Μυστικά και ψέματα

Σκεφτήκατε, όσες φορές αγοράζετε ένα καινούργιο cd, ή όταν ακούτε κάποιο άλλο αγαπημένο σας, τι μπορεί να κρύβουν οι ψηφιακές διαδρομές της lazer κεφαλής την ώρα της ακρόασης; Πόσο αλήθεια ή ψέματα είναι όλα αυτά που ακούγονται κι αν πίσω τους κρύβονται πραγματικοί μουσικοί ή ψηφιακοί μάγοι; Ο υπεραγαπημένος σας καλλιτέχνης είναι ένα πραγματικό μουσικό φαινόμενο ή μήπως δεν έχει ιδέα τι συμβαίνει στο ίδιο του το album; Εσείς άραγε μπορείτε στο φτωχικό home studio σας, με την ίδια επιτυχία, να επιδοθείτε στις ίδιες μουσικές αλχημίες ή μήπως σας απασχολεί το ότι δεν έχετε το ίδιο καλή φωνή για παράδειγμα ή δεν είστε τόσο επιδέξιος κιθαρίστας; Είναι ποτέ δυνατόν ένας πρώην φορτηγατζής ή ένας τραπεζικός υπάλληλος να παρατάει φρικαρισμένος την δουλειά του, να βγάζει τον πρώτο του δίσκο, να γίνεται o χαμός κι όλα αυτά χωρίς να ξέρει να ρίξει ένα ακόρντο στην κιθάρα; Αισθανθήκατε ποτέ την ανάγκη να βρεθείτε μέσα στο studio την ώρα της ηχογράφησης μόνο και μόνο για να δείτε πως στην ευχή το κάνει αυτό ή εκείνο; Οι απαντήσεις, λογιών λογιών.

Οι Motley Crew ήταν αυτοί που δήλωσαν πως κάθε φορά που τελείωναν τις ηχογραφήσεις για το επόμενο νέο τους album, δεν μπορούσαν να ξέρουν πως θα ήταν τελικά αυτό όταν θα κυκλοφορούσε (!) Ο λόγος; Ο παραγωγός τους, που τους έστελνε ταξιδάκια αναψυχής ενώ αυτός περιλάμβανε τις ηχογραφήσεις με δυο-τρεις ηχολήπτες, μοντέρ και session μουσικούς και άφηνε το ίδιο το συγκρότημα να περιμένει την μεγαλύτερη έκπληξη για το πως θα ήταν η νέα τους δουλειά... Και φυσικά ούτε να τολμήσουν οι Motley Crew να πουν πως δεν τους άρεσε το αποτέλεσμα! (Αντε να το κάνει αυτό παραγωγός σε Ελληνικό ροκ συγκρότημα...) Κι αν οι Milly Vanilly είχαν δημιουργήσει το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ιστορία του playback που τους κόστισε ένα Grammy, βάζοντας άλλον να τραγουδάει κι άλλον να κουνάει τα χείλη του, ο Νότης Σφακιανάκης αλλά και οι Spice Girls δεν χρειάζεται να κάνουν τέτοιες ψιλοαπάτες. Εχουν το Auto Τune! Αχώριστος σύντροφος του Νότη σε κάθε ζωντανή εμφάνιση αυτός ο επεξεργαστής σήματος διορθώνει όλα τα μικροφάλτσα στην φωνή και κρατάει τον performer σε μεγάλες επιδόσεις. Εσείς μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον ίδιο επεξεργαστή, σε software, σε μορφή plug-in π.χ. για το Cubase, όπως ακριβώς έκαναν και οι Spice Girls! (Τρέμε Pavaroti...).

Είναι ο ίδιος επεξεργαστής που χρησιμοποίησαν οι Roy Vedas στο τρομερά επιτυχημένο ¨Fragments of life" για να φτιάξουν τα τρεμουλιαστά computerized φωνητικά τους, όπως και ο Χρήστος Δάντης στο "Κομμάτια" και όχι παρακαλώ το πολυσυζητημένο Vocoder όπως πάρα πολλοί νομίζουν... Κι επειδή η πολλή δουλειά βλάπτει τον αφέντη ο Martin Gore των Depeche Mode, "ομολόγησε" πως στο τελευταίο τους album προσέλαβε τρεις "πιτσιρικάδες" προγραματιστές midi, για να του κάνουν όλη την βαρετή δουλειά στα keyboards και τους υπολογιστές, ενώ αυτός απλά τους έτρεχε λέγοντας τους πως ήθελε τους ήχους και την ενορχήστρωση.. .

Πιο δουλευταράς έπρεπε να γίνει ο Jimi Tenor, ο οποίος παράτησε την φαεινή ιδέα να γίνει γκαλερίστας, γύρισε στην πατρίδα του κι είπε να γράψει το πρώτο του album για να δοκιμάσει την τύχη του. Επειδή όμως τα οικονομικά του ήταν χάλια αναγκάστηκε να δουλέψει τις ηχογραφήσεις σε ένα υπόγειο, χρησιμοποιώντας έναν μεταχειρισμένο μίκτη για D.J.'s (αντί για κονσόλα) από ένα club που έκλεισε και πουλούσε τον εξοπλισμό του, μερικά αρμόνια μεταξύ των οποίων και ένα φτηνιάρικο Casio που είχε και ρολόι / ξυπνητήρι, έναν ρωσικής κατασκευής sampler παλιάς τεχνολογίας που δεν είχε μνήμη και αποθηκευτικό μέσο και αναγκαζόταν κάθε φορά που τον έκλεινε και τον άνοιγε να ξαναδειγματίζει από την αρχή τους ήχους και πολλά άλλα τέτοια περίεργα. Το πρώτο αυτό δισκάκι του κυρίου Tenor έγινε απόλυτα επιτυχημένο παρά την εμφανή μέτρια παραγωγή του! (οι καλές ιδέες έχουν πάντα αξία ακόμα κι αν τις γράψεις σε δημοσιογραφικό κασετοφωνάκι).

Κι από ιδέες άλλο τίποτα οι Future Sound Of London, οι οποίοι υποστήριξαν πως δουλεύουν μανιωδώς με samplers, έχοντας καθημερινά στο σπίτι τους φίλους, συγγενείς και γνωστούς οι οποίοι όλη μέρα καθονται μπροστά σε 4 τηλεοράσεις κάνουν ζάπινγκ και γράφουν σε video οτιδήποτε παίζουν τα κανάλια. Από τις βιντεοκασσέτες αυτές βγαίνουν τα πιο περίεργα δείγματα ήχων που κοσμούν τα δισκάκια τους. Δεν μπήκαν όμως σε τέτοιες σχιζοφρενικές διαδικασίες οι Prodigy, οι οποίοι εξομολογήθηκαν πως συνήθως γράφουν τα κομμάτια τους χρησιμοποιώντας οκτάμετρα επαναλαμβανόμενα θέματα στο Cubase (τόσο απλά !) και πως η περίφημη μπότα δυναμίτης δεν είναι δικιά τους εφεύρεση ακριβώς, αλλά μια μπότα από ένα sampling cd του εμπορίου, από αυτά που ο κάθε μουσικός μπορεί να αγοράσει και να χρησιμοποιήσει για το δικό του sampler.

Θέλετε κι άλλα; Στον δίσκο του Michael Jackson "Bad" (και όχι μόνο σ'αυτόν βέβαια...), οι μουσικοί που συμμετείχαν δεν βρέθηκαν καν πρόσωπο με πρόσωπο στο studio κατά την ηχογράφηση (ίσως και να μην γνωρίζονταν μεταξύ τους) αφού ο καθένας πήγαινε με την παρτιτούρα του, έγραφε, έφευγε, την επόμενη μέρα κάποιος άλλος κτλ, κτλ. Μια πρακτική εντελώς συνηθισμένη σε τέτοιες παραγωγές, αφού αυτές οι session μπάντες στήνονται και διαλύονται με ευθύνη του παραγωγού ή και του ενορχηστρωτή για όσο κρατάνε οι ηχογραφήσεις. Φανταστείτε και την έκπληξη που μπορεί να νιώσoυν κάποιοι άλλοι, όπως οι Πράκτορες του Χάους, όταν διαπίστωσαν πως το κιθαριστικό ριφάκι σε κάποιο σημείο του κομματιού τους "Επιστροφή στον Άρη" είναι το ίδιο ακριβώς και απαράλαχτο με αυτό που υπάρχει στο "Junge oder maedchen" του housιάρη Frankman. Ευτυχώς κανείς δεν μπορεί να κοιτάξει τον άλλον με καχυποψία αφού και οι δύο το πήραν αυτούσιο από ενα sampling cd της magix. Εχει συμπτώσεις η ζωή!.

Ο Bono των U2, πριν μερικά χρόνια χρειάστηκε να συμμετάσχει σε ένα δίσκο tribute για τον Frank Sinatra. Δυστυχώς βρισκόταν σε Ευρωπαική περιοδεία με τους U2 και ήταν αδύνατον να βρεθεί στην Αμερική για την ηχογράφηση. Το "προβληματάκι" λύθηκε εύκολα μέσω ενός δορυφορικού συστήματος κι έτσι ο κύριος Bono, τραγούδησε στην Ευρώπη και ηχογραφήθηκε στην Αμερική και μάλιστα με playback(επιστροφή) στα ακουστικά του από το άλλο studio. Ο γράφων βρέθηκε κάποτε σε γνωστό studio της Θεσσαλονίκης και διαπίστωσε πως ο ηχολήπτης μιξάριζε φωνές κόσμου και χειροκροτήματα σε μία έτοιμη studio παραγωγή, γιατί η εταιρεία ήθελε να κυκλοφορήσει τον δίσκο ως live ηχογράφηση.

Το ίδιο (λίγο πιο sic) ήχαν κάνει και οι Depeche Mode χρόνια πριν στο live album "101" με εμφανίσεις τους από την Αμερική. Και ο πολύς Fat Boy Slim, εξέπληξε το ραδιοφωνικό του ακροατήριο στην Αγγλία, όταν κατά την διάρκεια της εκπομπής, άρχιζε να παίζει παλιά και γνωστά κομμάτια εξηγώντας από που πήρε τους ρυθμούς και τα δείγματα για το "I've come a long way baby" αποδεικνύοντας πως το εν λόγω album ήταν τελικά ένα μεγάλο καζάνι με μίξεις, παρά ένα album παιγμένο από μουσικούς ή και από τον ίδιο... Αλλωστε δεν είναι τυχαίο πως ποτέ αυτός και το "γκρουπ" του δεν βγήκαν σε περιοδεία για τον δίσκο αυτό, παρά κάνει μόνο εμφανίσεις ως d.j. σε club. Και φυσικά, ένα από τα πιο απλά και πρακτικά τρικ των studio είναι πως πλέον τα ίδια μέρη ενός κομματιού π.χ. το ρεφρέν, ηχογραφείται μόνο μία φορά και κατόπιν το "κολάνε" στην συνέχεια του τραγουδιού για να ολοκληρωθεί. Με την ίδια τακτική διορθώνονται και πάμπολα λάθη στην ηχογράφηση.

Ισως λοιπόν ο αγαπημένος σας heavy metal κιθαρίστας να μην είναι και τόσο αστέρι καθώς το σούπερ κιθαριστικό σόλο των τριάντα δύο μέτρων, που σας πέρνει τα μυαλά, να χρειάστηκε μία βδομάδα για να το παίξει κι από πίσω ένας επιδέξιος και υπομονετικός ηχολήπτης να κάθισε να μοντάρισε σε υπολογιστή τα καλύτερα σημεία του, για να βγάλει ολόκληρο το θέμα που ακούτε! Κι εσείς χτυπιέστε μήνες για να το παίξετε στην κιθάρα σας "με την μία"... Την επόμενη φορά λοιπόν που θα ακούσετε το αγαπημένο σας σιντάκι, σκεφτείτε πως μια τρομερή ιστορία μπορεί να κρύβεται από πίσω ή πως το μόνο που χρειάζεστε για να ξεκολήσει το μυαλό και η μουσική σας εμπνευση, είναι λίγη πονηριά και τεχνολογικό θράσος.

Αληθινή τέχνη; Ψέματα και πόζες; Τα σωτήρια ταχυδακτυλουργικά των υπολογιστών και της μουσικής τεχνολογίας; Η πραγματική εικονικότητα, είναι αυτή που ζούμε κάθε μέρα. Και την ακούμε κιόλας...