2016 – Ιt was a very good year

Λένε ότι μεγάλωσες όταν όλο και πιο πολλές κουβέντες σου στις παρέες ξεκινούν με "θυμάσαι τότε που...", και "πως πέρασαν τα χρόνια", και άντε γεια μας, και δεν φταίω εγώ που μεγαλώνω που τραγούδαγαν οι Λαθρεπιβάτες, στην πραγματικότητα βέβαια το συνειδητοποιείς όταν αρχίζουν να φεύγουν εκείνοι με τους οποίους μεγάλωσες, που αποτέλεσαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την μήτρα ασφαλείας, τον κόσμο τριγύρω σου. Πολύ περισσότερο όταν η "βόμβα" σκάει και κοντά σου, και τότε κλείνεις τα αυτιά και συνεχίζεις, λίγο βουίζουν από τον κρότο, αλλά συνεχίζεις, γιατί δεν γίνεται αλλιώς, πως το είχε πει το ωραίο ο Ρολάνδος ο Μπαρτ "ο κόσμος με ξεκουφαίνει με την συνέχειά του". Το βγάλανε πολλοί θανατερό το 2016 (κι ας έχουν κατά νου περισσότερο, αν όχι αποκλειστικά, τους θανάτους κάποιων διασήμων και όχι εκείνους των ταπεινών και των ανωνύμων στους ανά την υφήλιο πολέμους ή ακόμη-ακόμη στους πνιγμένους στα σύνορα μας). Δεν φταίει όμως σε τίποτε το καημένο το 2016 (μια φαντασιακή τομή του χρόνου είναι άλλωστε), ούτε κάτι άλλο μεταφυσικό κρύβεται από πίσω, απλά ο χρόνος είναι που περνάει (ή εμείς τρέχουμε μέσα σε αυτόν - διαλέξτε όποια επιστημονική άποψη προτιμάτε), οι αποσκευές μας είναι περισσότερες και ο κίνδυνος απώλειας ολοένα και μεγαλύτερος.

Και κάπως έτσι μεγαλώνει και η γενιά μας, "μεσοκοπιάζει" και ολοένα κοιτάει προς τα πίσω, να, με την αυγή του νέου έτους βλέπω να διοργανώνεται στην πόλη μοδάτη έκθεση με λογής-λογής memorabilia από τα 80s, λίγη ρετρολαγνεία ποτέ δεν έβλαψε, μόνο που σαν να γινόμαστε σιγά-σιγά ότι ακριβώς μισήσαμε μικροί, όταν μας τα ζάλιζαν οι εκδρομείς του '60 με τα δικά τους εξιδανικευμένα "τότε που...". Θα μου πείτε, μες στη ζάλη της κρίσης νοσταλγούν ακόμη και οι νεότεροι, ακριβώς αυτό που δεν έχουν ζήσει. Κατά έναν τρόπο όμως, η νοσταλγία δεν είναι το flipside της ελπίδας; Ή το καταφύγιο στην απουσία της;

R.I.P. λοιπόν 2016, R.I.P., μία από τις λέξεις της χρονιάς, και νομίζω δεν πρέπει να υπάρχει πιο ψυχρά στερεότυπη και αδιάφορη λέξη για να κλείσει μέσα της το βάρος μιας απώλειας, έτσι που είναι εύκολα γραμμένη πίσω από πληκτρολόγια, πληκτρολόγια οχυρά, τείχη ψηφιακά, να και μια άλλη λέξη της χρονιάς, ΤΕΙΧΗ, τείχη άμυνες, τείχη πίσω από τα οποία μπορεί να εκτοξευτεί εύκολα η καφρίλα με την αντιστασιακή πρόφαση της πολιτικής αν-ορθότητας, τείχη πραγματικά ή νοητά, παντού ορθώνονται νέα, έτσι για μείνουν απέξω οι Άλλοι, αυτοί που κάποτε είχε πει ο Σαρτρ ότι είναι η κόλαση, και τίποτε δεν έχει αλλάξει έκτοτε, οι Άλλοι, η μάζα, οι μεταρρυθμίσεις των Άλλων, ο ανορθολογισμός των Άλλων, οι βεβαιότητες των Άλλων, ο "λαϊκισμός" των Άλλων, τείχη για το Εγώ, το Υπερεγώ, τον "ορθολογισμό" του προσωπικού συμφέροντος, αμύνεσθαι περί πάρτης. Ακόμη και όταν το δραματικό γεγονός εισβάλει στην καθημερινότητα, στην αντίδραση προηγείται το "Je suis...." (συμπληρώστε κατά βούληση και κατά επικαιρότητα), ακόμη και τότε το ατομικό Je μπαίνει πάνω και μπροστά από το συλλογικό Nous.

Τούτη η ίδια πολυδιασπασμένη εικόνα μιας πραγματικότητας θρυμματισμένης σε μυριάδες κομμάτια αντανακλάται αναπόφευκτα και στην μουσική (δεν λένε άλλωστε ότι η τέχνη είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας); Το λέμε και το γράφουμε εδώ και χρόνια, ήρωες δεν υπάρχουν πια ούτε δίσκοι-ορόσημα, οι τεθνεώτες είναι αυτοί περισσότερο που μας ενώνουν, και αποκτούν και συγκριτικό πλεονέκτημα στις αναρίθμητες λίστες των ανασκοπήσεων, όπου πλην αυτών παρατηρείται μια υψηλή εντροπία πολυδιασποράς, δείτε, ο καθένας μπορεί να βγάλει "Δίσκο της Χρονιάς" τον οποίο ακόμη και "σκληροί" επαγγελματίες του κλάδου (ποιος γέλασε; ποιου κλάδου;) μπορεί να τον αγνοούν ακόμη και ως πληροφορία.

Τούτο το κειμενάκι ας μη διαβαστεί παρακαλώ σαν ανασκόπηση. Είναι, όπως και κάθε χρόνο, μια επιλογή προτάσεων, μερικά ωραία πράγματα που άκουσα φέτος με την αίσθηση, την βεβαιότητα καλύτερα, ότι δεν έχει φτάσει στα αυτιά μου παρά μόνο ένα πολύ μικρό υποπολλαπλάσιο των κυκλοφοριών του έτους (και πως θα μπορούσε, εδώ ανακαλύπτω ακόμη πρωτάκουστες και συναρπαστικές μουσικές ηλικίες 20 και 30 ετών πίσω).

Επιπλέον οφείλω να δηλώσω ότι εγώ κάποτε φυσικοχημεία εσπούδασα, οπότε δεν κατέχω ντιπ από Κλινική Μουσικοκριτική, τούτον τον μοντέρνο κλάδο ο οποίος αναπτύχθηκε αλματωδώς τα τελευταία χρόνια και ασχολείται με την ετήσια (ενίοτε και εξαμηνιαία) διαπίστωση της ...υγείας της Μουσικής και της θνησιμότητας διαφόρων ειδών της (φέτος απ' ότι διαβάζω κινδυνεύει, αν δεν έχει ήδη "πεθάνει", το indie). Επιπλέον (δεν) οφείλω να δηλώσω ότι με αφήνουν παγερά αδιάφορο η οικονομικίστικη αντίληψη της μουσικής, η σωτηριολογία σε κάθε μορφή (χιπ-χοπ ή μη), η προφητεία της διαχρονικότητας, οι "καλές" παραγωγές, το βινύλιο (σε όλα του τα χρώματα), το σύνδρομο κατωτερότητας "γιατί δεν είμαστε όπως Αμερική", η έννοια "φρέσκος" σε κάτι που δεν είναι ψάρι ή λαχανικό, και το μοδάτο πνεύμα τύπου "είμαι εναλλακτικός στους εναλλακτικούς και πλασάρω το mainstream ως επίδειξη ανοιχτομυαλιάς" (και την Μπιγιονσέ ως ...φεμινιστικό είδωλο για να τρίζουν τα κόκαλα των παλιών αγωνιστριών).

11 ΔΙΣΚΟΙ

1. Jambinai - Α Hermitage ((隱棲은서)
Ακόμη κι αν λέμε ότι πλέον τα έχουμε ακούσει όλα, κάθε πιθανό ή απίθανο συνδυασμό, η έκπληξη καραδοκεί στην πιο απροσδόκητη γωνιά και σπεύσει να διαψεύσει τέτοιες υπερφίαλες αποφάνσεις. Ακόμη κι αν η γωνιά είναι τόσο μακρινή όσο η Νότια Κορέα. Ακόμη κι αν την έχουμε στερεότυπα ταυτίσει με ζαχαρωμένη πολύχρωμη κιτς ποπ. Ο σπόρος του ποστ ροκ έφτασε μέχρις εδώ, μαζί με τζαζ σκληρή και μέταλ και ραπ ακόμη, μπολιάζοντας την τοπική παράδοση (ή μήπως έγινε το ανάποδο;) και δίνοντας ένα εντυπωσιακής δυναμικής αποτέλεσμα.

2. Anenon - Petrol
To πορτραίτο μίας πόλης από έναν καλλιτέχνη. Σε ηλεκτρονική μουσική η οποία όμως δεν ακούγεται διόλου σαν τέτοια. Κι ας μην έχεις βρεθεί ποτέ στο Ελ-Έι, δεν πειράζει, οι πόλεις του Δυτικού κόσμου (και ολόκληρου πλέον, παγκοσμιοποίηση γαρ) κατά έναν τρόπο έχουν όλες κάτι πολύ κοινό, ειδικά στον μοναχικό τους πυρήνα.

3. Cοlin Stetson - Sorrow (A Reimagining Of Gorecki's 3rd Symphony)
Δεν ξέρω αν πρέπει να χαρακτηρίσουμε τη δουλειά του Stetson πάνω στην μοσχοπουλημένη λαϊκή 3η συμφωνία του Gorecki διασκευή, επανεκτέλεση, ή επανερμηνεία. Είναι όμως τέτοιο το συγκινησιακό βάθος, τόσο πλατύς ο οργανικός εμπλουτισμός, τέτοια η συναισθηματική απογύμνωση του πυρήνα του έργου έτσι όπως η θλίψη πετάει με τα φτερά της μουσικής, που υπερκαλύπτει κάθε προγενέστερη.

4. The Caretaker - Everywhere at the end of time
Μας έχει κάτσει που μας έχει κάτσει για τα καλά το παρελθόν επάνω μας, τούτος εδώ ο τύπος μας το παρουσιάζει τουλάχιστον όπως ακριβώς είναι. Ή για να ακριβολογώ όπως ...δεν είναι. Γιατί το παρελθόν δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο το παρόν και ο τρόπος να θυμόμαστε, ο νοσταλγικός, ο εξωραϊστικός, ο φαντασιακός, με πολλά παράσιτα και πολλές παράξενες στροφές του μυαλού (έως και ασθένειες με δυσοίωνα ονόματα)

5. Aukai - Aukai
Δωρεάν και άμεση τηλεμεταφορά κάπου ήσυχα, φύση, απαλή βροχή, ήσυχο αεράκι και όποιο συναίσθημα μπορεί να γεννήσει ο προσωπικός ρομαντισμός (αν υπάρχει). Και ασφαλής επίσης, δεν το κουνάς ρούπι από το δωμάτιο, μόνο βάζεις τούτο τον δίσκο να παίζει.

6. Kate Tempest - Let them eat chaos
Ποίηση ή μουσική, βιβλίο ή δίσκος, ποιο έχει προτεραιότητα δεν έχει και τόση σημασία τελικά (κι ας μην επικαλεστούμε τώρα την Σουηδική Ακαδημία). Η Kate τα λέει κελαρυστά και ηλεκτρονικά, τραγουδώντας/απαγγέλλοντας για την καθημερινότητα, για ανθρώπους που ξαγρυπνούν στις 4 το πρωί, για ζωές που συμπλέκονται, για τα μεγάλα γεγονότα που εισβάλλουν στις μικρές ζωές.

7. LAM Trio - LAM
Από το ανεξάντλητο ορυχείο της πολωνικής τζαζ, της μεγάλης αυτής ευρωπαϊκής σχολής. Ένας δίσκος "η ισχύς εν τη ενώσει", κλαρινέτο, πιάνο, ντραμς με τον Waclaw Zimpel στην θέση του οδηγού να εξερευνά τα όρια του μινιμαλισμού σε όλες τις δυνατές εντάσεις και ρυθμούς του.

8. SHXCXCHCXSH - SsSsSsSsSsSsSsSsSsSsSsSsSsSsSs
30 S στη σειρά, στο ίδιο μοτίβο είναι και τα κομμάτια, σε ένα εσωστρεφές τέκνο αλλόκοτης υποβλητικότητας. Ένα ακόμη βήμα προς την πλήρη αποστασιοποίηση του δημιουργού από τον ακροατή. Πιστεύω το επόμενο (και ίσως τελειωτικό) να είναι η απουσία τίτλων και αναφορών, το απόλυτο κενό.

9. Carla dal Forno - You know what it’s like
Ένα δείγμα της παράξενης ιδιόρρυθμης τραγουδοποιίας των καιρών μας, μιας ποπ που υπονομεύει την ίδια της την ύπαρξη, από μια Αυστραλέζα, η οποία διόλου τυχαία μένει πια στο Βερολίνο. H ερώτηση κοινή για πολλά από τα ονόματα της λίστας αυτής: που πας μετά από εδώ;

10. Anohni - Hopelessness
Ή "Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι", θα μπορούσε να είναι ένας εναλλακτικός τίτλος. Ο Antony, ελεύθερο πουλί πλέον (από κάθε άποψη) ως Anohni φτιάχνει έναν ποπ πολιτικό δίσκο "κατηγορώ" του αμερικανικού ονείρου, τραγουδώντας για θανατικές εκτελέσεις, φτώχεια, ανισότητα, διακρίσεις. Μέχρι κι ένα τραγούδι-γράμμα ανοιχτό στον Ομπάμια έχει (και μετά μας προέκυψε Trump για να αποδειχθεί ότι πάντα υπάρχει κάτι χειρότερο).

11. Old Fire - Songs from the haunted South
Εκεί στο Νότο που τρίζει ο θάνατος και η αγάπη κάνει κρότο... Είναι τα στοιχειά που γεμίζουν τον δίσκο αυτό, ο οποίος θα μπορούσε να είναι ένα κομψοτέχνημα της 4AD. Της παλιάς, έτσι;

και έντεκα κομμάτια, έτσι χωρίς σειρά...

1. Belako - Fire alarm
2 αγόρια 2 κορίτσια από την Μπισκάγια, την Βασκονία δηλαδή, γουστάρουμε Βάσκους και αυτονομιστές, γουστάρουμε εξώφυλλο με ακούρευτο ...αγριόχοιρο, γουστάρουμε ωραίες κιθάρες που ξεσπάνε όταν πρέπει και new wave σύνθια που τις απαλαίνουν σε κομματάρες σαν και αυτή.

2. Anne-James Chaton/Andy Moor/Thurston Moore - Clair Obscur
Εν αρχή ην ο λόγος, βιβλικό το απόφθεγμα, ταιριάζει όμως και σε έναν δίσκο αφιερωμένο στους αιρετικούς. Ο Anne-James Chaton με την βαθιά γαλλική φωνή του μπορεί να γοητεύσει ακόμη όταν διαβάζει κατάλογο με αναχωρήσεις τραίνων (ναι το έχει κάνει και αυτό!), πόσο μάλλον όταν του στρώνουν χαλί ένας Andy Mor (ex των Εχ) και ένας Θέρστονας.

3. Teleman - Düsseldorf
Μια ερωτική γνωριμία δίπλα στον Ρήνο. Τα παιδιά τιμούν εμμέσως την πόλη-γενέτειρα του kraut (των Neu! δηλαδή), της επιρροής δηλαδή του ...90% των χιψτερο-συγκροτημάτων. Μόνο που τούτοι κατάφεραν να γράψουν και μια θαυμάσια μελωδία από εκείνες που τις λέμε feelgood.

4. Night Moves - Carl Sagan
Δυστυχώς ο καημένος διάσημος ποπ (ναι υπάρχουν και τέτοιοι) αστρονόμος έχει πεθάνει από το 1996, δεν γνωρίζω τα μουσικά του γούστα, αλλά είμαι σίγουρος θα του άρεσε το κομμάτι αυτό, τίποτε πρωτότυπο, αλλά με όλα τα υλικά μας άψογης ποπ, μία ωραία συγχορδία, φαλτσέτο γυρίσματα, ένα ρεφραίν που δεν το ξεχνάς. Τι άλλο να ζητήσει κανείς;

5. Kælan Mikla - Kalt
Τα τσαντισμένα ορφανά του πορνογράφου Robert Smith βρέθηκαν στην Ισλανδία. Kalt, κρύο, κρύο πολύ φυσάει στο κομμάτι...

6. And Also the Trees - Your guess
Οι ευγενικά δραματικές τους μελωδίες είναι ακόμη εδώ. Κι ας πέρασαν τόσα χρόνια, κι ας μην είναι σπουδαίοι πια στον "πολυ-οστό" τους δίσκο, μπορούν ακόμη να σε αγγίξουν...

7. Ordo Rosarius Equilibrio - The misanthropic polygamist (how gods dream)
Οι Σουηδοί ...μηδενιστές του σεξ και της porn pop (οι ίδιοι το 'παν!) σε ένα επικό μελούργημα που ακούγεται (κατ' επιλογή!) με δεμένα μάτια, χειροπέδες και αναμμένα κεριά. Μόνο που... αλήθεια πως γίνεται να είσαι και μισάνθρωπος και πολυγαμικός ταυτόχρονα; Γίνεται;

8. September Girls - Age of indignation
Καμία ...μελανκολία ιν Σεπτέμπρε και άλλα τέτοια ρομαντικά. Τα κορίτσια του Σεπτέμβρη είναι ιρλανδόπουλα, έχουν κιθάρες με γκαράζ τσαγανό και δυναμισμό, πολιτικά "αγανακτισμένη" άποψη και τα χώνουν γερά σε εκκλησία και λοιπές αρχές.

9. Electro Hafız - Ne Diyeyim
Αν το βαφτίσουμε psych-oriental-elektro θα του δώσουμε άραγε προσθετική αξία; Ο ίδιος, Τούρκος που μένει ουχί στο Βερολίνο αλλά στην Κολωνία, το λέει "Turkish Elektro Baglama Power". Δεν ακούγεται και πολύ καλύτερο πάντως...

10. Ben Chatwin - Phantom lights
Μοναδικό κομμάτι λυρικής μελωδικότητας και ατμοσφαιρικότητας από ένα άγγλο μάστορα των ηλεκτρονικών.

11. La Femme - Où va le monde?
Που πάει ο κόσμος; Το ερώτημα της χρονιάς...

Και του χρόνου…
Και ας αποδειχθεί το 2016 πολύ …χειρότερο από το 2017!