Ανδρέας Κωνσταντίνου

Ανδρέας Κωνσταντίνου: το κείμενο χρησιμοποιεί εμένα για να ειπωθεί


Βάκχες θΘ: το θέατρο ενάντια στο Θάνατο. Πεζό θήτα, όπως θέλω, θεός, θυσία, θρησκεία, θάρρος, θράσος, θυμός, θρήνος, πένθος, αλήθεια, ελευθερία, όχθες, αισθηματίες, θρίλερ. Κεφαλαίο Θήτα, όπως Θεσσαλονίκη, Θήβα, πενΘέας, αΘήνα, Θανάσηδες, [Άλλη] Θάλασσα, Θαλασσούδη. Όρθιο θήτα όπως 8, η θέση του στο ελληνικό αλφάβητο. Πλαγιασμένο θήτα όπως oo, η θέση στο άπειρο σύμπαν.
Για όλα αυτά τα θΘ και την (ανα)παράσταση Εργασία Βάκχες μιλήσαμε με τον ιθύνοντα νου, Ανδρέα Κωνσταντίνου.

- Έχεις ήδη αρκετές εμπειρίες εκτός Ελλάδας, απ' ότι βλέπω.
Ναι, αν αυτό σημαίνει ότι έχω παίξει στο εξωτερικό. Έχω παίξει και στο θέατρο και στον κινηματογράφο.


Ανδρέας Κωνσταντίνου- Σπούδασες στο Εθνικό αλλά γεννήθηκες στη Γερμανία.
Έχω τελειώσει τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (2006-2009). Δεν ξέρω αν έπαιξε κάποιον υποσυνείδητο ρόλο αλλά γεννήθηκα στην Τυβίγγη (Τύμπιγκεν) κοντά στη Στουτγκάρδη. Έμεινα εκεί μόνο οκτώ μήνες. Μετά μετακομίσαμε οικογενειακώς στο Ηράκλειο Κρήτης μέχρι που έγινα δυόμισι χρονών και κατόπιν ήρθαμε στη Θεσσαλονίκη όπου και μεγάλωσα.

- Γιατί επέλεξες τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου;
Είχα αυτήν την πολυτέλεια. Έδωσα εξετάσεις και πέτυχα και στις δυο σχολές, του Κρατικού Βορείου Ελλάδος και του Εθνικού, αλλά ήθελα να κατέβω στην Αθήνα. Τη Θεσσαλονίκη την έζησα ως μαθητής, είχε κλείσει ένας κύκλος, ήθελα να πάω κάπου άλλου. Τώρα πια είμαι έτοιμος να ανοίξω νέο κύκλο στη Θεσσαλονίκη. Εδώ και 4-5 μήνες άνοιξε ήδη.

- Ήταν και θέμα δασκάλων η κάθοδος στην Αθήνα;
Μπα, τότε ήξερα ελάχιστα πράματα. Η επαφή μου με το θέατρο ήταν οι όποιες παραστάσεις είχα δει, όχι και πολλές ομολογουμένως. Ήμουν πριν σε μια θεατρική ομάδα στην Κρήτη, την Όμμα Στούντιο. Εκεί είχα τις πρώτες σοβαρές εμπειρίες μου όσον αφορά τη θεατρική πράξη. Μ' αυτούς ταξίδεψα αρκετά. Παίξαμε στο Ιράν, στην Ινδία, στην Κύπρο. Αυτή ήταν η πιο ουσιαστική προσέγγιση του θεάτρου για μένα, μέσα από αυτήν την ομάδα. Αυτά ήξερα. Δεν είχα ακούσει τίποτε για δασκάλους. Ήξερα βέβαια ότι δε θα πληρώνω δίδακτρα, αυτό ήταν και το δέλεαρ για να μπω σε κρατική σχολή. Από το να παραμείνω εδώ προτίμησα να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου στην Αθήνα. Δεν είχα ζήσει ποτέ εκεί και ήξερα ότι εκεί είναι η καρδιά, το κέντρο πολλών θεατρικών και πολιτιστικών γεγονότων. Δυστυχώς πολύ περισσότερων απ' ότι εδώ.


Stiletto Scag- Η σχέση σου με τον κινηματογράφο πως άρχισε;
Τυχαία. Με είδε ο Περάκης στο δρόμο, συνέτρωγε με για γνωστή μου, και μου είπε να περάσω να κάνω ένα δοκιμαστικό. Ήμουν τότε πρωτοετής στο Εθνικό. Πήγα στην ακρόαση, με ρώτησαν αν ξέρω να μιλάω την κρητική διάλεκτο, ήξερα αφού είχα ζήσει στην Κρήτη, η μητέρα μου είναι ηρακλειώτισσα στην καταγωγή, άκουγα τον παππού μου να μιλά κι ήξερα αρκετά καλά τη ντοπιολαλιά. Κι έτσι προέκυψε και βρέθηκα να κάνω το ρόλο του Μίνωα Σταυρακομανιού στην ταινία Ψυχραιμία [2007]. Ακολούθησε στο 3ο μου έτος το ArTherapy [2010] όπου έπαιζα τύμπανα στους Stiletto Scag. Κι ένας πολύ μικρός ρόλος φασίστα (ένα τσογλάνι-χρυσαυγίτη) στο σίκουελ Λούφα και Παραλλαγή: Σειρήνες στη Στεριά [2011].
Ήδη από το 3ο έτος ήμουν και επαγγελματίας θεατρικός ηθοποιός. Συμμετείχα στο πρώτο ανέβασμα του έργου του Αρκά, Εχθροί εξ Αίματος, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Κι έπειτα συνέχισα να δουλεύω παράλληλα και στα δυο (σινεμά και σκηνή) και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

- Τη απέγινε με τη συμμετοχή σου στην Άλλη Θάλασσα του Αγγελόπουλου;
Είχα έναν πρωταγωνιστικό ρόλο. Έναν ιρανό μετανάστη, ο οποίος ήρθε από την πατρίδα του εδωπέρα και περιμένει μια ευκαιρία για να φύγει στη Βόρεια Ευρώπη. Η ταινία σταμάτησε μετά από ένα μήνα γυρισμάτων, πάγωσε αμέσως μετά το τραγικό τέλος του Αγγελόπουλου. Είχε τελειώσει σχεδόν τα πλάνα του έτερου πρωταγωνιστή, του εξαίρετου ιταλού Τόνι Σερβίλο [Ιλ Ντίβο, Η Τέλεια Ομορφιά, Βίβα λα Λιμπερτά]. Αυτός ήταν ο κεντρικός του πρωταγωνιστής. Υπήρχαν άλλοι τρεις ήρωες που τον πλαισιώναν, η κόρη του [Ειρήνη Στρατηγοπούλου] ο Γιάννος Περλέγκας κι εγώ.
Εγώ ήμουν ο ιρανός μετανάστης. Πολύ ωραίος ρόλος, ωραία γυρίσματα, φοβερές σκηνές, έξοχο σενάριο. Τα γυρίσματα γίνανε στη Δραπετσώνα, στα Εξάρχεια, στο Ρεξ, στο Μέγαρο Μουσικής. Και μόνο που έβλεπες τον Αγγελόπουλο να κοιτάζει το μόνιτορ, να επιθεωρεί, να δίνει οδηγίες, να μας μιλάει, ήτανε όλα αυτά φοβερή εμπειρία. Είχε πολύ πάθος γι' αυτό που έκανε. Δεν το βλέπεις συχνά σε τέτοια ηλικία τόσο πάθος. Ήτανε φανταστικό και το κρατάω μέσα στην καρδιά μου αυτό.


Μικρά Αγγλία- Υπήρχε κι ένας χορός εργατών που ανεβάζουν την Όπερα της Πεντάρας του Μπρεχτ;
Αυτή ήταν η αρχική του ιδέα. Είχαν προκύψει κάποια θέματα με τα δικαιώματα της μουσικής του Κουρτ Βάιλ και δεν ξέρω αν θα τη χρησιμοποιούσε ή αν θα έγραφε η Ελένη Καραΐνδρου δική της. Δεν ξέρω αν θα λεγόταν Όπερα της Πεντάρας (πάλι θέμα δικαιωμάτων) αλλά αυτό ήταν το σενάριο, μια ομάδα που ανεβάζει το έργο εν μέσω καταιγισμού διαδηλώσεων, συγκρούσεων στο δρόμο, τράφικινγκ, λαθρεμπόριου, λαθρομετανάστευσης - όλα αυτά. Με μια σωστή δόση ποίησης και με ρεαλισμό ασυνήθιστο για κείνον. Πολύ πολύ ωραίο σενάριο. Είχε δικούς του στίχους μέσα στο σενάριο. Ως ήρωας κουβαλούσα προσωπικά του στοιχεία, έλεγα στίχους του...

- Τώρα ετοιμάζεις μια παράσταση όπου ο χορός είναι ο πρωταγωνιστής, ο εξής ένας, εσύ. Ο Ευριπίδης είχε ανάγει το χορό και τα χορικά σε κύριο χαρακτήρα των έργων του.
Όλοι είναι πρωταγωνιστές. Υπάρχει ένας αφηγητής, εγώ, ο οποίος αφηγείται όλους τους ρόλους και τον χορό φυσικά. Είναι βασισμένο στις Βάκχες του Ευριπίδη, λέγεται Εργασία Βάκχες, ουσιαστικά μια ανάγνωση πάνω στο κείμενο, σε μετάφραση Γιώργου Χειμωνά. Είναι το έργο σχεδόν αυτούσιο, έχω αφήσει έξω λίγα μόνο πράγματα.
Η βασική ιδέα είναι ότι χρησιμοποιώ το κείμενο για να πω την ιστορία και το κείμενο χρησιμοποιεί εμένα για να ειπωθεί. Αυτό το αλισιβερίσι διαπραγματεύομαι όλον αυτόν τον καιρό που το ετοιμάζω. Θεωρώ ότι πετυχαίνει κιόλας. Η καινοτομία του πρωταγωνιστή χορού είναι ενσωματωμένη ούτως ή άλλως γιατί έτσι είναι η ροή της παράστασης. Ο αφηγητής περνάει από όλους τους χαρακτήρες, τους αγγίζει, δεν υποδύεται κανέναν από αυτούς, αφηγείται την ιστορία τους, δεν ενσαρκώνονται οι ρόλοι, δεν είναι αυτό που περιμένει να δει ένας θεατής από ένα τυπικό ανέβασμα.
Είναι μια αφήγηση. Το στοίχημα είναι να πω την ιστορία και να περάσω απ' όλους, Πενθέα, Διόνυσο, Αγαύη, Κάδμο, Τειρεσία, δούλους, Αγγελειαφόρους και Χορό. Φορώ μια φόρμα εργασίας, κάτι πολύ πρακτικό, από το οποίο αποσπώνται μέρη, ξαναφοριούνται, βγαίνει ολόκληρη, ξαναφοριέται, βάζω βγάζω κουκούλα, ένα πράγμα το οποίο αλλάζει.
Η σκηνή είναι χωρισμένη σε τρία επίπεδα. Έχει στοιχεία περφόρμανς και αμεσότητας, έχει χορό, έχει αφηγηματικό και σωματικό θέατρο, έχει γλυπτική, ζωγραφική, μουσική και τραγούδι. Επιθυμία μου να εντάξω κι άλλες τέχνες μέσα στην παράσταση, ήθελα κάτι πολυμορφικό. Πειραματίζομαι με όλα αυτά.


Βάκχες2- Είναι μια τάση στις σκηνικές παραστάσεις και σε όλες τις οπτικοακουστικές τέχνες.
Είναι ένα ωραίο πάντρεμα κι αν υπάρχει σαφής εικόνα για τον προορισμό του, όποιο δρόμο κι αν ακολουθήσεις θα φτάσεις σε κάτι σπουδαίο, πιστεύω. Το θέατρο περικλείει από μόνο του πολλά πράγματα. Έχει κίνηση, λόγο, μουσική, θέαμα, ούτως ή άλλως πρέπει να τα έχει αυτά. Ήθελα απλά να υπερθεματίσω σε σχέση με όλα αυτά. Ξεφεύγει λοιπόν από την έννοια του κλασικού θεάτρου, είναι ένα εικαστικό γεγονός αλλά ταυτόχρονα και μια βαθιά θεατρική εμπειρία. Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η ουσία του θεάτρου. Αυτό αναζητώ.
Το θέατρο δυτικού τύπου έχει χάσει τη σύνδεσή του με τη θρησκευτικότητα που παλιά ήταν αυτονόητη. Οι αρχαίοι τραγικοί αγώνες άρχιζαν με μια θυσία στους θεούς, το σφάξιμο του τράγου. Με μια ωδή στον τράγο, μια επίκληση, μια ιερατικότητα και μια τελετουργία. Αυτό έχει χαθεί. Προσπαθώ κάπως να το ξαναβρώ αυτό το στοιχείο μέσα μου. Δεν ξέρω τι θα βγει τελικά. Θέλω να δω τι ανταπόκριση θα έχει στο κοινό, αν θα αλληλεπιδράσει. Γι' αυτό επιλέγω το Αλατζά Ιμαρέτ γιατί θέλω να με βοηθήσει η ενέργεια, η δυναμική του χώρου. Η μυσταγωγία να συγκεντρώνεται, να μη διαχέεται.

- Εικαστικά πώς υλοποιείται το έργο;
Η βάση μας είναι ο πηλός. Μαζί με τον εικαστικό μου σχεδιαστή και σκηνογράφο, Κωνσταντίνο Παυλίδη, θεωρήσαμε ενδιαφέρουσα την εικόνα ενός ζωντανού ανδριάντα. Ο άσπρος πηλός δίνει την εξωτερική εμφάνιση αρχαίου αγάλματος. Κατά τη διάρκεια της παράστασης, αυτό που είναι στεγνό, σιγά-σιγά σπάει, κάνει ρωγμές, αποκολλάται. Κι αρχίζει να κινείται να μιλάει να λέει την ιστορία του. Στο τέλος έχει φύγει το μεγαλύτερο μέρος του πηλού, έχει μείνει μια ανάμνηση, ένα ίχνος στη δερματική συνέχεια της ιστορίας που έχει ειπωθεί κι έχει πέσει. Έχει φύγει.
Χρησιμοποιούνται και κάποια χρώματα. Ο Διόνυσος αφού έχει κλονίσει το νου του Πενθέα, τον έχει πείσει να μεταμφιεστεί σε Βάκχη για να πάει στον Κιθαιρώνα και να δει το χορό τους. Οπότε τον στολίζει και τον βάφει σα γυναίκα, τον περιφέρει αρσενικοθήλυκο μέσα στη Θήβα. Ο απόλυτος εξευτελισμός του βασιλιά. Είναι ένα κομμάτι ζωντανής ζωγραφικής η σκηνή της βαφής του.


Βάκχες3- Γιατί ξεκινάς από τη Θεσσαλονίκη;
Ένιωθα ότι από δω που μεγάλωσα έπρεπε να ανοίξει αυτός ο κύκλος. Έχω αναμνήσεις πολλές, όμορφες και άσχημες, από αυτήν την πόλη, την αγαπώ πάρα πολύ και θεωρώ ότι, δυστυχώς, κοιμάται πολιτιστικά. Τη δεκαετία του '90 έζησα τη φοβερή ακμή στον πολιτισμό της, ειδικά στη μουσική αλλά και στο θέατρο και στον κινηματογράφο μέσω του Φεστιβάλ. Τώρα βλέπω ότι η υποκουλτούρα έχει γίνει μόδα και κατεστημένο. Βλέπω πράματα που με εκνευρίζουν και με στεναχωρούν. Θεωρώ ότι έχει έμψυχο δυναμικό πολύ ικανό να κάνει πολλά αλλά... κοιμάται.
Εδώ λοιπόν έρχομαι να προτείνω κάτι όμορφο και εξωστρεφές.

- Που αλλού θα πάει η Εργασία Βάκχες;
Όπου υπάρχει ενδιαφέρον και κοινό να την αγκαλιάσει. Συζητάω με μια παραγωγό εταιρία να αναλάβει την περιοδεία της. Θα πάω σίγουρα στην Κρήτη και στην Αθήνα. Διαπραγματεύομαι πολλά άλλα μέρη και στο εξωτερικό επίσης, σε κάποια φεστιβάλ. Τα σκηνικά είναι ελάχιστα, ένα στεφάνι και μια διάμετρος μήκους δυόμισι μέτρων, ελάχιστα φώτα, μικρόφωνο, λάπτοπ, λουπιέρα και κάποια αναλόγια. Οπότε ταξιδεύει άνετα.
Εδώ θα κάνω 7 παραστάσεις στο Αλατζά Ιμαρέτ (22-27 Απριλίου) και κατόπιν βλέπουμε. Ώρα έναρξης στις 9.00μμ. Το εισιτήριο είναι 10€. Κάθε παράσταση δέχεται το πολύ 100-120 θεατές. Δεν είναι φτιαγμένη ν' αντέξει περισσότερους. Το Γενί Τζαμί, που με ενδιέφερε επίσης, δεν το πρόλαβα, είχε κλεισμένες κάποιες εκθέσεις. Αν όμως προκύψει κάποιο κενό στο πρόγραμμά του θα ήθελα να πάει κι εκεί η παράσταση.

- Τα κινηματογραφικά σου σχέδια ποια είναι;
Από τις 12 Μαΐου ξεκινάμε γυρίσματα στις Σέρρες για την καινούργια ταινία του Πάνου Καρκανεβάτου, με τίτλο Όχθες. Δύσκολη στο γύρισμά της και δύσκολος ο ρόλος μου αλλά πολύ γοητευτικός. Το σενάριό του με κέρδισε αμέσως. Οι όχθες είναι οι ποταμίσιες, του Στρυμόνα.
Επιπλέον δυο καλοί μου φίλοι και κινηματογραφιστές, ο Θανάσης Τότσικας κι ο Θανάσης Ταταύλαλης, έχουν μια πολύ καλή ιδέα για ταινία μεγάλου μήκους που ακόμη δεν είναι αποκαλυπτέα. Βρίσκεται ήδη στα σκαριά, αφορά τη χώρα και την ιστορία μας. Περιμένω με αγωνία να ξεκινήσει γιατί βρίσκω το θέμα φοβερό και αν υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες βλέπω να γίνεται μια σπουδαία ταινία.
Ο Θανάσης Τότσικας ετοιμάζει ήδη την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, με τον προσωρινό τίτλο Ρέζους. Είναι θέμα και αστικό και υπαίθριο, είναι... μικτή τεχνική. Έχω κι εκεί κάποια συμμετοχή. Για τόσο καλούς φίλους όπως είναι οι Θανάσηδες δεν αρνούμαι κι αφήνω άλλα πράγματα να περιμένουν.


Βάκχες4- Μ' αρέσει που έχουμε ξεφύγει από το αθηνοκεντρικό αστικό δράμα.
Έτσι είναι. Όλες οι ως άνω ταινίες δεν αφορούν μεγάλα αστικά κέντρα. Όπως συνέβη και με την Μικρά Αγγλία που γυρίστηκε στην Άνδρο. Κάθε ταινία "εκτός έδρας" είναι μια απίστευτη για μένα εμπειρία. Όσοι είδαν τη Μικρά Αγγλία ενθουσιάστηκαν με την Άνδρο, ένα νησί που είναι τόσο μεγάλο και τόσο δίπλα μας. Κι όμως φάνηκε πως δεν το γνώριζαν ή δεν το αναγνώρισαν. Δεν ήξεραν ότι κουβαλάει τέτοια ομορφιά.
Από την άλλη μ' αρέσουν οι ταινίες του Οικονομίδη. Αυτό το κλειστοφοβικό βρισίδι. Έχει μια αστύλα, είσαι εγκλωβισμένος μέσα στους τοίχους της πόλης. Μου άρεσε επίσης πολύ η τελευταία του Νικόλα Τριανταφυλλίδη, οι Αισθηματίες. Μπράβο του και μπράβο στα παιδιά που παίζουν (Χάρης Φραγκούλης, Ευτυχία Γιακουμή, Δημήτρης Λάλος κι όλοι οι υπόλοιποι). Πολύ ωραία καλτ ταινία γυρισμένη στην Αθήνα με λίγο Σούνιο, αν δεν απατώμαι.

- Από τον διεθνή κινηματογράφο τι σε συγκινεί;
Μου άρεσε το Nymph()maniac. Γέλασα, προβληματίστηκα, ξέδωσα. Ο Τρίερ είναι ωραίος. Οι ωμότητες που δείχνει δε με αφορούν. Εκεί φτηναίνει λίγο όταν το κάνει τόσο απροκάλυπτα. Αλλά ανοίγει τεράστια θέματα και τολμά να τα διαπραγματεύεται. Μ' αρέσουν οι συμβολισμοί του, βάζει μέσα διάφορα μυστικιστικά σύμβολα. Ο Αντίχριστος είναι λατρεμένη ταινία. Αγνός τρόμος. Αυτό είναι θρίλερ. Αυτό είναι θρίλερ. Τον έχουν κατηγορήσει για φασίστα, μισογύνη κ.α. Μπορεί και να είναι όλα αυτά, μπορεί να είναι ο μεγαλύτερος μαλάκας του κόσμου, αλλά αυτό που κάνει είναι ενδιαφέρον και με ιντριγκάρει. Ας κάνει καλές ταινίες κι ας είναι ό,τι θέλει.

------------------------

- Η Ομάδα θΘ είναι: Ανδρέας Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνος Παυλίδης, Κωστής Λιολιόπουλος, Ελεάνα Θαλασσούδη, Χριστίνα Χριστοδούλου, Mike Rafail.

- Περισσότερες πληροφορίες στον ιστότοπο http://projectbacchae.com