Τα 10 γκρουπ που μου άλλαξαν τη ζωή

Tα γεγονότα συμβαίνουν ερήμην μας. Αστάθμητοι και τυχαίοι παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας χωρίς να έχουμε δυνατότητα παρέμβασης, πολύ πριν αρχίσουμε να διαμορφώνουμε τις συνθήκες γύρω μας με συνειδητές επιλογές. Έτσι, και τα γκρουπ που άλλαξαν τη ζωή μου δεν είναι απαραίτητα και τα αγαπημένα μου ή αυτά που θεωρώ πιο σημαντικά, όχι όλα τουλάχιστον. Απλά έτυχε να τα ακούσω όταν ήμουν έτοιμος για αλλαγές.

Χρονικά πρώτοι ήταν οι Bee Gees (πσσσσς!!!). Τους ανακάλυψα ένα καλοκαίρι γύρω στα δέκα μου από κάτι μεγαλύτερα παιδιά που παραθερίζαμε μαζί. Τότε ήταν στα ντουζένια τους, είχε βγει και το Saturday Night Fever, και οι μελιστάλαχτες μελωδίες τους σε συνδυασμό με το ρυθμό της disco με έμπασαν στον κόσμο της μουσικής. Μετά από μακροχρόνια περίοδο απόρριψης, σήμερα τους ακούω και χαμογελάω γλυκόπικρα, μια που δεν είναι ό,τι καλύτερο, πράγματα που άκουγες όταν κυκλοφόρησαν να ξαναβγαίνουν σαν oldies...

Tο καλοκαίρι (πάλι) του 81 έπαθα το πρώτο πολιτισμικό σοκ της ζωής μου. Ως τότε η μουσική μου άρεσε και μου ερέθιζε την περιέργεια, αλλά δεν με είχε συγκλονίσει τίποτε απ' ότι είχα ακούσει. Μέχρι τη στιγμή που άκουσα το "Enola Gay". Το θέμα του προκαλούσε έκρηξη αδρεναλίνης και ενδορφινών στον εγκέφαλό μου που σε λίγο θα έμπαινε στην (παρατεταμένη...) εφηβεία με αποτέλεσμα να νιώθω μια πρωτόγνωρη ευφορία και ενεργητικότητα, έτοιμος να κατακτήσω τον κόσμο. Τίποτα δεν με έκανε να ξανανιώσω έτσι από τότε, ούτε καν το ίδιο το "Enola Gay" πια. M' αυτά και μ' αυτά, έπεσα με τα μούτρα στην αναζήτηση ακουσμάτων που θα μου προκαλούσαν την ίδια συγκίνηση. Δικαιωματικά λοιπόν οι Orchestral Manoeuvres in the Dark, (δεν είχαν κόψει ακόμη το όνομά τους σε Ο.M.D.) καταλαμβάνουν την πρώτη θέση στη λίστα των γκρουπ που άλλαξαν τη ζωή μου. Μου άνοιξαν την πόρτα.

Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν αυτά των μεγάλων αποκαλύψεων και των μεγάλων αλλαγών. Ακούσματα που άλλαζαν τη ζωή μου και διαμόρφωναν σε μεγάλο βαθμό την προσωπικότητά μου ερχόταν από παντού. Αυτοί που με σημάδεψαν πιο πολύ από εκείνη την εποχή είναι οι Clash και οι Jam. Ο κιθαριστικός ήχος, η ασυμβίβαστη στάση τους απέναντι στα πάντα, η μονολιθική ιδεολογική τους καθαρότητα (εξεγερμένο νιάτο γαρ) και το αναμφισβήτητο ταλέντο τους στο να φτιάχνουν τρίλεπτα αριστουργήματα, με κατέκτησαν ολοκληρωτικά και μου δημιούργησαν μακροχρόνια εξάρτηση από το συγκεκριμένο ήχο. Το "Combat Rock" και το "Gift", οι πρώτοι δίσκοι τους που πρόλαβα την κυκλοφορία τους και δεν τους άκουσα σαν παλιούς, είναι ίσως οι δύο πιο πολυπαιγμένοι μου. Και μην τολμήσει κανένας να με διορθώσει για τους Clash, γιατί το "Cut the Crap" ακόμη προσπαθώ να το ξεχάσω (και οι ίδιοι, φαντάζομαι...).

Παράλληλα με τους παραπάνω δύο όμως, έτυχε να ακούσω και τους Madness. Αυτή η σύμπτωση οδήγησε στην πολυσυλλεκτικότητα των ακουσμάτων μου. Καλές οι οργισμένες κραυγές του Strummer και οι αιχμηρές κιθάρες του Weller, αλλά και το πιανάκι του Monsieur Barso και το σαξόφωνο του Kix είχαν τη δικιά τους γοητεία που με έκανε να υποψιαστώ ότι υπάρχουν και πέρα από το ροκ μουσικές που μπορεί να είναι εξίσου σημαντικές. Επιπλέον, σε μια περίοδο αναζήτησης και σκοτεινών ακουσμάτων και σκέψεων, αποενοχοποίησαν το fun στη συνείδησή μου, και γι' αυτό τους χρωστάω μεγάλη ευγνωμοσύνη.

Και μετά ήρθαν οι Smiths και οι Dream Syndicate. Τα πρώτα γκρουπ που ήμουν παρών (χρονικά) όταν γεννήθηκαν, μεγάλωσα μαζί τους, και τα είδα να διαλύονται, ταυτόχρονα με πολλές ψευδαισθήσεις που διαλυόταν μέσα μου. Με τον τρόπο του ο καθένας, o Morrissey και ο Steve Wynn με άλλαξαν. Ο πρώτος μου έδειξε ότι δεν είναι αδυναμία να εκτίθεσαι, να ξεγυμνώνεσαι συναισθηματικά μπροστά στον κόσμο, που έτσι κι αλλιώς δεν σε καταλαβαίνει και είναι έτοιμος να σε κατασπαράξει, ίσα ίσα που είναι ένδειξη αυτοπεποίθησης και μαγκιάς (με μια έννοια της λέξης). Ο δεύτερος ότι τα όριά μου είναι δυσδιάκριτα και πρέπει να τα εξερευνήσω, και αν τα ξεπεράσω καμιά φορά δεν πειράζει, αρκεί να το κάνω με το δικό μου τρόπο. Smiths έχω χρόνια να βάλω να ακούσω, αν και μερικές φορές πιάνω τον εαυτό μου να σιγοτραγουδάει το "Reel Around the Fountain" ή το "Headmaster Ritual". Στους Syndicate ξαναγυρίζω συχνά πυκνά, άλλωστε ο Steve δε μ' αφήνει σε ησυχία με τις δισκάρες που βγάζει. Και στις δύο περιπτώσεις όμως, τους ανήκω και μου ανήκουν.

Μεγαλώνοντας, μετά τις εφηβικές ανησυχίες και εξερευνήσεις στις μαύρες γωνιές της ψυχής μου, ένιωσα την ανάγκη για χαλαρότητα, φως και απλότητα. Τότε με πήρε από το χέρι ο Jonathan Richman με τους Modern Lovers της εποχής του "Jonathan Sings". Λιτή ενορχήστρωση με μεγάλη σημασία στις παύσεις και τη σιωπή, φαινομενικά απλοϊκή αλλά ουσιαστικά ώριμη προσέγγιση της πραγματικότητας και ξεδιάντροπα αισιόδοξη και νοσταλγική διάθεση στο τραγούδι, ήταν αυτά που χρειαζόμουν για να 'ρθω στα ίσα μου.

Από όλα τα παραπάνω, τώρα που τα ξαναδιαβάζω, συνειδητοποιώ ότι τη μουσική μέχρι ένα σημείο της ζωής μου την είχα τόσο στενά συνδεμένη με την ίδια μου τη ζωή που αδυνατούσα να την αντιμετωπίσω ξεχωριστά σαν αυτό που είναι: σαν Τέχνη. Και εδώ είχα ένα satori. Σε ένα ταξίδι εξερεύνησης στο Λονδίνο, είδα στο κλαμπ του Ronnie Scott τους Irakere. Ένιωσα σαν να έβλεπα μέχρι τότε μπάλα στο ξερό γήπεδο της γειτονιάς και ξαφνικά να βρέθηκα στο Γουέμπλει στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι ρυθμοί, το παίξιμο, το πάθος και η αφοσίωσή τους στη Μουσική και μόνο σ' αυτήν με συνεπήραν και με πήγαν σε άλλο επίπεδο. Άνοιξαν οι ορίζοντές μου και άρχισα να εξερευνώ την jazz, τις λατινοαμερικάνικες μουσικές και ό,τι άλλο περίεργο έπεφτε στα χέρια μου, συνειδητοποιώντας τον τεράστιο μουσικό θησαυρό που κρύβεται πίσω από περίεργα εξώφυλλα και κερδίζοντας ηδονή (ναι!) από χιλιάδες κομμάτια που δεν είχα καν υποψιαστεί την ύπαρξή τους.

Εννιά. Χμμμ, μένει ακόμη ένα. Ως τώρα ήταν εύκολη η επιλογή, αλλά τώρα που πρέπει να πετάξω οριστικά έξω από τη λίστα πολλά ονόματα τα πράγματα δυσκολεύουν. Ποιους να αφήσω; Τους Kinks που μου χάρισαν υπέροχες ώρες και με έκαναν να αρχίσω να ψάχνω για ακούσματα προς τα πίσω; Τους Noise Promotion Company, που είδα τα δύο τελευταία τους live και πείστηκα ότι το ροκ δεν έχει πατρίδα και ότι οι Έλληνες μπορούν να παίξουν το ίδιο καλά με τον καθένα; Τους Bauhaus και τους Joy Division που με έσπρωξαν μέσα στο πηγάδι του υποσυνείδητού μου; Κάποιους που δεν θυμάμαι, μπορεί και να μην ξέρω καν, που άκουσα ένα κομμάτι τους στο ραδιόφωνο και ξεκίνησε μέσα μου αλλαγές χωρίς να το καταλάβω; Δύσκολη απόφαση. Την τελευταία θέση λοιπόν την δίνω στο Άγνωστο group.