Τάκης Σπυριδάκης

Την έχω γυρίσει όλη τη Θεσσαλονίκη

Μιλάει στον Κώστα Καρδερίνη για τον "Κουλοχέρη του Σποκέιν" που ανέβασε, για την ταινία "I Have a Dream" που ετοιμάζει, για τον Νικολαΐδη και τη μουσική που προτιμά.

TSDakisΑπό την Αίγινα στη Θεσσαλονίκη με οδηγούς τον Μάρτιν ΜακΝτόνα και τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ο Τάκης Σπυριδάκης είναι ο Κουλοχέρης του Σποκέιν, ένας τυχοδιώκτης Νώε κι ένας οραματιστής που έχει ένα όνειρο. Πώς και που συναντώνται όλα αυτά, διαβάστε παρακάτω.

Πως προέκυψε O Κουλοχέρης του Σποκέιν;
Είχα πολύ καιρό να κάνω θέατρο. Δεν είναι στις προτεραιότητές μου και είναι πολύ δύσκολο να παίζω κάθε βράδυ σε μια παράσταση που δεν μ' αρέσει. Οι προτάσεις που είχα πριν από τον Κουλοχέρη δεν με ενδιέφεραν.
Εδώ όμως έχουμε καταρχήν ένα πανέξυπνο έργο, ένα αλήτικο έργο. Αλήτικο σε σχέση με την πραγματικότητα, γιατί πατάει πάνω σε μια αληθινή κατάσταση και σου αφήνει χώρο να κάνεις δικά σου πράγματα. Αναφέρεται σε ανθρώπους που έχουν χάσει σπουδαία πράγματα στη διάρκεια της ζωής. Σε απραγματοποίητα σχέδια, σε ανεκπλήρωτα όνειρα.
Είναι ένα έργο που μου άρεσε και ως σύνολο και ως ρόλος, κάτι που δε συμβαίνει πάντα στο θέατρο. Συνεργάζομαι με πολύ νέα και ταλαντούχα παιδιά. Δεν θέλησα να κατευθύνω με την εμπειρία μου, αλλά ακολούθησα το δικό τους ταξίδι, τα λάθη τους, τα νερά τους... κι είναι πολύ ωραίο αυτό. Το εισέπραξα και το εισπράττω θετικά.

Ο μονόλογος του Μέρβιν του ρεσεψιονίστ είναι κωμικός;
Όχι, απλά η τραγωδία από την κωμωδία απέχει μόνο μια... τρίχα. Είναι μια τραγική φυσιογνωμία ενός ανθρώπου εθισμένου που πάσχει από απόλυτη μοναξιά, μονομανής, του οποίου η μόνη ευχαρίστηση είναι να πηγαίνει στα πάρκα και να χαζεύει μαϊμούδες. Από την αγάπη του στα ζώα φαίνεται και η ερημιά του. Φτιάχνει διάφορα παραμύθια στο κεφάλι του κι ό,τι λέει το πιστεύει. Είναι ψυχότροπη η κατάστασή του αλλά όχι για εγκλεισμό. Είναι άλλος ένας έρημος άνθρωπος.
Όμως, και οι τέσσερις ήρωες είναι ισότιμοι στο έργο. Ο Καρμάικλ που κάνω εγώ απλώς συνδέει και αποσυνδέει την ιστορία.

Μουσική ακούγεται στην παράσταση;
Μόνο στην αρχή ακούγεται δυνατά ένα κομμάτι από το ραδιόφωνο για να σκεπάζει τις φωνές του μαύρου που ουρλιάζει μέσα από την ντουλάπα. Μουσική είναι οι παύσεις του έργου! Μ' αρέσουν πάρα πολύ οι παύσεις! Και νομίζω ότι τις χρησιμοποιούμε σωστά.

Κινηματογραφικά τι κάνεις;
Προετοιμάζω τη νέα μου ταινία, I Have a Dream. Είμαι σε καλό δρόμο γιατί επιτέλους βρέθηκε χρηματοδότηση που μου επιτρέπει να την ονειρεύομαι. Δεν έχει ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία και δεν ξεκίνησα ακόμη το κάστινγκ. Έχω όμως βρει τον σκηνικό χώρο.
Το έχω υποστεί πολλές φορές σαν ηθοποιός και είναι άδικο, να έχει γίνει επιλογή συνεργατών, να έχουμε τρελαθεί με την ιστορία της ταινίας, να γουστάρουμε τρελά και ξαφνικά... να μη γίνει. Θέλω να κλείσει το μπάτζετ, να κλείσει το σενάριο και τότε να πούμε ότι πάμε να ξεκινήσουμε.

Kouloheris2Ο Νικολαΐδης έκανε ταινίες με όσα είχε, χωρίς να είναι τέλειες τεχνικά!
Σωστά έπραττε. Από τη στιγμή που θα πορευτείς έτσι θα πρέπει να έχεις το ανάλογο θέμα που το επιτρέπει αυτό. Δεν μπορείς να το κάνεις αν οι απαιτήσεις της ταινίας είναι πολύ υψηλού προϋπολογισμού. Ή αλλάζεις θέμα και επιλέγεις κάποιο που θα το έκανες με οποιοδήποτε μπάτζετ ή συμβιβάζεσαι μόνο αν η απόκλιση είναι μικρή. Αλλιώς θα είναι εις βάρος και του σεναρίου και της ταινίας.
Ο Νίκος σκεφτόταν λίγο πονηρά. Τα σενάριά του ήταν τέτοια που μπορούσαν να γίνουν και μικρές παραγωγές και μεγάλες. Αλλά μια μεγάλη παραγωγή δε γίνεται να τη μικρύνεις.
Εδώ έχουμε ένα πλοίο που ταξιδεύει. Οι επιβάτες του δεν μιλάνε την ίδια γλώσσα. Ή το 'χεις ή δεν το 'χεις. Δεν μπορείς να βάλεις σε μια βάρκα δυο άτομα και να πεις ότι μίκρυνε.

Το Θολάμι του Κάσδαγλη εκεί σκόνταψε, στη χρηματοδότηση;
Έτσι έλεγε αλλά ο Νικολαΐδης εκτός από εξαίρετος σκηνοθέτης είναι κι ένας εξαίρετος ψεύτης, επειδή ήταν αρχιτεμπέλαρος! Ήταν γοητευτικό αυτό το πράμα! Σίγουρα είχε κάποιες προσβάσεις για χρηματοδότηση. Μόλις συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να τρέχει στη Μάνη μακριά απ' το σπίτι του, ότι πρέπει να τρέχει από δω... να τρέχει από κει, βρήκε ένα πρόσχημα στο κεφάλι του. Ότι κολλάμε στα λεφτά και δεν δέχεται ο Ρόμπερτ Μίτσαμ ή ο Λι Μάρβιν... Άρχισε να λέει διάφορες δικιολογίες. Παραμύθια! Μπορούσε να την κάνει την ταινία όπως μπορούσε να κάνει και τον Οργισμένο Βαλκάνιο. Απλά δεν ήθελε να ξεσηκωθεί απ' το σπίτι του.
Δεν το θεωρώ ελάττωμα. Τον ήξερα πάρα πολύ καλά και γνώριζα πως λειτουργεί. Κι αυτός ανάλογα γνώριζε έμενα. Του 'λεγα "αυτές τις παπαριές να τις λες στον κόσμο, σε μένα δεν περνάνε. Απλά δεν θέλεις να το κάνεις! Οκ θέλεις τον Λι Μάρβιν αλλά δεν έρχεται. Κάντην με άλλον. Ή αυτός ή κανένας;" Ήταν εδώ ο Χάρβεϊ Καϊτέλ! Του είπε ποτέ κάτι; Του έστειλε ένα φαξ ή κάποιο μήνυμα;
Εγώ, για παράδειγμα, σ' αυτήν την ταινία μου θέλω, για δική μου λόξα, να συνεργαστώ με τον Nick Cave. Του έστειλα ένα φαξ και δεν μου αρνήθηκε. Είπε ότι το συζητάει.
Όλα αυτά ήταν παραμύθες για να αφήσει αυτό το σενάριο και να πιάσει το άλλο, δηλαδή το Zero Years. Ξεκάθαρα. Αυτό ήθελε να κάνει και αυτό έκανε. Το λέω καλοπροαίρετα γιατί τον ήξερα πως σκεφτόταν. Αν ζούσε τώρα, θα με είχε πλακώσει στις χριστοπαναγιές με γέλια. "Τον μπαγάσα, μας ξεμπροστιάζει".
Η φίλία μας όμως ήταν μεγαλύτερη και πέρα απ' τις ταινίες. Κι αυτό ήταν το πιο σημαντικό πράγμα. Έχασα έναν φίλο που μιλάγαμε για κινηματογράφο, μιλάγαμε για πολλά. Ήταν πολύ σπέσιαλ φίλος.

Kouloheris3Το I Have a Dream διαδραματίζεται στην Αθήνα;
Θα γυριστεί εδώ στην Ελλάδα, αλλά όχι στην Αθήνα. Φόντο της ταινίας είναι μια κατεστραμμένη πόλη που δεν ορίζεται, ίσως κάπου στην Ανατολή, όπου τα πάντα συμβαίνουν υπόγεια. Είναι σε κατάσταση πολέμου. Η ζωή κινείται σε ότι έχει απομείνει κάτω από την επιφάνεια.
Σε κάποιο σημείο αυτής της πόλης μαζεύονται άνθρωποι που δεν μιλάνε την ίδια γλώσσα, δεν έχουν κοινό πολιτισμό και δεν μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους.
Κάποια στιγμή εμφανίζεται ένας τύπος. Όλοι τον ψάχνουν, αυτός δεν κρύβεται, αλλά κανείς δεν τον βρίσκει. Τα έχει κάνει όλα στη ζωή του, έχει παίξει χοντρά πολιτικά παιχνίδια, αποσχίστηκε κλπ. (δεν αναλύονται αυτά στην ταινία) Ένα πράμα δεν έχει κάνει, να μιλήσει σε ανθρώπους. Κι αρνείται να το κάνει αλλά έχει πάρει και τα φράγκα. Τελικά πείθεται να οδηγήσει αυτό το σαπιοκάραβο στο οποίο όλοι επιβαίνουν για να φύγουν μακριά, σ' ένα ταξίδι στο πουθενά.

Είναι ροκ ταινία ή είναι τζαζ;
Είναι τζαζ ταινία, ξεκάθαρα. Μ' αρέσει η τζαζ. Από τους ρόλους που έχω κάνει, οι θεατές μού έχουνε "φορέσει" ιδιότητες που δεν έχω. Φαίνεται ότι έπαιξα καλά το ρόλο, έτσι δεν είναι; Ο Κουλοχέρης φερειπείν είναι ρατσιστής. Δεν είμαι ρατσιστής αλλά πρέπει να μπω στο πετσί του. Αυτή είναι η γοητεία της δουλειάς. Μετά τη Συμμορία, λοιπόν, μου κόλλησαν ότι είμαι ροκ. Σαν διάθεση σαν τρόπος ζωής δεν έχω καμία σχέση. Νεαρός, στα 18, πέρασα απ' αυτή τη φάση του ροκ (άκουγα Zappa και τέτοια) αλλά με κέρδισε η τζαζ που ανακάλυψα τυχαία, πάλι νεαρός. Δεν είμαι κλειστός κι ακούω τα πάντα, αλλά στην τζαζ θα γυρίσω, στους αγαπημένους Coltrane, Charlie Parker...
Η μουσική της ταινίας θα είναι πρωτότυπη αλλά δεν θέλω να περιορίσω τον συνθέτη. Θα ήθελα ο μουσικός να την αφουγκραστεί, να αφουγκραστεί ειδικά το πίσω μέρος της ταινίας και να μου το μεταφράσει σε ήχους. Αυτή είναι η αρχική ιδέα. Έτσι έγινε και με τον Κήπο του Θεού. Βρήκα ένα νέο παιδί από τη Θεσσαλονίκη [Λεωνίδας Χατζηλεοντιάδης] που έγραψε καταπληκτική μουσική.
Ψάχνω νέους ανθρώπους εν γένει. Ακούω μουσικούς, πηγαίνω στα θέατρα και βλέπω ηθοποιούς... Έτσι τυχαία ανακάλυψα και τον Βαγγέλη Μουρίκη... Είναι επίπονη και κουραστική αυτή η δουλειά αλλά τη γουστάρω πολύ την όλη διαδικασία. Στο τέλος το γύρισμα της ταινίας μπορείς να το πεις και διεκπεραίωση. Η γοητεία όλη είναι μέχρι να φτάσεις εκεί. Το ταξίδι. Που το κάνουμε όλοι μαζί όχι μόνος εγώ.

Η σχέση σου με τη Θεσσαλονίκη πως και πότε ξεκινά;
Από τα παιδικά χρόνια. Έτυχε να δουλεύω από πάρα πολύ τρυφερή ηλικία και μου άρεσαν πολύ τα ταξίδια. Η Ελλάδα είναι μικρή. Όποτε λοιπόν μου καθότανε κά'να φράγκο την κοπάναγα. Μ' άρεσε να φεύγω να ταξιδεύω. Έπαιρνα το τρένο τότε που έκανε εννιά ώρες και ερχόμουνα εδώ, έβρισκα ένα φτηνό δωμάτιο, δεν είχα ούτε φίλους ούτε γνωστούς, ερχόμουνα και χάζευα και έκανα βόλτες. Έλεγα, πάω ταξίδι να γεμίσουν οι μπαταρίες.
Άλλοι πηγαίνανε στο ποδόσφαιρο, εγώ γύριζα στην πόλη, πάνω στην παλιά πόλη. Την έχω γυρίσει όλη τη Θεσσαλονίκη. Γι' αυτό κι ένα σημαντικό μέρος των γυρισμάτων της νέας μου ταινίας θα γίνει εδώ.
Η ζωή τα 'φερε έτσι που η Γλυκιά Συμμορία έκανε πρεμιέρα στο εδώ Φεστιβάλ, το ίδιο και ο Κήπος του Θεού. Προσπάθησα μια δυο φορές, όχι όσο θα έπρεπε, να κάνω μια θεατρική δουλειά εδώ, να μείνει ή να ξεκινήσει από δω, αλλά δεν κάθισε για λόγους βλακείας περισσότερο.
Θέλω να πω ότι έχω μια πολύ ιδιαίτερη σχέση με την πόλη αυτή. Καμιά φορά λυπάμαι γιατί τώρα τελευταία ανοίγω την ατζέντα των φίλων της Θεσσαλονίκης κι όλο και κάποιος λείπει. Κι αυτό με θλίβει. Λυπάμαι που μου λείπουν.

Kouloheris4Οι κόρες σου που βαδίζουν;
Είναι αφύσικό να ζητάς από ένα παιδί 16-17 να ξέρει τι ακριβώς θέλει να κάνει. Στα παιδιά μου προσπάθησα να δώσω τέτοια εφόδια και προσωπικότητα ώστε να βρουν το δικό τους όνειρο και να μην υπηρετήσουν το όνειρο κάποιου άλλου.
Όταν ένας άνθρωπος κάνει αυτό που αγαπάει, θα βρει και τον τρόπο να ζήσει απ' αυτό. Μπορεί να δυσκολευτεί αλλά είναι σίγουρο ότι θα έχει αρμονία με τον εαυτό του, και θα μπορεί να αντιμετωπίσει με καλύτερους όρους ότι βρεθεί στο δρόμου του. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βασανίσει πολύ την ψυχή τους γιατί δεν έκαναν αυτό που ήθελαν. Εγώ άργησα και δυσκολεύτηκα να βρω τι θέλω να κάνω αλλά το αγάπησα πολύ το σινεμά και αυτό με βοήθησε να ξεπερνάω τις δυσκολίες να ξαναστέκομαι στα πόδια μου και να μην βλέπω εφιάλτες τη νύχτα.

---------
Ο Κουλοχέρης του Σποκέιν ανεβαίνει στο Θέατρο Αυλαία μέχρι τις 11 Μαΐου και συνεχίζεται από 14 ως 18 Μαΐου. Τετάρτη ως Σάββατο στις 9μμ και Κυριακή στις 8μμ.