Ο ήχος στην έρημο

Robbie Basho - Zarthus

Με έναν ξεχασμένο μάστορα της ακουστικής κιθάρας, ο οποίος μέσα από το τοπικό κατάφερε να αγκαλιάσει το παγκόσμιο, ασχολείται στην νέα έκδοση της στήλης του ο Αναστάσιος Μπαμπατζιάς

Ο Robbie Basho δεν είναι ακριβώς μουσικός! Μια περίεργη αύρα περιστοιχίζει την ύπαρξή του. Μπορείς να την φανταστείς σαν αγνό φως που αναδύεται από το σώμα του καθώς παίζει. Μπορείς και να τον δεις σαν ένα είδος αγγέλλου ή δαίμονα, ένα πνευματικό πλάσμα παρόμοιο με τους Άηνουρ του Τόλκιν που παίζουν μουσική και από το παίξιμό τους δημιουργείται ο κόσμος. Τον φαντάζομαι να κάθεται σε μια καρέκλα ενός τυπικού στούντιο με την κιθάρα του στα χέρια να περιμένει. Όταν τα δάχτυλα αγγίζουν τις χορδές, τα πάντα γύρω εξαφανίζονται. Δεν υπάρχει πάτωμα, ούτε οροφή, ούτε τοίχοι. Μόνο χρώματα που κινούνται. Τα πάντα λιώνουν με την πρώτη ροή ήχων και στροβιλίζονται σε ένα καλειδοσκοπικό παίγνιο ορατής μουσικής που αποτελείται από τα πιο γλυκά (κυριολεκτικά όχι μεταφορικά) χρώματα της ίριδας. Φούξια, ροζ, κίτρινο σιτρόν, μωβ, γαλαζοπράσινα. Κυρίως όμως αποτελείται από σταγονίδια τραγουδιών που τρώγονται και μετατρέπονται μέσα σου σε ποίηση και αθάνατη ηδονή. Όλα αυτά τα ωραία, συμβαίνουν σε υπερ-υπερθετικό βαθμό στο ‘Zarthus’ από το 1974 που κυκλοφόρησε τότε στην Vanguard. Πάρτε μια ιδέα του τι συμβαίνει και από το εξώφυλλό του κατ’ αρχάς. Ζαχαρώδες ψυχεδελικό χρώμα.

Από όλα τα άλμπουμ του ιδιαίτερου αυτού folk καλλιτέχνη, το ‘Zarthus’ είναι το πιο απόκοσμο. Ένα έργο που έχει στ’ αλήθεια την δυνατότητα να σε μεταφέρει κάπου αλλού. Δεν είναι αυτό απλώς ένα σχήμα λόγου που το λέμε τυπικά σε διάφορες περιστάσεις, ο Robbie Basho εδώ, πριν αγγίξει καν τις χορδές και προτού ανοίξει το στόμα του έχει ήδη μεταμορφωθεί σε αρχαίο Πέρση τροβαδούρο. Νιώθεις ότι κάτι αλλάζει στην ατμόσφαιρα. Σαφώς και υπάρχει μια εσάνς ανατολίτικη στο παίξιμο που μπορεί να φέρει στο νου σολίστες από το Ιράν όπως για παράδειγμα τον μεγάλο πνευματικό δάσκαλο Ostad Elahi, χωρίς όμως να χάνεται η αισθητική ταυτότητα του καλλιτέχνη. Παραμένει ο Basho ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της μουσικής που αποκαλούμε ‘American Primitivism’ και εδώ. Παραδοσιακοί κάντρυ και μπλουζ δρόμοι δηλαδή παιγμένοι κατά βάση με κιθάρα και απογυμνωμένοι από την λαϊκή τους ενδυμασία μέσω του αυτοσχεδιασμού και του πειρά(γ)ματος.

Τα όργανα που χρησιμοποιεί ο μάστορας είναι φυσικά οι ακουστικές κιθάρες, η φωνή αλλά και το πιάνο. Και με αυτά ο χρόνος γυρνά σε ένα θαμπό παρελθόν, σε κάποια αρχαία εποχή, άγνωστη ουσιαστικά, ξεχασμένη, ίσως σε κάποιο σχεδόν εξαφανισμένο και φθαρμένο ημιτόνιο στην κλίμακα της ιστορίας ή καλύτερα της μυθολογίας.

Το πρώτο κομμάτι είναι και το ομώνυμο, ο Zarthus, ο Ζαρατούστρα δηλαδή, ο αρχαίος προφήτης του φωτός. Μια εισαγωγή στην επερχόμενη αποκάλυψη. Η οποία ακτινοβολεί σαν τις πρώτες ροζ πύρινες γλώσσες του πρωινού στο δεύτερο κομμάτι που ονομάζεται ‘Khoda e Gul e Abe’, ένας εννιάλεπτος κιθαριστικός χείμαρρος που χτίζεται υπομονετικά για να καταλήξει σε μια τρομερή απόλυτα δυναμική έκρηξη δαχτυλισμών που μετατρέπουν την κιθάρα πιο πολύ σε κρουστό παρά σε έγχορδο.

Τα τρία επόμενα κομμάτια, τα ‘Mehera’, ‘Khalil Gibran’ και ‘Bride Divine’ είναι δείγματα απόκοσμης τραγουδοποιίας του Basho με τη φωνή του που την γνωρίζουμε και από το πιθανόν πιο γνωστό κομμάτι του από το δίσκο ‘Basho Sings’ που λέγεται ‘Salangadou’ (και αν δεν έχετε ακούσει δεν είστε ολοκληρωμένοι άνθρωποι και μπορεί να πάτε και στην κόλαση). Και τα τρία αριστουργήματα.

Το τελειωτικό χτύπημα όμως έρχεται στο τελευταίο αρκετά μεγάλο κομμάτι που ονομάζεται ‘Rhapsody in Druz’. Διαρκεί 20 λεπτά και ουσιαστικά πρόκειται για μια συρραφή από περισσότερα μικρά μέρη, περίτεχνες δαντέλες ήχου που κλωθογυρίζουν με χαρακτηριστική ευελιξία στον ηχητικό καμβά, αποτελούμενες από πιανιστική μέθη. Είναι ένα μουσικό έπος πνευματικής ανάτασης και αγάπης όλο το άλμπουμ, όμως αυτό του το κλείσιμο, που όπως διαβάζουμε και στο εσωτερικό της συσκευασίας του δίσκου είναι αφιερωμένο στους βετεράνους του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, είναι το κρεσέντο του. Δεν θα μπορούσε να κλείνει αλλιώς ένα μεγάλο έργο.