Το «Όταν κοιμήθηκε η ζωή μες στο σαλόνι» είναι ένα διαστρικό ταξίδι

Μέχρι στιγμής, τα διαστρικά ταξίδια με την κυριολεκτική του όρου έννοια δεν είναι εφικτά – εφικτά είναι μόνο αν υποθέσουμε ότι τα αστέρια είναι το παρελθόν μας, τα όνειρά μας, τα όσα μας είναι οικεία. Η πρώτη σόλο δουλειά του Ηρακλή Δαΐτση από τους Ψύλλους στ’ Άχυρα είναι ένα πολύ καλό σάουντρακ για ένα τέτοιο ταξίδι. Ή είναι το ταξίδι το ίδιο. Ή έστω, το πρώτο κεφάλαιο του ταξιδιού αυτού. Λεπτομέρειες στη συνέντευξη που ακολουθεί.

Έστω ότι είμαι κάποια που πρώτη φορά ακούει το όνομά σου. Μπορείς να μου δώσεις ένα σύντομο βιογραφικό της μουσικής σου πορείας;

Γεννήθηκα και ζω στην Θεσσαλονίκη, με ένα διάλειμμα 4 χρόνων στην Κομοτηνή για σπουδές. Από τότε και μετά, το πρωί κάνω τον κοινωνικό λειτουργό και το απόγευμα τον μουσικό. Μου αρέσει να διαβάζω και να γράφω στίχους και ιστορίες. Η καθημερινότητα μου φαίνεται κάπως βαρετή, μα δεν παύει να με γοητεύει. Κάποιες μέρες σκαλίζω την ασχήμια της μέχρι να βρω κάτι όμορφο· κι άλλες, φτιάχνω φανταστικούς κόσμους που προσπαθώ να τους εξερευνήσω. Από το 2015 μέχρι και σήμερα παίζω και γράφω με τους φίλους μου τους Ψύλλους στ’ Άχυρα και αυτές τις μέρες δουλεύουμε νέα τραγούδια. Πριν λίγες μέρες, κυκλοφόρησα την πρώτη μου προσωπική δουλειά, το  «Όταν κοιμήθηκε η ζωή μες στο σαλόνι».

Αν μπορούσες να στήσεις το φεστιβαλικό line up των ονείρων σου, ποιο θα ήταν αυτό και γιατί; Δεν υπάρχει κανένας απολύτως χρονικός και χωρικός περιορισμός.

Αααα, ωραίο! Φαντάζομαι ένα μεγάλο σπίτι, με μεγάλα δωμάτια και λίγο κόσμο! Στο ένα θα έπαιζε ο Brian Eno με τον Μάνο Χατζηδάκι, σε μια εσωτερική αυλή θα βρισκόταν η Λένα Πλάτωνος με την Beth Gibbons, στο υπόγειο θα ήταν τα Κτίρια την Νύχτα κι ο Alex Κ. (Καλοφωλιάς) με τους Lost Sounds ή τους The Ex, σε ένα άλλο δωμάτιο με τις κόκκινες κουρτίνες του David Lynch θα παίζαν oι SQÜRL με τον Γιάννη Αγγελάκα, σε ένα άλλο  η Chinawoman με την Αρλέτα, η Chelsea Wolfe με τα Διάφανα Κρίνα και η Σαββίνα Γιαννάτου θα έκανε πειραματισμούς μαζί με τον Sieben, τον Κώστα Μαγγίνα και τους Current 93! Ας σταματήσω, γιατί μου έρχονται και άλλα δωμάτια! Ίσως βέβαια σε κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εφικτό να έχει λίγο κόσμο! Αλλά μου είπες των ονείρων μου.

Στο Be my guest που μας είχατε κάνει οι Ψύλλοι στα Άχυρα με "Δέκα βιβλία της βιβλιοθήκης [σας]" είχες διαλέξει Χρόνη Μίσσιο, Όσκαρ Γουάιλντ, Ανατόλ Φρανς, Κωνσταντίνο Καρυωτάκη και Φραντς Κάφκα. Τι αγαπάς σε αυτούς τους συγγραφείς; Θεωρείς ότι επηρέασαν με κάποιον τρόπο τον δίσκο - και αν ναι, με ποιον;

Πέρασαν αρκετά χρόνια από τότε. Όχι, δεν θα έλεγα πως αυτοί οι συγγραφείς επηρέασαν τον δίσκο. Κάποιους τους αγαπώ ακόμη, κάποιους λιγότερο πια. Αυτό που με είχε συγκινήσει τότε, τόσο σ’ εκείνους όσο και σε άλλους, ήταν η κοφτερή συναισθηματική τους ματιά. Είχαν επηρεάσει αρκετά τραγούδια από τον πρώτο δίσκο με τους Ψύλλους. Ο Καρυωτάκης βέβαια αποτελεί εξαίρεση· εδώ και χρόνια εμφανίζεται μπροστά μου σαν ένα σοφό φάντασμα. Πολλές φορές ένιωσα πως επηρεάστηκα περισσότερο από άλλες τέχνες - τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο - παρά από τη μουσική καθεαυτή. Σήμερα με αγγίζουν περισσότερο συγγραφείς όπως η Τζινέτ Γουίντερσον, ο Ίταλο Καλβίνο, ο Λουίτζι Πιραντέλλο, η Άιρις Μέρντοκ, ο Τζον Μπιλμπάο και πολλοί άλλοι.

Μια και πιάσαμε τον Καρυωτάκη, σε αυτόν τον δίσκο τον μελοποιείς, μαζί με τον Ορέστη Λάσκο. Τι πρέπει να έχει ένα λογοτέχνημα για να σε «τσιγκλήσει», ας το πω, ώστε να το κάνεις τραγούδι;

Το «Όταν κοιμήθηκε η ζωή μες στο σαλόνι» είναι ένα διαστρικό ταξίδι που ξεκινάει από «Το Σπίτι» - όπως ακριβώς το λέει ο στίχος στον τίτλο του άλμπουμ - και τελειώνει με την «Τελευταία βροχή». Ο χώρος, ο χρόνος και αυτό το διαγαλαξιακό σύμπαν — ο Κόσμος — είναι το πεδίο μιας υπαρξιακής αναζήτησης και καταγράφτηκε στον δίσκο και φυσικά περιλαμβάνει όλα του τα υλικά: τον σκοπό, τη νοηματοδότηση, τη ματαιότητα, την αποδοχή και, φυσικά, τον έρωτα, την μνήμη, την χαρά και τον πόνο. Τα ποιήματα αυτά του Καρυωτάκη και του Λάσκου έτυχε να πέσουν μπροστά μου όσο δούλευα πάνω σε αυτό το μονοπάτι και ένιωσα πως μιλούσαν για τα ίδια πράγματα - σαν να περπατούσαμε παράλληλα στον ίδιο κόσμο, με διαφορετικές λέξεις. Με τον Καρυωτάκη αισθάνθηκα άνετα παρά το μεγαλείο του, ωστόσο κάποια στιγμή σκέφτηκα μήπως το νιώθω μόνο εγώ. Και έτσι πήρα το θάρρος να το στείλω με ένα link στην Λένα Πλάτωνος - που δεν την γνωρίζω προσωπικά - και η οποία, για μένα, έχει μελοποιήσει πιο πετυχημένα από τον καθένα τον Καρυωτάκη. Μια μέρα μου ήρθε στο messenger μήνυμα από την Λένα Πλάτωνος «Γεια χαρά Ηρακλή, το τραγούδι σου μου άρεσε πάρα πολύ, ατμοσφαιρικό και λίγο Λενίστικο ε; Μπράβο φιλιά! Λένα!’’ Χάρηκα τόσο πολύ και είπα πως αυτό ήταν, θα το βγάλω!

Ο δίσκος μου έβγαλε μια τρομερά έντονη ναϊντίλα, ήταν σαν να άκουγα καλό έντεχνο με πινελιές ροκ εκείνης της δεκαετίας - και αυτό το λέω ως ένα πολύ ειλικρινές κοπλιμέντο. Συνειδητή επιλογή ή όχι;

Συνειδητή δεν ήταν σίγουρα. Το 1999 ήμουν 12 χρονών! Ίσως επειδή οι ρίζες μου βρίσκονται κάπου εκεί, να ακούγεται κάποιες στιγμές σαν συνολική αίσθηση και ίσως επειδή είναι αρκετά αφηγηματικά. Ωστόσο, αυτό που με ενδιέφερε ήταν να ανακαλύψω και να χρησιμοποιήσω νέες μουσικές και φόρμες, ώστε να αγγίξω κάτι πιο ατμοσφαιρικό θα έλεγα. Τα «Απείθαρχα Καράβια», η «Μπαλάντα» του Καρυωτάκη, «Το Παρίσι» του Λάσκου, το ορχηστρικό «Mal Tempo», η «Τελευταία Βροχή» μου άνοιξαν νέες κατευθύνσεις — με ήχους που δεν είχα τολμήσει παλιότερα. Αν υπάρχει μια οικειότητα στο αποτέλεσμα, μάλλον είναι γιατί κουβαλάω κάποιες αναφορές μέσα μου, όχι γιατί ήθελα να γυρίσω πίσω.

Το ότι επρόκειτο για σόλο δουλειά πώς επηρέασε τη δημιουργική διαδικασία; Ποιες διαφορές και ποιες δυσκολίες έχει το να αναλάβεις εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά την δημιουργία ενός δίσκου, από το να είσαι μέλος ενός συγκροτήματος;

Το να γράφω μόνος μου, μου ήταν γνώριμο - και με τους Ψύλλους εξάλλου μέχρι τώρα, έτσι δουλεύουμε. Γράφω τη μουσική, τους στίχους και μετά τα δουλεύουμε όλοι μαζί ενορχηστρωτικά. Αυτή τη φορά όμως, συνέβη κάτι διαφορετικό· κάτι που, για να είμαι ειλικρινής, ήθελα να επιδιώξω. Ήθελα να φύγω προς άγνωστα μέρη - είτε φανταστικά είτε αληθινά, δεν έχει μεγάλη σημασία. Ήταν ένα μοναχικό ταξίδι, άλλοτε όμορφο και άλλοτε τρομακτικό. Το να δουλεύεις μόνος είναι σαν να κοιτάς για ώρες έναν καθρέφτη. Δεν έχεις κάποιον να σου πει “μέχρι εδώ” ή “πάμε αλλιώς”. Από την άλλη, είναι πολύ απελευθερωτικό - όλα περνούν μέσα από εσένα, χωρίς φίλτρο. Φυσικά, από ένα σημείο και μετά, μπήκε ξεκάθαρα στις ενορχηστρώσεις και στην παραγωγή και ο Χρήστος ο Αλεξόπουλος. Έτσι μπορούσα επιτέλους να επικοινωνώ με κάποιον και του χρωστάω πολλά. Ωστόσο, όλο τον καιρό δούλευα ενώ γνώριζαν γι’ αυτό ελάχιστοι άνθρωποι - και ελάχιστοι ανησυχούσαν. Στο συγκρότημα υπάρχει μια κοινή ενέργεια που συχνά σε σώζει· εδώ, ήμουν εγώ και η σιωπή.

Σε συνέχεια της ως άνω ερώτησης, γιατί το «Όταν κοιμήθηκε η ζωή μες στο σαλόνι» έγινε ντουέτο; Και τι συνεισέφερε στο κομμάτι η συμμετοχή/ερμηνεία της Ανθής Κύρκου;

Το «Όταν κοιμήθηκε η ζωή μες στο σαλόνι», όπως προκύπτει κι από όσα είπα πριν, είναι ουσιαστικά ένας διάλογος με την ίδια τη ζωή - όπως το λέει ξεκάθαρα και ο στίχος. Δεν θα μπορούσε να ειπωθεί μόνο από έναν άνθρωπο. Δηλαδή ήταν ανάγκη και όχι ιδέα. Η Ανθή τραγούδησε υπέροχα. Εκεί που εγώ ψιθυρίζω, εκείνη φωτίζει και ερμηνεύει τις ερωτήσεις των στίχων με τον δικό της, πολύ προσωπικό τρόπο. Θυμάμαι πως όταν πήγαμε στον Χρήστο τον Χαρμπίλα να γράψουμε τη φωνή της, ήρθε με μια σελίδα γραμμένες σημειώσεις και με ρωτούσε αν μου αρέσει το τραγούδι της σημείο-σημείο, ενώ εγώ είχα χαζέψει με το πάθος και την ερμηνεία που έβαζε στο κομμάτι! Γνωριστήκαμε εκείνη την μέρα στο στούντιο από κοντά και αμοιβαία αισθανθήκαμε πως γνωριζόμαστε χρόνια. Είμαι πολύ χαρούμενος που την γνώρισα!

Tο artwork είναι ιδιαίτερα προσεγμένο και «συμβατό», αν μπορώ να χρησιμοποιήσω την έκφραση, με τη μουσική. Πώς κατέληξες σε αυτό και τι αποτέλεσε την πηγή έμπνευσής της;

Πράγματι είναι έτσι ταιριαστό και αυτό το χρωστάω στο κορίτσι μου - και γυναίκα μου πια - την Δήμητρα Πανουργιά, που είχε την υπομονή και το σχεδίασε και την ευχαριστώ πάρα πολύ! Καταλήξαμε στην κουκουβάγια, μιας και είναι εκείνο το νυχτόβιο ζώο με οξυμένη όραση, που συμβολίζει την ικανότητα να βλέπει πέρα από το σκοτάδι και να κατανοεί την κρυμμένη πλευρά των πραγμάτων. Έπειτα βάλαμε στα μάτια της τα σύμβολα του χρόνου και του χώρου, όπως συμβαίνει και με το άλμπουμ.

Ποιο συναίσθημα επικρατεί στο διάστημα αμέσως μετά την κυκλοφορία του δίσκου - πέρα από τον εύλογο ενθουσιασμό;

Αρχικά αγχώθηκα πολύ, γιατί, εκτός από την πολύτιμη στήριξη της Puzzlemusik, τα τρέχω μόνος μου και αυτό είναι ώρες-ώρες υπερβολικά δύσκολο - εργάζομαι παράλληλα και δεν μπορώ να συγκεντρωθώ αποκλειστικά στην κυκλοφορία. Εδώ και λίγο καιρό αφήνομαι στην συνθήκη αυτή ώστε να την απολαμβάνω, αφ’ ενός διότι έπειτα από πολύ μαγείρεμα έπρεπε να δοκιμάσω την τελική γεύση και αφ’ ετέρου διότι μπορεί να μην έχω την ευκαιρία να ξαναζήσω κάτι αντίστοιχο! Αποφεύγω να σκέφτομαι κάτι τέτοιο, αλλά ποιος ξέρει;!

Σκοπεύεις να βγάλεις βίντεο κλιπ από το δίσκο; Υπάρχει κάποιο σχέδιο που μπορείς να μοιραστείς μαζί μας;

Κυκλοφόρησε ένα βίντεο κλιπ από τον Μάιο ήδη, για το τραγούδι “Το Σπίτι” που ήταν το digital single που προηγήθηκε της κυκλοφορίας του άλμπουμ. Πλέον μαζί με το κάθε τραγούδι θα ανεβαίνει και ένα μικρό φιλμ, σε σκηνοθεσία του Αλέξη Αρχοντή που είναι και τρομερός ντράμερ και είχα την τύχη να παίξει στο “Το Σπίτι”.

Με ποιους τρόπους σκοπεύεις να στηρίξεις την κυκλοφορία του άλμπουμ;

Αυτό τον καιρό ετοιμάζω μπάντα για να παίξουμε το άλμπουμ! Είμαστε στην αρχή, θέλει αρκετή δουλειά ακόμα για να κάνουμε κάποια live παρουσίαση. Ιδανικά θα προσπαθήσω να το υλοποιήσω την άνοιξη! Επίσης o δίσκος κυκλοφορεί και μπορεί να τον προμηθευτεί όποιος θέλει σε δισκοπωλεία - αλλά και διαδικτυακά βρίσκεται σε όλες τις πλατφόρμες και σιγά σιγά θα ανέβουν και όλα τα βίντεο-τραγούδια και στο YouTube.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου - μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα;

Ήθελα να κυκλοφορήσω μαζί με το άλμπουμ και ένα βιβλίο σχετικό, που γράφω σιγά-σιγά. Δουλεύοντάς το, κατάλαβα πως πρόκειται για το δεύτερο κεφάλαιο αυτού του ταξιδιού, οπότε το έβαλα στην άκρη ώστε να το συνεχίσω όταν έρθει η ώρα του. Για την ώρα θέλω πολύ να προετοιμαστεί η μπάντα και να παίξουμε αυτό το άλμπουμ!

Το άλμπουμ «Όταν Κοιμήθηκε Η Ζωή Μες στο Σαλόνι» είναι το προσωπικό ντεμπούτο του Ηρακλή Δαΐτση, τραγουδιστή του συγκροτήματος Ψύλλοι στ’Άχυρα και κυκλοφορεί σε βινύλιο, CD και digital από την Puzzlemusik. Οι φωτογραφίες του Ηρακλή Δαΐτση είναι της Νατάσας Ανδρεάδου.