν παράγει τη μία ασήμαντη διασημότητα μετά την άλλη;

Μέσα σ' αυτές τις ελαφρώς χαοτικές συνθήκες, είναι αδύνατο να μείνουν ανεπηρέαστοι οι Battles και οι οποιοιδήποτε Battles. Πριν από δύο μόλις χρόνια υποστήριζα πως η μουσική πάντοτε προηγείται της εποχής της, σήμερα δε θα έλεγα κάτι τέτοιο με πολλή σιγουριά. Και προσπάθειες σαν αυτή του Στάνιερ και της παρέας του να μας προσφέρουν σώνει και καλά τη "μουσική του αύριο σήμερα" με κάνουνε ν' αμφιβάλω ακόμη περισσότερο: σε αρκετά σημεία του Gloss Drop οι πειραματισμοί τους δεν οδηγούν πουθενά. Καταλαβαίνω ότι με τον τωρινό κορεσμό της μουσικής σκηνής (παγκοσμιογαμήθηκε κι αυτή) η επιθυμία για το καινούριο, το διαφορετικό γίνεται μεγαλύτερη. Φοβάμαι όμως ότι τα περισσότερα άλμπουμ που δε θυμίζουν τίποτα έχουν ημερομηνία λήξης. Πόσες φορές ακούσατε το πρώτο LP των Throbbing Gristle ή των Faust για παράδειγμα;



Battle5

Από την άλλη δεν μπορώ να μη θαυμάσω το γεγονός πως οι Battles έχουν καταφέρει να φτιάξουν έναν ήχο ολότελα προσωπικό - ψάχνω να τους συγκρίνω με κάποιο γκρουπ και δε βρίσκω κανένα. Άξιος θαυμασμού κι ο τρόπος με τον οποίο δούλεψαν ως συνθέτες: ξεκινώντας από ένα μικρό σαμπλ που μπορεί να μην είναι καν μουσική χτίζουν σιγά σιγά κάθε κομμάτι, οδηγώντας μας συχνά σε μιαν εντελώς απρόσμενη εξέλιξη - απ' αυτή την άποψη μου θύμισαν λίγο τον Tricky του Pre-Millennium Tension (ωχ, κι άλλη βρετανική επιρροή) ή τους Can του Tago Mago. Και το 'Ice Cream' σίγουρα θα είναι χιτ και το επόμενο καλοκαίρι. Καλοκαίρι είπα; Καλοκαίρι, στο Μπρούκλυν... στο επόμενο.

 

ΥΓ. Ορίστε μια συλλογή που μου ενέπνευσε ένας χρόνος παραμονής στη Νέα Υόρκη. Όπως είπε κι ο φίλος μου ο Mitch (από την Alexandria Imathias), "Έγινες ιντάς στα ξένα;"

Ίντα να γίνω ωρέ, ινταστριαλάς;!

EMA Milkman
Cults Abducted
Sleigh Bells Riot Rhythm
Battles Ice Cream
Beastie Boys Say It
MEN Who Am I to Feel so Free
The Kills Last Day of Magic
A Place to Bury Strangers Dead Beat
Asobi Seksu Thursday
Unknown Mortal Orchestra FFunny FFrends
Edan Funky Rhyming
Tobacco Sweatmother
Wavves Rainbow Everywhere
Parts and Labor A Thousand Roads
Obits Everything Looks Better in the Sun
Kid Congo and the Pink Monkeybirds La LIarona
Chain and the Gang Detroit Music (Pt. I & II)
Dum Dum Girls In My Head
The Pains of Being Pure at Heart Belong
Crystal Stilts Love is a Wave
Widowspeak Gun Shy

Κλικ εδώ για να την ακούσεις