Illusion Of Safety, Bottle Tapes, Historical Distractions

Τον τελευταίο μήνα έπιασα τον εαυτό μου εντελώς συμπτωματικά ν' ακούει ήχους από τη σκηνή του Σικάγο είτε αυτή είναι η πειραματική είτε η αυτοσχεδιαστική του.

Δεν είναι εξάλλου και λίγος καιρός που η Nihilist του Andy Ortmann, o οποίος έχει κυκλοφορήσει αρκετό υλικό είτε με περίεργα ηλεκτρονικά του κάτω από το όνομα του (κάποιοι ίσως θυμούνται το καταπληκτικό ‘Provocative Electronics’ στην Pan το οποίο μπορείτε όσοι ενδιαφέρεστε να ακούσετε εδώ), είτε τους θορύβους του ως Paintsville.

Παράλληλα τρέχει και την εταιρεία του Nihilist στην οποία κυκλοφορεί, εκτός από δικό του υλικό, μουσική που του αρέσει. Έτσι πρόσφατα έβγαλε έναν δίσκο συλλογή με επιλογές από τις πιο ρυθμικούς, industrial αποκαλυπτικούς ήχους των Illusion Of Safety, project άλλοτε συλλογικό άλλοτε προσωπικό του Dan Burke και είναι ένα από τα πιο βασικά σύνολα της πειραματικής σκηνής του Σικάγο που ξεκίνησε από τα 80s και συνεχίζει ακάθεκτα έως σήμερα να δημιουργεί τα ηχοτοπία του.

Επαναπροσεγγίζοντας θραύσματα ή κομμάτια που δημιουργήθηκαν στις αρχές των 90s ο ακροατής εδώ ακούει, όπως προανέφερα, τον ήχο του γκρουπ των αρχών 90s, tapes με ομιλίες ή ήχους ανάμεσα σε σπασμένους ήχους και θορύβους, περισσότερο ρυθμικό industrial-ίζον ύφος που σε βάζει στο μετα-αποκαλυπτικό σύμπαν που έχτιζαν εκείνη την περίοδο. Παράλληλα από τότε υπήρχαν και οι κυκλοφορίες που θα έδειχναν και την εξέλιξη του γκρουπ σε μονοπάτια που έχουν σχέση περισσότερο με αυτοσχεδιαστικά και ηλεκτροακουστικά ηλεκτρονικά ηχοτοπία. Είναι μια κυκλοφορία που μου άρεσε καθώς μπορεί να μην με τράβηξε πάρα πολύ αυτός ο ήχος (και δεν αναφέρομαι μόνο στους Illusion Of Safety) αλλά τα εννέα κομμάτια αυτής της συλλογής λειτουργούν όχι μόνο ως το απάνθισμα εκείνης της εποχής και του ήχου τους εκείνης της περιόδου, αλλά και μιας εποχής και των τάσεων που υπήρχαν τότε στο πειραματικό κύκλωμα (κάποιος θα το έβλεπε σήμερα και ως κοινωνιολογική μελέτη).

Μπορεί να μην είναι πακεταρισμένο σε δερμάτινη θήκη με μια σφαίρα ως δώρο στο εξώφυλλο όπως είχε κυκλοφορήσει στις αρχές των 90s το CD 'Historical' από την ολλανδική Staalplaat, αισθητικά όμως το Historical Distractions θυμίζει τα εξώφυλλα των κυκλοφοριών από τις οποίες αντλεί το υλικό αυτής της συλλογής και ξέρει πως να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του ακροατή. Μπορείτε να το απολαύσετε εδώ.

To Σικάγο όμως έχει και μια τρομερά απίστευτη και ενεργή αυτοσχεδιαστική σκηνή, μπορεί π.χ. κανείς κάλλιστα να αναφερθεί ούτως ή άλλως στην AACM που σε μεγάλο βαθμό έχει σχέση με τους Art Ensemble Of Chicago αλλά και μια ευρεία γκάμα μουσικών και καλλιτεχνών γύρω από αυτούς.

Για όποιον ενδιαφέρεται να εντρυφήσει σε αυτή την σκηνή και την ιστορία της, θα πρότεινα το ανεπανάληπτο βιβλίο A Power Stronger Than Itself΄’ του George Lewis (λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε εδώ).

Αλλά και μια άλλη γκάμα μουσικών και ανθρώπων όπως οι John Corbett, Ken Vnadermark, κ.ά. αξίζουν αναφορά στη δουλειά τους γενικότερα, αλλά στα πλαίσια αυτής της στήλης θα μείνω σε μια σχετικά πρόσφατη κυκλοφορία. Ήταν τέλη του 2025 όταν κυκλοφόρησε το κουτί ‘The Bottle Tapes’ από την Corbett vs Dempsey (μπορείτε να το βρείτε εδώ) η οποία μας έχει χαρίσει αρκετές εκδόσεις αλλά και επανεκδόσεις κλασσικών ηχογραφήσεων της αυτοσχεδιαστικής, free jazz σκηνής.

Καθώς δε θέλω να πλατειάσω, θα μείνω εστιασμένος στο κουτί, το οποίο είναι ντοκουμέντο από ηχογραφήσεις που έγιναν στο Empty Bottle του Σικάγο στα 90s. Όπως λέει και ο John Corbett στις σημειώσεις στο συνοδευτικό βιβλιαράκι, όλα ξεκίνησαν όταν ο ιδιοκτήτης του Empty Bottle ζήτησε κάποια στιγμή στα 90s από αυτόν και τον Ken Vandermark αν θα ήθελαν να γεμίζουν τις Τετάρτες το μαγαζί με κάποια συναυλία χαριτολογώντας ότι έτσι ίσως προσέλκυε κόσμο που ακούει τζαζ, οπότε θα ‘πιναν και κα’να ποτό ή μπύρα παραπάνω και δεν θα ήταν μια μέρα χαμένη οικονομικά για το μαγαζί. Ευκαιρία που άδραξαν, κάλεσαν για πρώτη συναυλία τον Joe Mc Phee χωρίς να περιμένουν πολλά πολλά και όταν ο χώρος γέμισε με πάνω από 200 άτομα κατάλαβαν ότι η σκηνή έχει μια δυναμική που δε φαινόταν.

Ηχογράφηση αυτού του εναρκτήριου λακτίσματος (μπορεί να βρεθεί εδώ) είναι το ‘A Meeting in Chicago’ των Joe Mc Phee, Ken Vandermark και Kent Kessler.

Θ’ αρχίσει έτσι ένα γαϊτανάκι συναυλίων, ιδεών και project. Στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού οι περισσότεροι διαβάζοντας ή ακούγοντας κυκλοφορίες που είτε ηχογραφήθηκαν στα πλαίσια εκείνων των συναυλιών ή ηχογραφήσεων που έγιναν στο Σικάγο από μουσικούς που ήταν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο περαστικοί ή καλεσμένοι για συναυλία στο Empty Bottle και με αυτή την αφορμή έκαναν και κάποιες ηχογραφήσεις που κυκλοφόρησαν από διάφορες εταιρείες στην πορεία, μαθαίναμε τα νέα για εκείνη την καταπληκτική σκηνή και τη δυναμική της. Μύθοι, θρύλοι και ιστορίες υπάρχουν πολλοί για την εποχή. Από το άπειρο υλικό ηχογραφήσεων όμως έγινε μια σταχυολόγηση των πιο αντιπροσωπευτικών και εκδόθηκε αυτό το εξαπλό κουτί.

Εδώ θα βρει κανείς ηχογραφήσεις από την αφρόκρεμα της σκηνής, Evan Parker, Peter Broetzmann, Alexander von Schlippenbach, ακόμα και από το καταπληκτικό τρίο των Φλωρίδη, Sommer, Kowald. Ηχογραφήσεις που καλύπτουν ένα ευρύτατο πεδίο ήχων. Δε θα βρεί κανείς μόνο αυτοσχεδιασμό ή free jazz, θα βρει και τζαζ και σύγχρονη τζαζ και θα τον ρουφήξει αυτή η συλλογή γιατί κάθε CD έχει δομηθεί με τέτοιο τρόπο που να μη γίνεται μονότονη η ακρόαση του, αλλά αντιθέτως να κυλάει περνώντας από διάφορες ηχητικές παλέτες. Υπάρχουν σημεία που ο αυτοσχεδιασμός για παράδειγμα δημιουργεί τελείως διαφορετικά ηχοτοπία, όπως ένα κομμάτι που κόλλησα και το λατρεύω, το ‘King Rig’ του τσελίστα Erik Friedlander το οποίο είναι κανονική σύνθεση (μπορείτε να ακούσετε κι εδώ μια εναλλακτική ηχογράφηση του εκτός από αυτή που υπάρχει στο κουτί).

Νομίζω ότι είναι μια κυκλοφορία που δεν είναι μόνο αυστηρά για τους φαν ή συλλέκτες του είδους, αλλά απευθύνεται και σε κόσμο που ψάχνεται με ελεύθερες και δημιουργικές μουσικές, καθώς οι επιλογές της συλλογής αυτής δεν είναι αυστηρά 'ιστορικές', η φρεσκάδα των ηχογραφήσεων είναι διαχρονική και σίγουρα είναι μια κυκλοφορία που κάποιος θα ξαναγυρίσει να την ξανακούσει είτε αγοράζοντας την, είτε κατεβάζοντάς της για να μείνει απλά σε ένα ράφι ή σε έναν σκληρό.