Συλλογές - Του Πάνου Πανότα
Δεν πας να με συλλέξεις λέω 'γω;
Η μουσική Ιστορία έχει περάσει από στάδια και στάδια, από φάσεις και φάσεις από μεθύσια και μεθύσια. Περνάει συνεχώς δηλαδή, δεν τίθεται θέμα σταματήματος. Σήμερα, το όλο γίγνεσθαι ως κατάσταση ίσως είναι σταθερότερο από ποτέ, ή κάπως έτσι μοιάζει, δεν ήταν έτσι όμως από πάντα. Κάποτε, στην π.ψ. (προ ψηφιακή) περίοδο, το 7'' single των δύο τραγουδιών ήταν από μόνο του γεγονός στη μουσική ισάξιο με τη διάσπαση του ατόμου στη Φυσική. Το ίδιο και το long play άλμπουμ των 33,33 στροφών. Και για να προσοθονοθούμε στο θέμα μας, το ίδιο ίσχυε και για τις δίσκους συλλογές, το "Αναγνωστικό" των απανταχού μουσικόφιλων. Ήταν οι μέρες ραδιοφώνου με τη βούλα, όχι οι υποτιθέμενες...
Οι λόγοι οικονομίας ήταν οι πρώτοι που καθιέρωσαν τις συλλογές, από την καταναλωτική πλευρά αν το δεις. Οι μεγάλες εταιρείες εκμεταλλεύονταν τις επιτυχίες των τσαρτ, έκαναν ακόμα και μεταξύ τους συμμαχίες για την περίπτωση, και τις έβγαζαν εκμεταλλευόμενες το πρόσκαιρο και κάνοντας το εποχιακό της υπόθεσης ως το κίνητρο υπ' αριθμόν ένα. Φυσικά, καμία απ' αυτές τις συλλογές σκοπιμότητας δεν έμεινε ως αξία και από ένα σημείο και μετά σ' αυτές ήταν η μόνιμη πηγή που τροφοδοτούσε τα "απαξιωθέντα" στους πάγκους των μεταχειρισμένων, με τις εξευτελιστικές τιμές που ματιά ρίχναμε και σκάγαμε στα γέλια.
Δεν ίσχυε όμως το ίδιο και για τις μικρές, τις ανεξάρτητες δισκογραφικές εταιρείες που βρήκαν ένα φορμάτ για να βγάζουν 10-12 συγκροτήματα μαζί και με τη μία (και που ειδάλλως τις ξεχωριστές κυκλοφορίες ολονών μαζί δεν θα τις άντεχαν οικονομικά). Εδώ βρίσκεται ο σημερινός μας θησαυρός και σ' αυτόν ανακαλύψαμε, για να θυμούμαστε ακόμα με ένταση και συγκίνηση υπεράνω της όποιας αναπόλησης, τραγούδια πραγματικά διαμάντια και συγκροτήματα που άφησαν όνομα στα ψιλά των μουσικών εγκυκλοπαιδειών, δισκογραφία των τριών γραμμών, αλλά στις καρδιές μας ήταν σούπερ σταρ με χάρη.
Οι συλλογές ήταν επίσης το καλύτερο επετειακό knack για να γιορτάσει ένα label τα χρόνια του, από τα μικρά τού ερασιτεχνικού πρωταθλήματος μέχρι τα πιο μεγάλα που δεν είχαν αφομοιωθεί απόλυτα στην κερδοσκοπία, τύπου Mute, Rough Trade, αυτού του ντεμί επιπέδου για να καταλάβετε, ή για να στήσει ένα concept με κεντρική ιδέα όπως ένα tribute album αφιέρωμα κ.ά. τέτοια, τα ξέρετε.
Ωστόσο, ήδη με το τέλος των nineties ακούγαμε τον επιθανάτιο ρόγχο. Τον θάνατο τον αποφάσισε η μουσική βιομηχανία πολύ συνοπτικά και όντως την τρέχουσα δεκαετία το θέμα "συλλογή" ξεψύχησε με μικρές εξαιρέσεις. Θέλετε να δείτε πού θα τις βρείτε σήμερα; Ε, σταματήστε σε ένα περίπτερο, όλα τα περιοδικά κι οι ειδικές εκδόσεις-πλήρες πακέτο των εφημερίδων, έχουν και από μία δωρεάν.
Τίποτα δε θυμίζει πλέον ότι κάποτε η "Dark Paths" έβαλε τη 4AD στα ελληνικά νοικοκυριά, η "Lonely Is An Eyesore" έγινε το φετίχ των σκυφτά περπατούντων του νέου κύματος, το περιοδικό-συλλογή "What A Nice Way To Turn Seventeen" μας κληροδοτούσε ανεξίτηλα κομμάτια όπως το "Mister Fox" των Mike Scott και Nikki Sudden, το άλλο περιοδικό-συλλογή, το "Re Records Quarterly" χαρτογραφούσε με αλάνθαστο τρόπο την avant-garde και το underground, οι δύο ιταλικής έμπνευσης "Viva Los Angeles" έδιναν συνεκτική σημασία σε όλα τα post-punk τεκταινόμενα της Δυτικής Ακτής των Η.Π.Α., όπως και η "WarfRat Tales" στον περίφημο αναβιωτικό garage-ψυχεδελικό ήχο της.
Όπως ήδη άφησα να εννοηθεί, προσωπικά, έχω συνδέσει καταλυτικά τις πιο αγαπημένες μου συλλογές με συγκεκριμένα τραγούδια πρώτα και συγκροτήματα και καλλιτέχνες μετά. Για παράδειγμα, την περίφημη "Potatoes" της Ralph την έχω ταυτίσει με την ανακάλυψη του "Canto del Pilon" των Maria Marquez and Frank Harris. Νομίζω πως έτσι είναι και το φυσιολογικό, για να το θυμόμαστε σε αλλοτριωτικούς καιρούς που είναι και επί της ουσίας χρησιμότερο. Εξηγώ και το γιατί έχω την εντεκάδα που ακολουθεί στην πλάτη της καρέκλας του γραφείου μου και σε απόσταση εύκολη ανά πάσα στιγμή για το χέρι.
1. "Positively Elisabeth Street, A Citadel Compilation" (Hitch-Hyke, 1989)
Εξαιρετικό λεύκωμα μιας εποχής που έβλεπε τις μεγάλες αλλαγές να έρχονται και τις κοίταζε κατάματα. Η πληρέστερη ανασκόπηση της αυστραλέζικης σκηνής που στο δεύτερο μισό των eighties ήταν σταθερή πρωταθλήτρια σε παγκόσμιο επίπεδο. Ακούστε πρώτα: τους Died Pretty στο "Everybody Moves", ένα απ' τα καλύτερά τους τραγούδια και τους άτυχους The Bamboos στο "With Which To Love You".
2. "Hicks From The Sticks" (Rockburgh, 1980)
Κανείς δεν ήξερε αν το punk ήταν ένα αστείο που το ζήσαμε και τελείωσε, σαν μια κατάληψη που έληξε άδοξα όταν άρχισε να κόβει η πείνα, ή κάτι σοβαρότερο. Το μόνο σίγουρο ήταν πως η βρετανική και η παγκόσμια μουσική δεν θα ήταν ποτέ η ίδια. Ακούστε πρώτα: τους Medium Medium στο "Them Or Me" και το "Sympathy (Don't Be Taken In)" των Expelaires απ' το Leeds, με μέλος τον Graig Adams λίγο αργότερα στο μπάσο των The Sisters Of Mercy.
3. "Viva Los Angeles II" (Viva, 1990)
Η πληρέστερη καταγραφή του τι έγινε στην post-punk σκηνή της Καλιφόρνια είναι ιταλική. Το διπλό αυτό άλμπουμ περιέχει τους πάντες και τα πάντα, και μάλιστα σε υλικό που την έχει ακόμη και σήμερα τη σπανιότητά του, ενώ το 20σέλιδο ένθετο επίσης στο μέγεθος των 12'', έχει αξία trivia ημερολογίου. Ακούστε πρώτα: τους Shiva Burlesque στο "Arabesque" και τους αδικοχαμένους Red Temple Spirits στη διασκευή του "Rollercoaster".
4. "Anakin" (4AD, 1998)
Η διαφορά αυτής εδώ της 4AD από την παλιότερη ήταν ακριβώς στο ότι είχε αποβάλλει πλέον την παραγωγή στιλ και άποψης και είχε ενστερνιστεί μια ματιά πιο ανοιχτή, που όταν παράνοιξε (λίγα χρόνια μετά) την έκανε να βγάζει τις βλακείες μία μετά την άλλη. Η αναποφασιστικότητα, ωστόσο, σε αυτήν τη μετέωρη συλλογή είναι πράγματι απολαυστικός παράγων. Ακούστε πρώτα: τους πρωτοεμφανιζόμενους τότε Starry Smooth Hound σε ένα εξαιρετικό τραγούδι που δεν είχε συνέχεια, το "Dreamt U In A Dream".
5. "Hi Jack" (Magical Jack, 1995)
Έχω την 407 από τις μόλις 500 αριθμημένες κόπιες βινιλίου που εκδόθηκαν. Οι ιθύνοντες αυτού του γερμανικού label πίστεψαν ότι στην Ευρώπη των μέσων των nineties έβγαινε εξαιρετική μουσική με επιρροές τα προ σχεδόν 30ετίας μουσικά δρώμενα, και προσπάθησαν να την αποτυπώσουν με σεβασμό και προσήλωση στον πρώτο μεγάλο δίσκο που εξέδωσαν ως εταιρεία. Ακούστε πρώτα: τους βερολινέζους Carrie στο "Take Me In Your Garden".
6. "WNW6 - Moonlight Radio" (Armageddon, 1981)
"A Selection Of Popular Music From London's Moonlight Radio" γράφει, και καλά κάνει, ο υπότιτλος. Δεν είναι μονάχα το ντοκουμέντο κάποιων συμβάντων, αν ήταν θα την ψάχναμε και εμείς με τρόπο όμοιο μ' αυτόν που κάποιοι πριν από μας ψάχνανε τους δίσκους με λάιβ από το Marquee κλαμπ. Ακούστε πρώτα: τους Patrick Fitzgerald Group στο "Breathing's Painful" και τους Out On Blue Six στο εναρκτήριο "Examples".
7. "The Carve-Up" (Loose, 1999)
Η τελευταία σπουδαία συλλογή που προστέθηκε στη δισκοθήκη μου συνέπεσε με το τέλος της προηγούμενης δεκαετίας. Ο αιώνας άλλαξε και μαζί του οι κώδικες επικοινωνίας και αποτύπωσης των πάντων. Το παρόν άλμπουμ ήταν όμως και διττά συμβολικό, αφού λειτούργησε και ως μαρτυρία των 11 μόλις μηνών της εκπομπής του Keith Cameron με το ίδιο όνομα στον ραδιοσταθμό Xfm, και των εκάστοτε καλεσμένων της. Ακούστε πρώτα: Nick Cave and The Bad Seeds σε μια ακουστική εκτέλεση του "The Mercy Seat" και τους Arab Strap σε ένα cover favourite, το "Changes" των Black Sabbath.
8. "Pillows & Prayers (Cherry Red 1982 - 1983)" (Cherry Red, 1982)
Αν και σήμερα δεν την βάζω πλέον να παίξει, την άκουσα πάρα πολύ για πολλά χρόνια και μέσα απ' αυτήν κυριολεκτικά διδάχτηκα για αξίες της μουσικής πέρα απ' την τεχνική ή την καλή ηχογράφηση. Δικαιωματικά, λοιπόν, τη συμπεριλαμβάνω εδώ. Ακούστε πρώτα: φυσικά την αυθεντική εκτέλεση του "Compulsion", από τον Joe Crow.
9. "Perdurabo" (Cathexis, 1987)
Οριακά την προτιμώ απ' τις άλλες δύο συλλογές της ίδιας εταιρείας που προηγήθηκαν. Υπάρχουν μυστικά σε κάθε εποχή που αν δεν τα ανακαλύψεις έστω και κατοπινά, κάτι σημαντικό έχεις χάσει. Το πιστεύω ακράδαντα και μπορώ να σας φέρνω παραδείγματα για ώρες. Εδώ υπάρχουν κάμποσα τέτοια, μαζεμένα από σκοτσέζικη έμπνευση. Ακούστε πρώτα: τους γάλλους Die Bunker στο "Die Front" και τους Band Of Holy Joy στο "A Glorious Morning In Orton Street".
10. "Radio Tokyo Tapes Volume Two" (Enigma, 1984)
Μονάχα όσοι το έζησαν μπορούν να καταλάβουν τη σημασία του στούντιο "Radio Tokyo" για την ευρύτερη μουσική του Los Angeles του πρώτου μισού των eighties. Για το πόσοι πέρασαν από εκεί, χρειαζόμαστε κατεβατά. Για το τι έκαναν ανάμεσα σε ηχογραφήσεις κανονικών κυκλοφοριών, ευτυχώς είναι πιο εύκολο αφού υπάρχει αυτή η σειρά της Enigma που κάνει αυτό ακριβώς. Του Ethan James, σχεδόν σταθερού στην κονσόλα, πρέπει να του είχαν γυρίσει τα μάτια ανάποδα. Ακούστε πρώτα: το "Chameleon" των 17 Pygmies.
11. "This Is Hot" (Hot, 1984)
Με αυτήν εδώ προετοιμαστήκαμε ως κοινό για το τι θα επακολουθούσε σε σύντομο χρόνο μόλις μιας διετίας με τη συλλογή που είναι δέκα θέσεις πιο πάνω, επικεφαλής αυτής της λίστας. Και να θες να το φανταστείς πως μεταξύ τους απέχουν τόσο πολύ αισθητικά, μέχρι να τις ακούσεις δεν το μπορείς. Ακούστε πρώτα: τους Plays With Marionettes στο αθάνατο "Hellbelly".
_ _ _
Θα επιστρέψω στον πύργο ελέγχου
