Please, smile Mr. Dark!! #53


Saule - Sentimental journeyΗ πρωτοπορία και ο πειραματισμός στη μουσική είναι παντελώς άχρηστες αν δεν έχουν διανοητικό βάρος, μάτι περισκοπικό και λειτουργική αμεσότητα. Και όταν μιλάμε για αυτό το μονίμως ανοικτό θέμα, το αργά ή το νωρίς δεν υπάρχει πάντα. Με αυτές τις αξίες οι Frederic Walheer και Guy-Marc Hinant ξεκίνησαν το ανατρεπτικό label της Sub Rosa στις Βρυξέλλες του Βελγίου στα μέσα των eighties. Και μέχρι σήμερα βρήκαν αρκετούς ακόμα να τις ασπάζονται, με τελευταίο τον Xavier Garcia Bardon, μέλος του ντουέτο των Geographique (μαζί με τον Clement Laloy).
Στο προσωπικό του project Saule και δη στο ομώνυμο ντεμπούτο album τους, το οποίο η Sub Rosa κυκλοφόρησε στα τέλη του περασμένου Μάρτη, ο Xavier Garcia Bardon παρουσιάζει τρεις instrumental συνθέσεις με απλούς, μονολεκτικούς τίτλους. Τις ηχογράφησε το περασμένο καλοκαίρι χρησιμοποιώντας τρεις αναλογικούς αναπαραγωγείς (πώς λέγεται το pick-up στα ελληνικά;), μερικούς ''προετοιμασμένους'' δίσκους βινυλίου, ένα κασετόφωνο μίξης, ένα μικρόφωνο και ακουστικά (μεγάλο δέλεαρ το feedback!). Το 'Lido', τρίτο και τελευταίο θέμα, χρησιμοποιήθηκε ως soundtrack σε μια ταινία του Ιταλού Mirco Santi, γυρισμένη με κάμερα Super 8, απ' όπου και το πολύ έντονο και ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό που κοσμεί το ένθετο του cd (μιλάμε μήπως για το 'Film Flamme';). Ενίοτε, και κυρίως στο διαδίκτυο, το παρόν album αναφέρεται και ως 'Sentimental Journey'. Για κάθε ενδεχόμενο πάντως τσεκάρετε τον κωδικό της εταιρείας (ως γνωστόν τα λάθη δεν αναγνωρίζονται μετά την απομάκρυνση). Είναι SL-198; Αναφερόμαστε στο ίδιο!
Αυτό που οφείλουμε να πούμε εδώ για τον Xavier Garcia Bardon είναι πως αποδεικνύεται επαρκέστατος και λεπτολόγος, γεννώντας πάνω στα εργαλεία του συνεχώς ιδέες λιτές, αλλά με ενθουσιασμό, τον ίδιο που ενδεχομένως χρησιμοποιεί για να κλέψει τις ιδέες άλλων με τρόπο που να μην είναι αναγνωρίσιμες. Το αποτέλεσμα είναι απρόσμενα μαγευτικό και ανέλπιστα μελωδικό στο εξαρχής γεωμετρικό του στυλ. Τόσο που ευθέως δίνεται σε αυτή τη μουσική ο χαρακτηρισμός 'ρομαντικό loopdom ambient'. Για νεωτερισμούς δε μιλάμε εξάλλου;


Akosh S. UnitΟ πνευστός Akosh Szelevenyi (γνωστός και ως Akosh S.) γεννήθηκε το 1966 στο Debrecen της Ουγγαρίας. Είκοσι χρόνια αργότερα την έκανε για το Παρίσι. Εκεί φορμάρισε στις αρχές των nineties τους Akosh Szelevenyi Ensemble και δημιούργησε μια σταθερώς ανερχόμενη φήμη στους (jazz κυρίως) μουσικούς κύκλους της πόλης, παίζοντας (εννοείται όχι ταυτόχρονα!) σοπράνο και τενόρο σαξόφωνο, καθώς και μεταλλικό κλαρινέτο. Η γνωριμία του όμως και η επακόλουθη συνεργασία του (που άρχισε το 1996) με τον Bertrand Cantat, με ένα από κοινού album, αλλά και την εμπλοκή του στο group του τελευταίου, τους Noir Desir, πρέπει να θεωρηθεί το κομβικό σημείο της εξελικτικής του πορείας.
Μετεξέλιξη εκείνου του πρώτου του σχήματος είναι και αυτό που διατηρεί εδώ και μερικά χρόνια ονόματι πλέον Akosh S. Unit. Η ρυθμική βάση εξάλλου των Bernard Malandain (διπλό μπάσο) και Philippe Foch (τύμπανα, κρουστά και tablas) τον ακολουθεί από τότε, όπως διαβάζουμε στη σύνθεση που αναφέρεται στο οπισθόφυλλο του φετινού 'Vetek', cd album στη γαλλική Universal Jazz. Οι υπόλοιποι μουσικοί, είναι αλήθεια με καταλυτική συμβολή, είναι ο Ιρλανδός, πρώην μέλος των Sons Of The Desert, Joe Doherty (βιολί, alto σαξόφωνο, μπάσο κλαρινέτο), ο οποίος ακολουθεί το σχήμα νομίζω από το 1994 και δύο φιλοξενούμενοι: ο επίσης πνευστός Nicolas Guillemet και ο Mokhtar Choumane στο ney.

Akosh S. Unit - VetekΤο 'Vetek' είναι μια αγριωπή folk/jazz πανδαισία. Ο Akosh Szelevenyi παίρνει τη σπουδαία παράδοση των John Coltrane, Archie Shepp και Albert Ayler, της δίνει τον κεντροευρωπαϊκό υφολογικό χαρακτήρα του ίδιου και την μπολιάζει ασύστολα και ανενδοίαστα με στοιχεία από την ουγγρική παράδοση που φτάνουν μέχρι τους τσιγγάνους και την Τρανσυλβανία. Σε αυτά οφείλεται ο συγγενικός βαλκανικός ήχος, ο οποίος εκτός του ότι μας είναι οικείος σε όλες του τις προεκτάσεις μας κάνει να ανατρέξουμε στον Emir Kusturica και τον Goran Bregovic του 'Ο Καιρός Των Τσιγγάνων'. Κάννες 1989, δηλαδή. Πολύ καλό album.


The Vandermark 5 - Airports for lightsΣυνεπής στο ετήσιο ραντεβού του, μονίμως και ασφαλώς από την πόλη του Chicago, επιστρέφει και ένας άλλος πιονέρος πνευστός ο Ken Vandermark. Φέτος με τους The Vandermark 5. Το ανοιξιάτικο 'Airports For Lights' είναι το έκτο album του κουϊντέτο με studio υλικό και το πρώτο τους εδώ και δύο χρόνια. Μας συστήνει δε και τον εντυπωσιακό, νεοφερμένο drummer Tim Daisy, ο οποίος μαζί με τους Jeb Bishop (τρομπόνι) και Kent Kessler (μπάσο) από την αυθεντική τους σύνθεση του 1996, και τον επί πενταετία σταθερό μέλος Dave Rempis (σαξόφωνα) συνοδεύουν τον Ken Vandermark σ' αυτό το set των εννέα νέων συνθέσεων. Ρυθμική, αμερικάνικη straight jazz γεμάτη νεύρο, συγκοπτόμενους ρυθμούς, αυτοσχεδιασμό, απρόβλεπτους τονισμούς και ήσυχα μέρη, η οποία αντιπαραθέτει επιτυχώς αυτόν τον σπουδαίο βιρτουόζο απέναντι στην πλούσια παράδοση της τοπικής σκηνής. Στην κονσόλα για δεύτερη συνεχόμενη φορά μετά το περσινό album των Spaceways Inc. ο Rob Weston (των Shellac). Συνεπής επίσης στην προσφιλή του συνήθεια ο Ken Vandermark αφιερώνει κάθε μια από τις περιεχόμενες συνθέσεις του cd και σε μια ιστορική μορφή του παρελθόντος (το όνομα σε παρένθεση δίπλα στον τίτλο) - John Cassavetes, Rahsaan Roland Kirk, Curtis Mayfield, Otis Redding και Sonny Rollins οι πέντε από αυτές. Για τον Sonny Rollins μάλιστα ηχογραφήθηκε παράλληλα και ένα tribute album, το οποίο βγήκε ως bonus disc με τις πρώτες 1,500 κόπιες του 'Airports For Lights' (ανάμεσα στις έξι συνθέσεις του περιέχεται και το κλασικό 'Alfie Suite', έτσι για να ξέρετε).

The Vandermark 5Χωρίς να κάνει τη μεγάλη ανατροπή (τα χρόνια πέρασαν εξάλλου), η μουσική των The Vandermark 5, αν και λίγο φιλολογική ως προς τις θεμελιώδεις επιρροές της, αποτελεί έναν δυναμικό, συχνά εκρηκτικό τρόπο συναισθηματικής έκφρασης που αρέσει και συγκινεί. Η γραφή του Ken Vandermark βγάζει ακόμα νέες ιδέες και εκτιμώ πως παίρνει ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις ζωντανά στη σκηνή. Είναι αυτό το βασικό πλεονέκτημα που κάποτε ο Leonard Bernstein εξέφρασε εξηγώντας τη δική του αρέσκεια προς αυτή τη μουσική ('δεν είναι ποτέ τελείως μελαγχολική ή τελείως χαρούμενη'). Και άθελά του περιέγραψε και τη βασική γοητεία του να ζει και να βιώνει κανείς το οτιδήποτε. Πολική και πολύ ισχυρή προϋπόθεση σχέσεων, όντως.


Julia Hulsmann Trio with Rebekka BakkenΕπίσης, σημαντική μορφή της σύγχρονης jazz, της ευρωπαϊκής και δη γερμανικής αυτή τη φορά, είναι και η πιανίστρια Julia Hulsmann - γεννημένη στη Βόννη και σήμερα στα τριανταπέντε της από τους κινητήριους μοχλούς της σκηνής του Βερολίνου. Από το 1997 διατηρεί ένα προσωπικό τρίο με τον Marc Muellbauer στο μπάσο και (εναλλάξ;) τους Heinrich Kobberling και Rainer Winch στα τύμπανα. Πριν τρία χρόνια γνωρίστηκε στη Νέα Υόρκη με την τραγουδίστρια Rebekka Bakken, Νορβηγίδα από το Όσλο, μετεγκατεστημένη εκεί από τα εικοσιπέντε της, αλλά ακόμα άφταστη σε κάτι επιτυχημένο. Οι δυο τους αποφάσισαν να δουλέψουν πάνω σε ένα album με στίχους από ποιήματα του Edward Estlin Cummings και μουσική της Julia Hulsmann. Το αποτέλεσμα πήρε τον τίτλο 'Scattering Poems' και κυκλοφόρησε στις αρχές του χρόνου από την ACT Music, το δισκογραφικό παρακλάδι της ACT Publishing που ξεκίνησε το 1992 ο παραγωγός Siegfried (Siggi) Loch. Με έδρα το Μόναχο πλέον.
Ανάμεσα στις δέκα συνολικά συνθέσεις που περιέχονται σε αυτό υπάρχουν και δύο διασκευές στα 'Same Girl' του Randy Newman και 'A Thousand Years' του Sting, η τελευταία ως instrumental. Όλες όμως ανεξαιρέτως είναι λες κομμένες-ραμμένες ώστε να απλωθεί το χρώμα της φωνής της Rebekka Bakken, σε αρκετά σημεία όμοιο και εξίσου γοητευτικό με αυτό της συμπατριώτισσάς της Sidsel Endresen, την οποία αναγνωρίζουμε ως πρώτιστη και σαφή στυλιστική επιρροή. Η άλλη σημαντική παρατήρηση αφορά στη γραφή της συνθέτριας, η οποία προσεγγίζει με μια απλή pop διάθεση το αισθητικό ύφος της φωνητικής jazz, προσπαθώντας να αποφύγει τον εγκλωβισμό στα κλασικά και ήδη πολλάκις ερμηνευμένα κλισέ της. Δύσκολο το να τα καταφέρει στον τομέα της πρωτοτυπίας (και δεν το κάνει, οφείλω να πω), αλλά εύκολο το να δώσει ένα ρετρό easy listening album, ευάκουστο και μελωδικό, έστω και αν μοιάζει να μην έχει βάθος. Έτσι και αλλιώς και αυτή η απαίτηση, στις περιπτώσεις που μπαίνει ως όρος, συχνά αποπλανεί και δεσμεύει. Από την άλλη όμως και τόση ελαφρότητα, ε; Νιώθουμε σαν αερόστατο! Προσοχή στο ύψος λοιπόν, αν κάτι πάει στραβά...

PLAY-LIST στήλης (το βαρόμετρο της έσω εντροπίας μου):

1. DERU - Pushing Air
2. INTERSTELLAR OVERDRIVE - Surface B
3. hoppypopMUSEUM - hoppypopMUSEUM book+cd
4. ULRICH SCHNAUSS - A Strangely Isolated Place
5. ΑΝΤΑ ΠΙΤΣΟΥ - Μέθη